เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๔๘๘] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ไม้แก่นขนาดใหญ่ๆ อาศัยขุนเขา
หิมวันต์ ย่อมงอกงามด้วยความเจริญ ๓ ประการ ๓ ประการเป็นไฉน คือ เจริญ
ด้วยกิ่ง ใบแก่ และใบอ่อน ๑ เจริญด้วยเปลือก และกะเทาะ ๑ เจริญด้วย
กระพี้และแก่น ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ไม้แก่นขนาดใหญ่ๆ อาศัยขุนเขาหิมวันต์
ย่อมงอกงามด้วยความเจริญ ๓ ประการนี้ ฉันใด ดูกรภิกษุทั้งหลาย ฉันนั้น
เหมือนกัน คนภายในอาศัยพ่อบ้านแม่เรือนผู้มีศรัทธา ย่อมเจริญด้วยธรรมอัน
เป็นเหตุเจริญ ๓ ประการ ๓ ประการเป็นไฉน คือ เจริญด้วยศรัทธา ๑ เจริญด้วย
ศีล ๑ เจริญด้วยปัญญา ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย คนภายในอาศัยพ่อบ้านแม่เรือนผู้
มีศรัทธา ย่อมเจริญด้วยธรรมเป็นเหตุเจริญ ๓ ประการนี้แล ฯ
ภูเขาศิลามีอยู่ในป่าใหญ่ หมู่ไม้ได้อาศัยภูเขานั้น เจริญงอก
งามเติบโตอยู่ในป่า ฉันใด บรรดาบุตรภรรยา เผ่าพันธุ์
อำมาตย์ หมู่ญาติและเหล่าชนผู้พึ่งพำนักเลี้ยงชีพ ต่างอาศัย
พ่อบ้านแม่เรือนผู้มีศรัทธา ถึงพร้อมด้วยศีล เจริญอยู่
ฉันนั้น ผู้ที่มีปัญญาเป็นเครื่องพิจารณาเห็นศีล จาคะและ
สุจริต ของพ่อบ้านแม่เรือนผู้มีศีลนั้นเข้า ต่างก็พากันทำ
ตาม บุคคลประพฤติธรรม คือ ทางที่ยังสัตว์ให้ไปสุคติไว้
ในโลกนี้แล้ว ย่อมเป็นผู้เพลิดเพลิน สมประสงค์ที่น่าใคร่
บันเทิงอยู่ในเทวโลก ฯ
▴ ย่อ
หิมวนฺตํ ภิกฺขเว ปพฺพตราชํ นิสฺสาย มหาสาลา
ตีหิ วฑฺฒีหิ วฑฺฒนฺติ🤖 AI จับคู่
“Tīhi, bhikkhave, ṭhānehi ātappaṁ karaṇīyaṁ.
“In three situations, mendicants, you should be keen.
อ้างอิง สยามรัฐ 20.194
กตมาหิ ๑- ตีหิ สาขาปตฺตปลาเส🤖 AI จับคู่
Katamehi tīhi?
What three?
น วฑฺฒนฺติ
ตจปปฺปฏิกาย วฑฺฒนฺติ เผคฺคุสา🤖 AI จับคู่
Anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya ātappaṁ karaṇīyaṁ, anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya ātappaṁ karaṇīyaṁ, uppannānaṁ sārīrikānaṁ vedanānaṁ dukkhānaṁ tibbānaṁ kharānaṁ kaṭukānaṁ asātānaṁ amanāpānaṁ pāṇaharānaṁ adhivāsanāya ātappaṁ karaṇīyaṁ.
You should be keen to prevent bad, unskillful qualities from arising. You should be keen to give rise to skillful qualities. And you should be keen to endure physical pain—sharp, severe, acute, unpleasant, disagreeable, life-threatening.
เรน วฑฺฒนฺติ หิมวนฺตํ ภิกฺขเว
ปพฺพตราชํ นิสฺสาย มหาสาลา อิมาหิ ตีหิ วฑฺฒีหิ วฑฺฒนฺ🤖 AI จับคู่
Imehi tīhi, bhikkhave, ṭhānehi ātappaṁ karaṇīyaṁ.
In these three situations, you should be keen.
ติ ฯ
เอวเมว โข ภิกฺขเว สทฺธํ กุลปตึ นิสฺสาย อนฺโตชโน ตีหิ วฑฺฒีหิ
วฑฺฒติ กตมาหิ ๒- ตีหิ สท🤖 AI จับคู่
Yato kho, bhikkhave, bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya ātappaṁ karoti, anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya ātappaṁ karoti, uppannānaṁ sārīrikānaṁ vedanānaṁ dukkhānaṁ tibbānaṁ kharānaṁ kaṭukānaṁ asātānaṁ amanāpānaṁ pāṇaharānaṁ adhivāsanāya ātappaṁ karoti.
It’s a mendicant who is keen to prevent bad, unskillful qualities from arising. They’re keen to give rise to skillful qualities. And they’re keen to endure physical pain—sharp, severe, acute, unpleasant, disagreeable, life-threatening.
ฺธาย วฑฺฒติ สีเลน วฑฺฒติ ปญฺญาย
วฑฺฒติ สทฺธํ ภิกฺขเว กุลปตึ นิสฺสาย อนฺโตชโน อิมาหิ ตีหิ
วฑฺฒีหิ วฑฺฒตีติ ฯ
ยถาปิ ปพฺพโต เสโล อรญฺญสฺมึ พฺรหาวเน
ตํ รุกฺขํ ๓- อุปนิสฺสาย วฑฺฒนฺเตเต วนปฺปตี
ตเถว สีลสมฺปนฺนํ สทฺธํ กุลปตึ อิธ
อุปนิสฺสาย วฑฺฒนฺติ ปุตฺตทารา จ พนฺธวา
อมจฺจา ญาติสงฺฆา จ เยจสฺส อนุชีวิโน ฯ
ตฺยาสฺส สีลวโต สีลํ จาคํ สุจริตานิ จ
ปสฺสมานานุกุพฺพนฺติ เย ๔- ภวนฺติ วิจกฺขณา
อิธ ธมฺมํ จริตฺวาน มคฺคํ สุคติคามินํ
นนฺทิโน เทวโลกสฺมึ โมทนฺติ กามกามิโนติ ฯ🤖 AI จับคู่
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, bhikkhu ātāpī nipako sato sammā dukkhassa antakiriyāyā”ti.
This is called a mendicant who is keen, alert, and mindful so as to rightly make an end of suffering.”