เนื้อความทั้งข้อ
[๑๗๕๓] ดูกรภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนบุรุษตักน้ำมหาสมุทร ๒-๓ หยด เธอ
ทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน น้ำ ๒-๓ หยดที่เขาตักขึ้น กับน้ำในมหาสมุทร ไหน
จะมากกว่ากัน? ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ น้ำในมหาสมุทรมากกว่า น้ำ
๒-๓ หยด ที่เขาตักขึ้นมีประมาณน้อย เมื่อเทียบกับน้ำในมหาสมุทร น้ำ ๒-๓ หยด ที่เขา
ตักขึ้น ย่อมไม่ถึงซึ่งการนับ การเปรียบเทียบ หรือแม้ส่วนเสี้ยว.
พ. ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย ทุกข์ของบุคคลผู้เป็นอริยสาวก ฯลฯ เธอ
ทั้งหลายพึงกระทำความเพียรเพื่อรู้ตามความเป็นจริงว่า นี้ทุกข์ ฯลฯ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา.
เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ปุริโส มหาสมุทฺเท ๒- เทฺว วา ตีณิ
วา อุทกผุสิตานิ อุทฺธเรยฺย ๓- ฯ✎ ร่าง
“Seyyathāpi, bhikkhave, puriso mahāsamuddato dve vā tīṇi vā udakaphusitāni uddharitāni.
“Mendicants, suppose a man was to draw up two or three drops of water from the ocean.
อ้างอิงPTS 5.463 · พุทธชยันตี 17.2.328
ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว✎ ร่าง
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
What do you think, mendicants?
กตมํ นุ
โข พหุตรํ ฯ ยานิ วา ๔- เทฺว วา ตีณิ วา อุทกผุสิตานิ อุพฺภตานิ
ยํ วา มหาสมุทฺเท อุทกนฺติ ฯ✎ ร่าง
katamaṁ nu kho bahutaraṁ—yāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni, yaṁ vā mahāsamudde udakan”ti?
Which is more: the two or three drops drawn out or the water in the ocean?”
เอตเทว ภนฺเต พหุตรํ ยทิทํ
มหาสมุทฺเท อุทกํ อปฺปมตฺตกานิ เทฺว วา ตีณิ วา อุทกผุสิตานิ
อุพฺภตานิ✎ ร่าง
“Etadeva, bhante, bahutaraṁ, yadidaṁ—mahāsamudde udakaṁ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni.
“Sir, the water in the ocean is certainly more. The two or three drops drawn out are tiny.
สงฺขมฺปิ น อุเปนฺติ อุปนิธมฺปิ น อุเปนฺติ กลภาคมฺปิ น
อุเปนฺติ มหาสมุทฺเท อุทกํ อุปนิธาย เทฺว วา ตีณิ วา อุทกผุสิตานิ
อุพฺภตานีติ ฯ✎ ร่าง
Saṅkhampi na upenti, upanidhampi na upenti, kalabhāgampi na upenti mahāsamudde udakaṁ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatānī”ti.
Compared to the water in the ocean, it doesn’t count, there’s no comparison, it’s not worth a fraction.”
เอวเมว โข ภิกฺขเว อริยสาวกสฺส (โสเยว เปยฺยาโล✎ ร่าง
“Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa …pe…
“In the same way, for a noble disciple …
โยโค กรณีโยติ ฯ✎ ร่าง
yogo karaṇīyo”ti.
That’s why you should practice meditation …”
—
Saṁyutta Nikāya 56.58
Linked Discourses 56.58
—
6. Abhisamayavagga
6. Comprehension