เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๑๗๕๘] ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคทรงช้อนฝุ่นเล็กน้อยไว้ในปลายพระนขา แล้ว
ตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายมาแล้วตรัสถามว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้น
เป็นไฉน ฝุ่นเล็กน้อยที่เราช้อนขึ้นไว้ในปลายเล็บกับแผ่นดินใหญ่นี้ ไหนจะมากกว่ากัน?
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แผ่นดินใหญ่นี้แลมากกว่า ฝุ่นเล็กน้อยที่พระผู้มี
พระภาคทรงช้อนไว้ในปลายพระนขามีประมาณน้อย เมื่อเทียบกับแผ่นดินใหญ่ ฝุ่นเล็กน้อยที่
พระผู้มีพระภาคทรงช้อนไว้ในปลายพระนขา ย่อมไม่ถึงซึ่งการนับ การเปรียบเทียบหรือแม้
ส่วนเสี้ยว.
พ. ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ที่กลับมาเกิดในมัชฌิมชนบท มีประมาณ
น้อย โดยที่แท้ สัตว์ที่กลับมาเกิดในปัจจันตชนบทมีมากกว่า ที่กลับมาเกิดในพวกมิลักขะ
ซึ่งเป็นพวกที่ไม่รู้แจ้ง ฯลฯ.
▴ ย่อ
อถ โข ภควา ปริตฺตํ นขสิขายํ ปํสุํ อาโรเปตฺวา
ภิกฺขู อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā parittaṁ nakhasikhāyaṁ paṁsuṁ āropetvā bhikkhū āmantesi:
Then the Buddha, picking up a little bit of dirt on his fingernail, addressed the mendicants:
อ้างอิง สยามรัฐ 19.579
ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว✎ ร่าง
“Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
“What do you think, mendicants?
กตมํ นุ โข พหุตรํ ฯ
โย วายํ มยา ปริตฺโต นขสิขายํ ปํสุ อาโรปิโต อยํ วา มหาปฐวีติ ฯ✎ ร่าง
katamaṁ nu kho bahutaraṁ—yo vāyaṁ mayā paritto nakhasikhāyaṁ paṁsu āropito, ayaṁ vā mahāpathavī”ti?
Which is more: the little bit of dirt on my fingernail, or this great earth?”
เอตเทว ภนฺเต พหุตรํ ยทิทํ มหาปฐวี อปฺปมตฺตกายํ
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. อปฺปกา ฯ เอวมุปริปิ ฯ
ภควตา ปริตฺโต นขสิขายํ ปํสุ อาโรปิโต✎ ร่าง
“Etadeva, bhante, bahutaraṁ, yadidaṁ—mahāpathavī; appamattakāyaṁ bhagavatā paritto nakhasikhāyaṁ paṁsu āropito.
“Sir, the great earth is certainly more. The little bit of dirt on your fingernail is tiny.
สงฺขมฺปิ น อุเปติ
อุปนิธมฺปิ น อุเปติ กลภาคมฺปิ น อุเปติ มหาปฐวึ อุปนิธาย
ภควตา ปริตฺโต นขสิขายํ ปํสุ อาโรปิโตติ ฯ✎ ร่าง
Saṅkhampi na upeti, upanidhampi na upeti, kalabhāgampi na upeti mahāpathaviṁ upanidhāya bhagavatā paritto nakhasikhāyaṁ paṁsu āropito”ti.
Compared to the great earth, it doesn’t count, there’s no comparison, it’s not worth a fraction.”
เอวเมว โข ภิกฺขเว
อปฺปมตฺตกา เต สตฺตา เย มชฺฌิเมสุ ชนปเทสุ ปจฺจาชายนฺติ
อถ โข เอเตว พหุตรา สตฺตา เย ปจฺจนฺติเมสุ ชนปเทสุ
ปจฺจาชายนฺติ ฯ อวิญฺญาตาเรสุ มิลกฺขูสุ ๑- ฯเปฯ✎ ร่าง
“Evameva kho, bhikkhave, appamattakā te sattā ye majjhimesu janapadesu paccājāyanti; atha kho eteva bahutarā sattā ye paccantimesu janapadesu paccājāyanti aviññātāresu milakkhesu …pe….
“In the same way, the sentient beings reborn in central countries are few, while those reborn in the borderlands, among uneducated foreigners, are many. …”
—
Saṁyutta Nikāya 56.63
Linked Discourses 56.63
—
7. Paṭhamaāmakadhaññapeyyālavagga
7. Abbreviated Texts on Raw Grain