เนื้อความทั้งข้อ
[๗๕๘] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ นิคมของชาวสุมภะชื่อเสทกะ ใน
สุมภชนบท ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคตรัสกะภิกษุทั้งหลายว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมี
มาแล้ว คนจัณฑาลผู้เป็นนักไต่ราว ยกไม้ไผ่ขึ้นตั้งไว้แล้ว เรียกศิษย์ชื่อเมทกถาลิกะมาบอกว่า
ดูกรเมทกถาลิกะผู้เป็นสหาย มาเถิด มาขึ้นไม้ไผ่ แล้วยืนอยู่บนคอของเรา เมทกถาลิกะผู้เป็นศิษย์
รับคำของนักไต่ราวแล้ว ขึ้นราวไม้ไผ่ ยืนอยู่บนคอของอาจารย์ ครั้งนั้นแล คนจัณฑาลนักไต่ราว
จึงพูดกะเมทกถาลิกะผู้เป็นศิษย์ว่า ดูกรเมทกถาลิกะผู้เป็นสหาย ท่านจงรักษาเรา เราจักรักษาท่าน
เราทั้งสองต่างคุ้มครองกันและกัน ต่างรักษากันและกันอย่างนี้ จักแสดงศิลปะ จักได้ลาภ และจัก
ลงจากราวไม้ไผ่ได้โดยสวัสดี.
เอกํ สมยํ ภควา สุมฺเภสุ วิหรติ เสทกํ ๓- นาม สุมฺภานํ
นิคโม ฯ✎ ร่าง
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sumbhesu viharati sedakaṁ nāma sumbhānaṁ nigamo.
At one time the Buddha was staying in the land of the Sumbhas, near the town of the Sumbhas named Sedaka.
อ้างอิงPTS 5.169 · สยามรัฐ 19.225 · ฉัฏฐสังคายนา 27.244
ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
There the Buddha addressed the mendicants:
ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว
จณฺฑาลวํสิโก จณฺฑาลวํสํ อุสฺสาเปตฺวา เมทกถาลิกํ อนฺเตวาสึ
อามนฺเตสิ✎ ร่าง
“bhūtapubbaṁ, bhikkhave, caṇḍālavaṁsiko caṇḍālavaṁsaṁ ussāpetvā medakathālikaṁ antevāsiṁ āmantesi:
“Once upon a time, mendicants, a pole acrobat of the corpse-workers set up the bamboo pole of his tribe and said to his apprentice Medakathālikā,
เอหิ ตฺวํ สมฺม เมทกถาลิเก จณฺฑาลวํสํ อภิรูหิตฺวา
มม อุปริกฺขนฺเธ ติฏฺฐาหีติ ฯ✎ ร่าง
‘ehi tvaṁ, samma medakathālike, caṇḍālavaṁsaṁ abhiruhitvā mama uparikhandhe tiṭṭhāhī’ti.
‘Come now, dear Medakathālikā, climb up the bamboo pole and stand above my shoulders.’
เอวํ อาจริยาติ โข ภิกฺขเว
เมทกถาลิกา อนฺตวาสี จณฺฑาลวํสิกสฺส ปฏิสฺสุตฺวา จณฺฑาลวํสํ
อภิรูหิตฺวา อาจริยสฺส อุปริกฺขนฺเธ อฏฺฐาสิ ฯ✎ ร่าง
‘Evaṁ, ācariyā’ti kho, bhikkhave, medakathālikā antevāsī caṇḍālavaṁsikassa paṭissutvā caṇḍālavaṁsaṁ abhiruhitvā ācariyassa uparikhandhe aṭṭhāsi.
‘Yes, tutor,’ she replied. She climbed up the bamboo pole and stood above her tutor’s shoulders.
อถ โข ภิกฺขเว
จณฺฑาลวํสิโก เมทกถาลิกํ อนฺเตวาสึ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho, bhikkhave, caṇḍālavaṁsiko medakathālikaṁ antevāsiṁ etadavoca:
Then the pole acrobat of the corpse-workers said to Medakathālikā,
ตฺวํ สมฺม
เมทกถาลิเก มมํ รกฺข อหํ ตํ รกฺขิสฺสามิ✎ ร่าง
‘tvaṁ, samma medakathālike, mamaṁ rakkha, ahaṁ taṁ rakkhissāmi.
‘You look after me, dear Medakathālikā, and I shall look after you.
เอวํ มยํ อญฺญมญฺญคุตฺตา
@เชิงอรรถ: ๑ ม. พฺรหฺมา สหมฺปตีติ เทฺว ปาฐา นตฺถิ ฯ ๒ ยุ. อตรึสุ ฯ ๓ เมทกนฺติ วา ปาโฐ ฯ
อญฺญมญฺญรกฺขิตา สิปฺปานิ เจว ทสฺสิสฺสาม ลาภญฺจ ลจฺฉาม
โสตฺถินา จ จณฺฑาลวํสา โอโรหิสฺสามาติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ mayaṁ aññamaññaṁ guttā aññamaññaṁ rakkhitā sippāni ceva dassessāma, lābhañca lacchāma, sotthinā ca caṇḍālavaṁsā orohissāmā’ti.
That’s how, guarding and looking after each other, we’ll display our skill, collect our fee, and get down safely from the bamboo pole.’