ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว สกุณคฺฆี ๑- ลาปํ สกุณํ สหสา
อชฺฌปฺปตฺตา อคฺคเหสิ ฯ✎ ร่าง
“Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, sakuṇagghi lāpaṁ sakuṇaṁ sahasā ajjhappattā aggahesi.
“Once upon a time, mendicants, a hawk suddenly swooped down and grabbed a quail.
อ้างอิงPTS 5.147 · สยามรัฐ 19.197 · พุทธชยันตี 17.1.268
อถ โข ภิกฺขเว ลาโป สกุโณ
สกุณคฺฆิยา หริยมาโน เอวํ ปริเทเวสิ✎ ร่าง
Atha kho, bhikkhave, lāpo sakuṇo sakuṇagghiyā hariyamāno evaṁ paridevasi:
And as the quail was being carried off he wailed,
มยเมวมฺห อลกฺขิกา
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. สกุณคฺฆิ ฯ ๒ ม. ยุ. ปริเทวสิ ฯ
มยํ อปฺปปุญฺญา เย มยํ อโคจเร จริมฺห ปรวิสเย ฯ✎ ร่าง
‘mayamevamha alakkhikā, mayaṁ appapuññā, ye mayaṁ agocare carimha paravisaye.
‘I’m so unlucky, of so little merit, to have roamed out of my territory into the domain of others.
สจชฺช ๑-
มยํ โคจเร จเรยฺยาม สเก เปตฺติเก วิสเย น มฺยายํ สกุณคฺฆี
อลํ อภวิสฺส ยทิทํ ยุทฺธายาติ ฯ✎ ร่าง
Sacejja mayaṁ gocare careyyāma sake pettike visaye, na myāyaṁ, sakuṇagghi, alaṁ abhavissa, yadidaṁ—yuddhāyā’ti.
If today I’d roamed within my own territory, the domain of my fathers, this hawk wouldn’t have stood a chance against me in a fight.’
โก ปน เต ลาป โคจโร
สโก เปตฺติโก วิสโยติ ฯ✎ ร่าง
‘Ko pana te, lāpa, gocaro sako pettiko visayo’ti?
‘So, quail, what is your own territory, the domain of your fathers?’
ยทิทํ นงฺคลกฏฺฐกรณํ เลฑฺฑุฏฺฐานนฺติ ฯ✎ ร่าง
‘Yadidaṁ—naṅgalakaṭṭhakaraṇaṁ leḍḍuṭṭhānan’ti.
‘It’s a ploughed field covered with clods of earth.’
อถ โข ภิกฺขเว สกุณคฺฆี สเก พเล อปตฺถทฺธา สเก
พเล อวาทมานา ๒- ลาปํ สกุณํ ปมุญฺจิ✎ ร่าง
Atha kho, bhikkhave, sakuṇagghi sake bale apatthaddhā sake bale asaṁvadamānā lāpaṁ sakuṇaṁ pamuñci:
Confident in her own strength, the hawk was not daunted or intimidated. She released the quail, saying,
คจฺฉ โข ตฺวํ ลาป ตตฺรปิ
เม คนฺตฺวา น โมกฺขสีติ ฯ✎ ร่าง
‘gaccha kho tvaṁ, lāpa, tatrapi me gantvā na mokkhasī’ti.
‘Go now, quail. But even there you won’t escape me!’
อถ โข ภิกฺขเว ลาโป สกุโณ
นงฺคลกฏฺฐกรณํ เลฑฺฑุฏฺฐานํ คนฺตฺวา มหนฺตํ เลฑฺฑุํ อภิรูหิตฺวา
สกุณคฺฆึ วทมาโน อฏฺฐาสิ✎ ร่าง
Atha kho, bhikkhave, lāpo sakuṇo naṅgalakaṭṭhakaraṇaṁ leḍḍuṭṭhānaṁ gantvā mahantaṁ leḍḍuṁ abhiruhitvā sakuṇagghiṁ vadamāno aṭṭhāsi:
Then the quail went to a ploughed field covered with clods of earth. He climbed up a big clod, and standing there, he said to the hawk:
เอหิ โขทานิ เม สกุณคฺฆิ เอหิ
โขทานิ เม สกุณคฺฆีติ ฯ✎ ร่าง
‘ehi kho dāni me, sakuṇagghi, ehi kho dāni me, sakuṇagghī’ti.
‘Come get me, hawk! Come get me, hawk!’
อถ โข สา ภิกฺขเว สกุณคฺฆี สเก พเล
อปตฺถทฺธา สเก พเล อวาทมานา อุโภ ปกฺเข สนฺธาย ๓- ลาปํ สกุณํ
สหสา อชฺฌปฺปตฺตา ฯ✎ ร่าง
Atha kho sā, bhikkhave, sakuṇagghi sake bale apatthaddhā sake bale asaṁvadamānā ubho pakkhe sannayha lāpaṁ sakuṇaṁ sahasā ajjhappattā.
Confident in her own strength, the hawk was not daunted or intimidated. She folded her wings and suddenly swooped down on the quail.
ยทา โข ภิกฺขเว อญฺญาสิ ลาโป สกุโณ
พหุ อาคตา ๔- โข มฺยายํ สกุณคฺฆีติ อถสฺเสว ๕- เลฑฺฑุสฺส อนฺตรํ
ปจฺจุปาทิ ฯ✎ ร่าง
Yadā kho, bhikkhave, aññāsi lāpo sakuṇo ‘bahuāgato kho myāyaṁ sakuṇagghī’ti, atha tasseva leḍḍussa antaraṁ paccupādi.
When the quail knew that the hawk was nearly there, he slipped under that clod.
อถ โข ภิกฺขเว สกุณคฺฆี ตตฺเถว อุรํ ปจฺจตาเฬสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho, bhikkhave, sakuṇagghi tattheva uraṁ paccatāḷesi.
But the hawk crashed chest-first right there.
เอวเญฺหตํ ๖- ภิกฺขเว โหติ โย อโคจเร จรติ ปรวิสเย ฯ✎ ร่าง
Evañhi taṁ, bhikkhave, hoti yo agocare carati paravisaye.
That’s what happens when you roam out of your territory into the domain of others.