อถโข อายสฺมา สารีปุตฺโต เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ เอกมนฺตํ
นิสินฺนํ โข อายสฺมนฺตํ สารีปุตฺตํ ภควา เอตทโวจ🤖 AI จับคู่
Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ sāriputtaṁ bhagavā etadavoca:
Then Venerable Sāriputta went up to the Buddha, bowed, and sat down to one side. The Buddha said to him,
สงฺขิตฺเตนปิ
โข อหํ สารีปุตฺตํ ธมฺมํ เทเสยฺยํ🤖 AI จับคู่
“saṅkhittenapi kho ahaṁ, sāriputta, dhammaṁ deseyyaṁ;
“Maybe I’ll teach Dhamma in brief,
วิตฺถาเรนปิ โข อหํ สารีปุตฺต
ธมฺมํ เทเสยฺยํ🤖 AI จับคู่
vitthārenapi kho ahaṁ, sāriputta, dhammaṁ deseyyaṁ;
maybe in detail,
สงฺขิตฺตวิตฺถาเรนปิ โข เอหํ สารีปุตฺต ธมฺมํ เทเสยฺยํ
ธมฺมสฺส🤖 AI จับคู่
saṅkhittavitthārenapi kho ahaṁ, sāriputta, dhammaṁ deseyyaṁ;
maybe both in brief and in detail.
อญฺญาตาโร จ ทุลฺลภาติ ฯ🤖 AI จับคู่
aññātāro ca dullabhā”ti.
But it’s hard to find anyone who understands.”
เอตสฺส ภควา กาโล เอตสฺส
สุคต กาโล🤖 AI จับคู่
“Etassa, bhagavā, kālo, etassa, sugata, kālo
“Now is the time, Blessed One! Now is the time, Holy One!
ยํ ภควา สงฺขิตฺเตนปิ ธมฺมํ เทเสยฺย วิตฺถาเรนปิ
ธมฺมํ เทเสยฺย สงฺขิตฺตวิตฺถาเรนปิ ธมฺมํ เทเสยฺย🤖 AI จับคู่
yaṁ bhagavā saṅkhittenapi dhammaṁ deseyya, vitthārenapi dhammaṁ deseyya, saṅkhittavitthārenapi dhammaṁ deseyya.
Let the Buddha teach Dhamma in brief, in detail, and both in brief and in detail.
ภวิสฺสนฺติ
ธมฺมสฺส อญฺญาตาโรติ ฯ🤖 AI จับคู่
Bhavissanti dhammassa aññātāro”ti.
There will be those who understand the teaching!”
ตสฺมา ติห สารีปุตฺต เอวํ สิกฺขิตพฺพํ🤖 AI จับคู่
“Tasmātiha, sāriputta, evaṁ sikkhitabbaṁ:
“So, Sāriputta, you should train like this:
อิมสฺมิญฺจ สวิญฺญาณเก กาเย อหงฺการมมงฺการมานานุสยา น ภวิสฺสนฺติ
พหิทฺธา จ สพฺพนิมิตฺเตสุ อหงฺการมมงฺการมานานุสยา น ภวิสฺสนฺติ
ยญฺจ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ อุปสมฺปชฺช วิหรโต อหงฺการมมงฺการ-
มานานุสยา น โหนฺติ ตญฺจ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ อุปสมฺปชฺช
วิหริสฺสามาติ🤖 AI จับคู่
‘imasmiñca saviññāṇake kāye ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na bhavissanti, bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na bhavissanti, yañca cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ upasampajja viharato ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na honti tañca cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ upasampajja viharissāmā’ti.
‘There’ll be no I-making, mine-making, or underlying tendency to conceit for this conscious body; and no I-making, mine-making, or underlying tendency to conceit externally for all signs; and we’ll live having achieved the freedom of heart and freedom by wisdom where I-making, mine-making, and the underlying tendency to conceit are no more.’
เอวญฺหิ โว สารีปุตฺต สิกฺขิตพฺพํ🤖 AI จับคู่
Evañhi kho, sāriputta, sikkhitabbaṁ.
That’s how you should train.
ยโต โข สารีปุตฺต
ภิกฺขุโน อิมสฺมิญฺจ สวิญฺญาณเก กาเย อหงฺการมมงฺการมานานุสยา น
โหนฺติ พหิทฺธา จ สพฺพนิมิตฺเตสุ อหงฺการมมงฺการมานานุสยา น
โหนฺติ ยญฺจ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ อุปสมฺปชฺช วิหรโต
อหงฺการมมงฺการมานานุสยา น โหนฺติ ตญฺจ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. อนีโฆ ฯ
อุปสมฺปชฺช วิหรติ🤖 AI จับคู่
Yato ca kho, sāriputta, bhikkhuno imasmiñca saviññāṇake kāye ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na honti, bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na honti, yañca cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ upasampajja viharato ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na honti tañca cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ upasampajja viharati;
When a mendicant has no I-making, mine-making, or underlying tendency to conceit for this conscious body; and no I-making, mine-making, or underlying tendency to conceit externally for all signs; and they live having attained the freedom of heart and freedom by wisdom where I-making, mine-making, and the underlying tendency to conceit are no more—
อ้างอิงPTS 1.134 · สยามรัฐ 20.171
อยํ วุจฺจติ สารีปุตฺต🤖 AI จับคู่
ayaṁ vuccati, sāriputta:
they’re called
ภิกฺขุ อจฺเฉชฺชิ ตณฺหํ
วิวฏฺฏยิ ๑- สญฺโญชนํ สมฺมามานาภิสมยา อนฺตมกาสิ ทุกฺขสฺส🤖 AI จับคู่
‘bhikkhu acchecchi taṇhaṁ, vivattayi saṁyojanaṁ, sammā mānābhisamayā antamakāsi dukkhassa’.
a mendicant who has cut off craving, cast off the fetters, and by rightly comprehending conceit has made an end of suffering.
อิทญฺจ
ปน เมตํ สารีปุตฺต สนฺธาย ภาสิตํ ปารายเน อุทยปเญฺห🤖 AI จับคู่
Idañca pana metaṁ, sāriputta, sandhāya bhāsitaṁ pārāyane udayapañhe:
And Sāriputta, this is what I was referring to in ‘The Way to the Far Shore’, in ‘The Questions of Udaya’ when I said:
ปหานํ กามสญฺญานํ🤖 AI จับคู่
‘Pahānaṁ kāmasaññānaṁ,
‘The giving up of both
โทมนสฺสาน จูภยํ🤖 AI จับคู่
domanassāna cūbhayaṁ;
sensual desires and displeasures,
ถีนสฺส จ ปนูทนํ🤖 AI จับคู่
Thinassa ca panūdanaṁ,
the casting aside of dullness,
กุกฺกุจฺจานํ นิวารณํ🤖 AI จับคู่
kukkuccānaṁ nivāraṇaṁ.
and the prevention of remorse;
อุเปกฺขาสติสํสุทฺธํ🤖 AI จับคู่
Upekkhāsatisaṁsuddhaṁ,
pure equanimity and mindfulness,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 35.159
ธมฺมตกฺกปุเรชวํ🤖 AI จับคู่
dhammatakkapurejavaṁ;
preceded by investigation of principles—
อญฺญาวิโมกฺขํ ปพฺรูมิ🤖 AI จับคู่
Aññāvimokkhaṁ pabrūmi,
this, I declare, is liberation by enlightenment,
อวิชฺชายปฺปเภทนนฺติ ฯ🤖 AI จับคู่
avijjāya pabhedanan’”ti.
the smashing of ignorance.’”