เล่ม ๒๐ — อังคุตตรนิกาย เอกก–ทุก–ติกนิบาต ข้อ 508

👁 การแสดงผล ▾

แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน

คำแปลไทย (ทั้งข้อ) บาลีอักษรไทย บาลีโรมัน English (Sujato) อ้างอิง

เนื้อความทั้งข้อ

[๕๐๘] ๖๙. ดูกรภิกษุทั้งหลาย ถ้าพวกอัญญเดียรถีย์ ปริพาชกจะพึง ถามเช่นนี้ว่า ผู้มีอายุทั้งหลาย ธรรม ๓ อย่างนี้ ๓ อย่างเป็นไฉน คือ ราคะ โทสะ โมหะ ผู้มีอายุทั้งหลาย ธรรม ๓ อย่างนี้แล ผู้มีอายุ ธรรม ๓ อย่างนี้ ผิดแผกแตกต่างกันอย่างไร เธอทั้งหลายถูกถามอย่างนี้แล้ว จะพึงพยากรณ์แก่พวก ปริพาชกอัญญเดียรถีย์เหล่านี้ว่าอย่างไร ภิกษุเหล่านั้นกราบทูลว่า ข้าแต่พระโคดม ผู้เจริญ ธรรมของพวกข้าพระองค์ทั้งหลาย มีพระผู้มีพระภาคเป็นรากฐาน มี พระผู้มีพระภาคเป็นผู้นำ มีพระผู้มีพระภาคเป็นที่พึ่งอาศัย ขอประทานพระวโรกาส ขอเนื้อความแห่งภาษิตนั้น จงแจ่มแจ้งกะพระผู้มีพระภาคเถิด ภิกษุทั้งหลายได้ สดับต่อพระผู้มีพระภาคแล้วจักทรงจำไว้ พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ถ้าเช่นนั้น เธอทั้งหลายจงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าว ภิกษุเหล่านั้นทูลรับ สนองพระผู้มีพระภาคแล้ว พระผู้มีพระภาคจึงตรัสว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ถ้าพวก ปริพาชกอัญญเดียรถีย์จะพึงถามเช่นนี้ว่า ผู้มีอายุทั้งหลาย ธรรม ๓ อย่างเป็นไฉน คือ ราคะ โทสะ โมหะ ผู้มีอายุทั้งหลาย ธรรม ๓ อย่างนี้ ผู้มีอายุทั้งหลาย ธรรม ๓ อย่างนี้ ผิดแผกแตกต่างกันอย่างไร ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่อเขาถามอย่างนี้ พึงพยากรณ์แก่ปริพาชกอัญญเดียรถีย์เหล่านั้นอย่างนี้ว่า ผู้มีอายุทั้งหลาย ราคะมีโทษ น้อยคลายช้า โทสะมีโทษมากคลายเร็ว โมหะมีโทษมากคลายช้า ถ้าเขาถามต่อไป อีกว่า ผู้มีอายุทั้งหลาย ก็อะไรเป็นเหตุ เป็นปัจจัยเครื่องให้ราคะที่ยังไม่เกิด ให้เกิด ขึ้น หรือที่เกิดแล้วย่อมเป็นไปเพื่อความเจริญไพบูลย์ยิ่ง เธอทั้งหลายควรพยากรณ์ ว่า พึงกล่าวว่า สุภนิมิต คือ ความกำหนดหมายว่างาม เมื่อบุคคลนั้นทำไว้ใน ใจโดยอุบายไม่แยบคายถึงสุภนิมิต ราคะที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น ที่เกิดขึ้นแล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อความเจริญ ไพบูลย์ยิ่ง ผู้มีอายุทั้งหลาย ข้อนี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัย เครื่องให้ราคะที่ยังไม่เกิด ให้เกิดขึ้น หรือที่เกิดขึ้นแล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อความเจริญ ไพบูลย์ยิ่ง ถ้าเขาถามต่อไปอีกว่า ผู้มีอายุทั้งหลาย ก็อะไรเป็นเหตุเป็นปัจจัยเครื่อง ให้โทสะที่ยังไม่เกิด ให้เกิดขึ้น หรือที่เกิดขึ้นแล้วย่อมเป็นไปเพื่อความเจริญ ไพบูลย์ยิ่ง เธอทั้งหลายควรพยากรณ์ว่า พึงกล่าวว่า ปฏิฆนิมิต คือ ความ กำหนดหมายว่ากระทบกระทั่ง เมื่อบุคคลนั้นทำไว้ในใจโดยไม่แยบคายถึงปฏิฆนิมิต โทสะที่ยังไม่เกิด ย่อมเกิดขึ้น และที่เกิดขึ้นแล้วย่อมเป็นไปเพื่อความเจริญ ไพบูลย์ยิ่ง ผู้มีอายุทั้งหลาย ข้อนี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยเครื่องให้โทสะที่ยังไม่เกิด ให้เกิดขึ้น หรือที่เกิดขึ้นแล้วย่อมเป็นไปเพื่อความเจริญไพบูลย์ยิ่ง ถ้าเขาถามต่อไปอีก ว่า ผู้มีอายุทั้งหลาย ก็อะไรเป็นเหตุเป็นปัจจัย เครื่องให้โมหะที่ยังไม่เกิด ให้เกิดขึ้น หรือที่เกิดขึ้นแล้วย่อมเป็นไปเพื่อความเจริญ ไพบูลย์ยิ่ง เธอทั้งหลายควรพยากรณ์ ว่า พึงกล่าวว่า อโยนิโสมนสิการ เมื่อบุคคลนั้นทำไว้ในใจโดยไม่แยบคาย โมหะ ที่ยังไม่เกิด ย่อมเกิดขึ้น และที่เกิดขึ้นแล้วย่อมเป็นไปเพื่อความเจริญไพบูลย์ยิ่ง ผู้มีอายุทั้งหลาย ข้อนี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยเครื่องให้โมหะที่ยังไม่เกิด ให้เกิดขึ้น และ ที่เกิดขึ้นแล้วย่อมเป็นไปเพื่อความเจริญไพบูลย์ยิ่ง ถ้าเขาถามอีกว่า ก็อะไรเป็น เหตุเป็นปัจจัยเครื่องให้ราคะที่ยังไม่เกิด ไม่เกิดขึ้น และที่เกิดขึ้นแล้วย่อมละได้ เธอทั้งหลายควรพยากรณ์ว่า พึงกล่าวว่า อสุภนิมิต คือ ความกำหนดหมายว่า ไม่งาม เมื่อบุคคลทำไว้ในใจโดยแยบคายถึงอสุภนิมิต ราคะที่ยังไม่เกิดย่อมไม่ เกิดขึ้น และที่เกิดขึ้นแล้วย่อมละได้ ผู้มีอายุทั้งหลาย ข้อนี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัย เครื่องให้ราคะที่ยังไม่เกิด ย่อมไม่เกิดขึ้น และที่เกิดขึ้นแล้วย่อมละได้ ถ้าเขา ถามต่อไปว่า ผู้มีอายุทั้งหลาย ก็อะไรเป็นเหตุเป็นปัจจัยเครื่องให้โทสะที่ยังไม่เกิด ย่อมไม่เกิดขึ้น และที่เกิดขึ้นแล้วย่อมละได้ เธอทั้งหลายควรพยากรณ์ว่า พึงกล่าว ว่า เมตตาเจโตวิมุติ เมื่อบุคคลนั้นทำไว้ในใจโดยแยบคายถึงเมตตาเจโตวิมุติ โทสะที่ยังไม่เกิด ย่อมไม่เกิดขึ้น และที่เกิดขึ้นแล้วย่อมละได้ ผู้มีอายุทั้งหลาย ข้อนี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยเครื่องให้โทสะที่ยังไม่เกิด ไม่เกิดขึ้น และที่เกิดขึ้นแล้ว ย่อมละได้ ถ้าเขาถามต่อไปอีกว่า ผู้มีอายุทั้งหลาย ก็อะไรเป็นเหตุเป็นปัจจัย เครื่องให้โมหะที่ยังไม่เกิด ไม่เกิดขึ้น และที่เกิดขึ้นแล้วย่อมละได้ เธอทั้งหลาย ควรพยากรณ์ว่า พึงกล่าวว่า โยนิโสมนสิการ เมื่อบุคคลนั้นทำไว้ในใจโดยแยบ คาย โมหะที่ยังไม่เกิด ย่อมไม่เกิดขึ้น และที่เกิดขึ้นแล้วย่อมละได้ ผู้มีอายุทั้งหลาย ข้อนี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยเครื่องให้โมหะที่ยังไม่เกิด ย่อมไม่เกิดขึ้น และที่เกิด ขึ้นแล้วย่อมละได้ ฯ

เทียบรายประโยค (76 ประโยค)

an3.69:1.1 #

สเจ ภิกฺขเว อญ🤖 AI จับคู่

“Tīṇimāni, bhikkhave, akusalamūlāni.

“Mendicants, there are these three unskillful roots.

an3.69:1.2 #

—

Katamāni tīṇi?

What three?

an3.69:1.3 #

—

Lobho akusalamūlaṁ, doso akusalamūlaṁ, moho akusalamūlaṁ.

Greed, hate, and delusion.

an3.69:2.1 #

ฺญต🤖 AI จับคู่

Yadapi, bhikkhave, lobho tadapi akusalamūlaṁ;

Greed is a root of the unskillful.

อ้างอิงสยามรัฐ 20.259

an3.69:2.2 #

—

yadapi luddho abhisaṅkharoti kāyena vācāya manasā tadapi akusalaṁ;

When a greedy person chooses to act by way of body, speech, or mind, that too is unskillful.

an3.69:2.3 #

ิตฺถิยา ปริพฺพาช🤖 AI จับคู่

yadapi luddho lobhena abhibhūto pariyādinnacitto parassa asatā dukkhaṁ uppādayati vadhena vā bandhanena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā balavamhi balattho itipi tadapi akusalaṁ.

When a greedy person, overcome by greed, causes another to suffer under a false pretext—by execution or imprisonment or confiscation or condemnation or banishment—thinking ‘I’m powerful, I want power’, that too is unskillful.

an3.69:2.4 #

กา เอวํ ปุจฺเฉยฺยุํ ตโยเม อาวุโส ธมฺมา🤖 AI จับคู่

Itissame lobhajā lobhanidānā lobhasamudayā lobhapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti.

And so these many bad, unskillful things are produced in them, born, sourced, originated, and conditioned by greed.

an3.69:3.1 #

กตเม ตโย ราโค โทโส🤖 AI จับคู่

Yadapi, bhikkhave, doso tadapi akusalamūlaṁ;

Hate is a root of the unskillful.

อ้างอิงPTS 1.202 · ฉัฏฐสังคายนา 35.232 · พุทธชยันตี 18.360

an3.69:3.2 #

โม🤖 AI จับคู่

yadapi duṭṭho abhisaṅkharoti kāyena vācāya manasā tadapi akusalaṁ;

When a hateful person chooses to act by way of body, speech, or mind, that too is unskillful.

an3.69:3.3 #

โห อิ🤖 AI จับคู่

yadapi duṭṭho dosena abhibhūto pariyādinnacitto parassa asatā dukkhaṁ uppādayati vadhena vā bandhanena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā balavamhi balattho itipi tadapi akusalaṁ.

When a hateful person, overcome by hate, causes another to suffer under a false pretext—by execution or imprisonment or confiscation or condemnation or banishment—thinking ‘I’m powerful, I want power’, that too is unskillful.

an3.69:3.4 #

เม โข อาวุโส ตโย ธมฺมา🤖 AI จับคู่

Itissame dosajā dosanidānā dosasamudayā dosapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti.

And so these many bad, unskillful things are produced in them, born, sourced, originated, and conditioned by hate.

an3.69:4.1 #

—

Yadapi, bhikkhave, moho tadapi akusalamūlaṁ;

Delusion is a root of the unskillful.

an3.69:4.2 #

—

yadapi mūḷho abhisaṅkharoti kāyena vācāya manasā tadapi akusalaṁ;

When a deluded person chooses to act by way of body, speech, or mind, that too is unskillful.

an3.69:4.3 #

อิ🤖 AI จับคู่

yadapi mūḷho mohena abhibhūto pariyādinnacitto parassa asatā dukkhaṁ uppādayati vadhena vā bandhanena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā balavamhi balattho itipi tadapi akusalaṁ.

When a deluded person, overcome by delusion, causes another to suffer under a false pretext—by execution or imprisonment or confiscation or condemnation or banishment—thinking ‘I’m powerful, I want power’, that too is unskillful.

an3.69:4.4 #

เมสํ อาวุโส ติณฺณํ ธมฺมานํ โก วิเสโส โก อธิปฺปายโส ๑- กึ นานากรณนฺติ🤖 AI จับคู่

Itissame mohajā mohanidānā mohasamudayā mohapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti.

And so these many bad, unskillful things are produced in them, born, sourced, originated, and conditioned by delusion.

an3.69:4.5 #

เอวํ ปุฏฺฐา ตุเมฺห🤖 AI จับคู่

Evarūpo cāyaṁ, bhikkhave, puggalo vuccati akālavādītipi, abhūtavādītipi, anatthavādītipi, adhammavādītipi, avinayavādītipi.

Such an individual is said to have speech that’s ill-timed, false, meaningless, not in line with the teaching and training.

an3.69:5.1 #

ภิกฺขเว เตสํ อญฺญติตฺถ🤖 AI จับคู่

Kasmā cāyaṁ, bhikkhave, evarūpo puggalo vuccati akālavādītipi, abhūtavādītipi, anatthavādītipi, adhammavādītipi, avinayavādītipi?

Why is this?

อ้างอิงสยามรัฐ 20.260

an3.69:5.2 #

ิยานํ ปริพฺพาชก🤖 AI จับคู่

Tathāhāyaṁ, bhikkhave, puggalo parassa asatā dukkhaṁ uppādayati vadhena vā bandhanena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā balavamhi balattho itipi.

This individual causes another to suffer under a false pretext—by execution or imprisonment or confiscation or condemnation or banishment—thinking ‘I’m powerful, I want power’.

an3.69:5.3 #

านํ กินฺติ พฺยากเรยฺยาถาติ ฯ🤖 AI จับคู่

Bhūtena kho pana vuccamāno avajānāti, no paṭijānāti;

So when someone makes a valid criticism, they’re scornful and admit nothing.

an3.69:5.4 #

ภควํมูลกา โน ภนฺเต ธมฺมา ภควํเนตฺติกา ภควํปฏิสรณา สาธุ วต ภนฺเต ภควนฺตํเยว ปฏิภาตุ เอตสฺส ภาสิตสฺส อตฺโถ ภควโ🤖 AI จับคู่

abhūtena vuccamāno na ātappaṁ karoti, tassa nibbeṭhanāya itipetaṁ atacchaṁ itipetaṁ abhūtanti.

When someone makes a baseless criticism, they make no effort to explain, ‘This is why that’s untrue, this is why that’s false.’

an3.69:5.5 #

ต สุตฺวา🤖 AI จับคู่

Tasmā evarūpo puggalo vuccati akālavādītipi, abhūtavādītipi, anatthavādītipi, adhammavādītipi, avinayavādītipi.

That’s why such an individual is said to have speech that’s ill-timed, false, meaningless, not in line with the teaching and training.

an3.69:6.1 #

ภิกฺขู ธาเร🤖 AI จับคู่

Evarūpo, bhikkhave, puggalo lobhajehi pāpakehi akusalehi dhammehi abhibhūto pariyādinnacitto diṭṭhe ceva dhamme dukkhaṁ viharati, savighātaṁ saupāyāsaṁ sapariḷāhaṁ.

Such an individual—overcome with bad, unskillful qualities born of greed, hate, and delusion—suffers in this very life, with distress, anguish, and fever.

an3.69:6.2 #

สฺส🤖 AI จับคู่

Kāyassa ca bhedā paraṁ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā.

And when the body breaks up, after death, they can expect to be reborn in a bad place.

an3.69:7.1 #

—

Dosajehi …pe…

อ้างอิงPTS 1.203 · ฉัฏฐสังคายนา 35.233 · พุทธชยันตี 18.362

an3.69:7.2 #

นฺตีติ🤖 AI จับคู่

mohajehi pāpakehi akusalehi dhammehi abhibhūto pariyādinnacitto diṭṭhe ceva dhamme dukkhaṁ viharati, savighātaṁ saupāyāsaṁ sapariḷāhaṁ.

an3.69:7.3 #

ฯ🤖 AI จับคู่

Kāyassa ca bhedā paraṁ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā.

an3.69:7.4 #

เตนหิ ภิกฺขเว สุณาถ สาธุกํ มนสิกโรถ ภาสิสฺสามีติ ฯ🤖 AI จับคู่

Seyyathāpi, bhikkhave, sālo vā dhavo vā phandano vā tīhi māluvālatāhi uddhasto pariyonaddho anayaṁ āpajjati, byasanaṁ āpajjati, anayabyasanaṁ āpajjati;

Suppose a sal, axlewood, or boxwood tree was choked and enveloped by three camel’s foot creepers. It would fall to ruin and disaster.

an3.69:7.5 #

เอวํ ภนฺเตติ โข เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจ🤖 AI จับคู่

evamevaṁ kho, bhikkhave, evarūpo puggalo lobhajehi pāpakehi akusalehi dhammehi abhibhūto pariyādinnacitto diṭṭhe ceva dhamme dukkhaṁ viharati, savighātaṁ saupāyāsaṁ sapariḷāhaṁ.

In the same way, such an individual—overcome with bad, unskillful qualities born of greed, hate, and delusion—suffers in this very life, with distress, anguish, and fever.

an3.69:7.6 #

สฺ🤖 AI จับคู่

Kāyassa ca bhedā paraṁ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā.

And when the body breaks up, after death, they can expect to be reborn in a bad place.

an3.69:8.1 #

—

Dosajehi …pe…

an3.69:8.2 #

—

mohajehi pāpakehi akusalehi dhammehi abhibhūto pariyādinnacitto diṭṭhe ceva dhamme dukkhaṁ viharati savighātaṁ saupāyāsaṁ sapariḷāhaṁ.

an3.69:8.3 #

—

Kāyassa ca bhedā paraṁ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā.

an3.69:8.4 #

—

Imāni kho, bhikkhave, tīṇi akusalamūlānīti.

These are the three unskillful roots.

an3.69:9.1 #

—

Tīṇimāni, bhikkhave, kusalamūlāni.

There are these three skillful roots.

an3.69:9.2 #

—

Katamāni tīṇi?

What three?

an3.69:9.3 #

โสสุํ ฯ ภควา เอต🤖 AI จับคู่

Alobho kusalamūlaṁ, adoso kusalamūlaṁ, amoho kusalamūlaṁ.

Contentment, love, and understanding.

an3.69:10.1 #

ทโวจ สเจ ภิกฺขเว อญ🤖 AI จับคู่

Yadapi, bhikkhave, alobho tadapi kusalamūlaṁ;

Contentment is a root of the skillful.

อ้างอิงสยามรัฐ 20.261

an3.69:10.2 #

ฺญต🤖 AI จับคู่

yadapi aluddho abhisaṅkharoti kāyena vācāya manasā tadapi kusalaṁ;

When a contented person chooses to act by way of body, speech, or mind, that too is skillful.

an3.69:10.3 #

ิตฺถิยา ปริพฺพาชกา เ🤖 AI จับคู่

yadapi aluddho lobhena anabhibhūto apariyādinnacitto na parassa asatā dukkhaṁ uppādayati vadhena vā bandhanena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā balavamhi balattho itipi tadapi kusalaṁ.

When a contented person, not overcome by greed, doesn’t cause another to suffer under a false pretext—by execution or imprisonment or confiscation or condemnation or banishment—thinking ‘I’m powerful, I want power’, that too is skillful.

an3.69:10.4 #

อวํ ปุจฺเฉยฺยุํ ตโยเม อาวุโส ธมฺมา🤖 AI จับคู่

Itissame alobhajā alobhanidānā alobhasamudayā alobhapaccayā aneke kusalā dhammā sambhavanti.

And so these many skillful things are produced in them, born, sourced, originated, and conditioned by contentment.

an3.69:11.1 #

กตเม ตโย ราโค โทโส🤖 AI จับคู่

Yadapi, bhikkhave, adoso tadapi kusalamūlaṁ;

Love is a root of the skillful.

an3.69:11.2 #

โม🤖 AI จับคู่

yadapi aduṭṭho abhisaṅkharoti kāyena vācāya manasā tadapi kusalaṁ;

When a loving person chooses to act by way of body, speech, or mind, that too is skillful.

an3.69:11.3 #

โห อิ🤖 AI จับคู่

yadapi aduṭṭho dosena anabhibhūto apariyādinnacitto na parassa asatā dukkhaṁ uppādayati vadhena vā bandhanena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā balavamhi balattho itipi tadapi kusalaṁ.

When a loving person, not overcome by hate, doesn’t cause another to suffer under a false pretext—by execution or imprisonment or confiscation or condemnation or banishment—thinking ‘I’m powerful, I want power’, that too is skillful.

an3.69:11.4 #

เม โข อาวุโส ตโย ธมฺมา🤖 AI จับคู่

Itissame adosajā adosanidānā adosasamudayā adosapaccayā aneke kusalā dhammā sambhavanti.

And so these many skillful things are produced in them, born, sourced, originated, and conditioned by love.

an3.69:12.1 #

—

Yadapi, bhikkhave, amoho tadapi kusalamūlaṁ;

Understanding is a root of the skillful.

อ้างอิงPTS 1.204 · ฉัฏฐสังคายนา 35.234

an3.69:12.2 #

—

yadapi amūḷho abhisaṅkharoti kāyena vācāya manasā tadapi kusalaṁ;

When an understanding person chooses to act by way of body, speech, or mind, that too is skillful.

an3.69:12.3 #

อิ🤖 AI จับคู่

yadapi amūḷho mohena anabhibhūto apariyādinnacitto na parassa asatā dukkhaṁ uppādayati vadhena vā bandhanena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā balavamhi balattho itipi tadapi kusalaṁ.

When an understanding person, not overcome by delusion, doesn’t cause another to suffer under a false pretext—by execution or imprisonment or confiscation or condemnation or banishment—thinking ‘I’m powerful, I want power’, that too is skillful.

an3.69:12.4 #

เมสํ อาวุโส ติณฺณํ ธมฺมานํ โก วิเสโส โก อธิปฺปายโส กึ นานากรณนฺติ🤖 AI จับคู่

Itissame amohajā amohanidānā amohasamudayā amohapaccayā aneke kusalā dhammā sambhavanti.

And so these many skillful things are produced in them, born, sourced, originated, and conditioned by understanding.

an3.69:12.5 #

เอวํ ปุฏฺฐา ตุเมฺห🤖 AI จับคู่

Evarūpo cāyaṁ, bhikkhave, puggalo vuccati kālavādītipi, bhūtavādītipi, atthavādītipi, dhammavādītipi, vinayavādītipi.

Such an individual is said to have speech that’s well-timed, true, meaningful, in line with the teaching and training.

an3.69:13.1 #

ภิกฺขเว เต🤖 AI จับคู่

Kasmā cāyaṁ, bhikkhave, evarūpo puggalo vuccati kālavādītipi, bhūtavādītipi, atthavādītipi, dhammavādītipi, vinayavādītipi?

Why is this?

อ้างอิงสยามรัฐ 20.262 · พุทธชยันตี 18.364

an3.69:13.2 #

—

Tathāhāyaṁ, bhikkhave, puggalo na parassa asatā dukkhaṁ uppādayati vadhena vā bandhanena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā balavamhi balattho itipi.

This individual doesn’t cause another to suffer under a false pretext—by execution or imprisonment or confiscation or condemnation or banishment—thinking ‘I’m powerful, I want power’.

an3.69:13.3 #

—

Bhūtena kho pana vuccamāno paṭijānāti no avajānāti;

So when someone makes a valid criticism, they admit it and aren’t scornful.

an3.69:13.4 #

—

abhūtena vuccamāno ātappaṁ karoti tassa nibbeṭhanāya:

When someone makes a baseless criticism, they make an effort to explain,

an3.69:13.5 #

—

‘itipetaṁ atacchaṁ, itipetaṁ abhūtan’ti.

‘This is why that’s untrue, this is why that’s false.’

an3.69:13.6 #

—

Tasmā evarūpo puggalo vuccati kālavādītipi, atthavādītipi, dhammavādītipi, vinayavādītipi.

That’s why such an individual is said to have speech that’s well-timed, true, meaningful, in line with the teaching and training.

an3.69:14.1 #

—

Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa lobhajā pāpakā akusalā dhammā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.

For such an individual, bad unskillful qualities born of greed, hate, and delusion are cut off at the root, made like a palm stump, obliterated, and unable to arise in the future.

an3.69:14.2 #

สํ อญฺญติตฺถิยานํ ปร🤖 AI จับคู่

Diṭṭheva dhamme sukhaṁ viharati avighātaṁ anupāyāsaṁ apariḷāhaṁ.

In this very life they’re happy, free of distress, anguish, and fever,

an3.69:14.3 #

ิพฺพา🤖 AI จับคู่

Diṭṭheva dhamme parinibbāyati.

and they’re also extinguished in this very life.

an3.69:15.1 #

ช🤖 AI จับคู่

Dosajā …pe…

อ้างอิงPTS 1.205 · สยามรัฐ 20.263

an3.69:15.2 #

—

parinibbāyati.

an3.69:15.3 #

—

Mohajā …pe…

an3.69:15.4 #

—

parinibbāyati.

an3.69:15.5 #

ก🤖 AI จับคู่

Seyyathāpi bhikkhave, sālo vā dhavo vā phandano vā tīhi māluvālatāhi uddhasto pariyonaddho.

Suppose a sal, axlewood, or boxwood tree was choked and enveloped by three camel’s foot creepers.

an3.69:15.6 #

—

Atha puriso āgaccheyya kudālapiṭakaṁ ādāya.

Then along comes a person with a spade and basket.

an3.69:15.7 #

าน🤖 AI จับคู่

So taṁ māluvālataṁ mūle chindeyya, mūle chetvā palikhaṇeyya, palikhaṇitvā mūlāni uddhareyya, antamaso usīranāḷimattānipi.

They’d cut the creeper out by the roots, dig them up, and pull them out, down to the fibers and stems.

an3.69:15.8 #

ํ เอวํ พฺยากเรยฺยาถ ราโค โข อาวุโส อปฺปสาวชฺโช ทนฺธวิราคี โทโส มหาสาวชฺโช ขิปฺปว🤖 AI จับคู่

So taṁ māluvālataṁ khaṇḍākhaṇḍikaṁ chindeyya, khaṇḍākhaṇḍikaṁ chetvā phāleyya, phāletvā sakalikaṁ sakalikaṁ kareyya, sakalikaṁ sakalikaṁ karitvā vātātape visoseyya, vātātape visosetvā agginā ḍaheyya, agginā ḍahitvā masiṁ kareyya, masiṁ karitvā mahāvāte vā ophuṇeyya nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya.

Then they’d split the creeper apart, cut up the parts, and chop it into splinters. They’d dry the splinters in the wind and sun, burn them with fire, and reduce them to ashes. Then they’d whisk away the ashes in a strong wind, or glide them down a swift stream.

an3.69:15.9 #

ิราคี โมโห มหาสาวชฺโช ทนฺธวิราคีติ ฯ @เชิงอรรถ: ๑ โป. อธิปฺปาโย ฯ ม. ยุ. อธิปฺปายาโส ฯ {๕๐๘.๑} โก ปนาวุโส เหตุ โก ปจฺจโย เยน อนุปฺป🤖 AI จับคู่

Evamassa tā, bhikkhave, māluvālatā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.

So those camel’s foot creepers would be cut off at the root, made like a palm stump, and obliterated, unable to arise in the future.

an3.69:15.10 #

นฺโน วา ราโค อุปฺปชฺชติ อุปฺปนฺโน วา ราโค ภิยฺโยภาวาย เวปุลฺลาย สํวตฺตตีติ ฯ สุภนิมิตฺตนฺติสฺส วจนียํ ตสฺส สุภนิมิตฺตํ อโยนิโส มนสิกโรโต อนุปฺปนฺโน🤖 AI จับคู่

Evamevaṁ kho, bhikkhave, evarūpassa puggalassa lobhajā pāpakā akusalā dhammā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.

In the same way, for such an individual, bad unskillful qualities born of greed, hate, and delusion are cut off at the root, made like a palm stump, obliterated, and unable to arise in the future.

an3.69:15.11 #

เจว ๑- ราโค อุปฺปชฺชติ อุป🤖 AI จับคู่

Diṭṭheva dhamme sukhaṁ viharati avighātaṁ anupāyāsaṁ apariḷāhaṁ.

In this very life they’re happy, free of distress, anguish, and fever,

an3.69:15.12 #

ฺป🤖 AI จับคู่

Diṭṭheva dhamme parinibbāyati.

and they’re also extinguished in this very life.

an3.69:16.1 #

—

Dosajā …pe…

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 35.235

an3.69:16.2 #

นฺโน จ ๒- ราโค ภิยฺโยภาวาย เวปุลฺลาย สํวตฺตติ อยํ โข อาวุโส เหตุ อยํ ปจฺจโย เยน อนุปฺปนฺโน🤖 AI จับคู่

mohajā pāpakā akusalā dhammā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.

an3.69:16.3 #

วา ราโค อุปฺปชฺชติ อุป🤖 AI จับคู่

Diṭṭheva dhamme sukhaṁ viharati avighātaṁ anupāyāsaṁ apariḷāhaṁ.

an3.69:16.4 #

ฺปนฺ🤖 AI จับคู่

Diṭṭheva dhamme parinibbāyati.

an3.69:16.5 #

โน วา ราโค ภิยฺโยภาวาย เวปุลฺลาย สํวตฺตตีติ ฯ {๕๐๘.๒} โก ปนาวุโส เหตุ โก ปจฺจโย เยน อนุปฺปนฺโ🤖 AI จับคู่

Imāni kho, bhikkhave, tīṇi kusalamūlānī”ti.

These are the three skillful roots.”

an3.69:16.6 #

น วา โทโส อุปฺปชฺชติ อุปฺปนฺโน วา โทโส ภิยฺโยภาวาย เวปุลฺลาย สํวตฺตตีติ ฯ ปฏิฆนิมิตฺตนฺติสฺส วจนียํ ตสฺส ปฏิฆนิมิตฺตํ อโยนิโส มนสิกโรโต อนุปฺปนฺโน เจว ๓- โทโส อุปฺปชฺชติ อุปฺปนฺโน จ ๔- โทโส ภิยฺโยภาวาย เวปุลฺลาย สํวตฺตติ อยํ โข อาวุโส เหตุ อยํ ปจฺจโย เยน อนุปฺปนฺโน วา โทโส อุปฺปชฺชติ อุปฺปนฺโน วา โทโส ภิยฺโยภาวาย เวปุลฺลาย สํวตฺตตีติ ฯ {๕๐๘.๓} โก ปนาวุโส เหตุ โก ปจฺจโย เยน อนุปฺปนฺโน วา โมโห อุปฺปชฺชติ อุปฺปนฺโน วา โมโห ภิยฺโยภาวาย เวปุลฺลาย สํวตฺตตีติ ฯ อโยนิโส มนสิกาโรติสฺส วจนียํ ตสฺส อโยนิโส มนสิกโรโต อนุปฺปนฺโน เจว ๕- โมโห อุปฺปชฺชติ อุปฺปนฺโน จ ๖- โมโห ภิยฺโยภาวาย เวปุลฺลาย สํวตฺตติ อยํ โข อาวุโส เหตุ อยํ ปจฺจโย เยน อนุปฺปนฺโน วา โมโห อุปฺปชฺชติ อุปฺปนฺโน วา โมโห ภิยฺโยภาวาย เวปุลฺลาย สํวตฺตตีติ ฯ {๕๐๘.๔} โก ปนาวุโส เหตุ โก ปจฺจโย เยน อนุปฺปนฺโน วา ๗- ราโค นุปฺปชฺชติ อุปฺปนฺโน @เชิงอรรถ: ๑-๒-๓-๔-๕-๖ โป. ม. วา ฯ ๗ ม. เจว ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ วา ราโค ปหียตีติ ฯ อสุภนิมิตฺตนฺติสฺส วจนียํ ตสฺส อสุภนิมิตฺตํ โยนิโส มนสิกโรโต อนุปฺปนฺโน เจว ราโค นุปฺปชฺชติ อุปฺปนฺโน จ ราโค ปหียติ อยํ โข อาวุโส เหตุ อยํ ปจฺจโย เยน อนุปฺปนฺโน วา ราโค นุปฺปชฺชติ อุปฺปนฺโน วา ราโค ปหียตีติ ฯ {๕๐๘.๕} โก ปนาวุโส เหตุ โก ปจฺจโย เยน อนุปฺปนฺโน วา โทโส นุปฺปชฺชติ อุปฺปนฺโน วา โทโส ปหียตีติ ฯ เมตฺตา เจโตวิมุตฺตีติสฺส วจนียํ ตสฺส เมตฺตํ เจโตวิมุตฺตึ โยนิโส มนสิกโรโต อนุปฺปนฺโน เจว โทโส นุปฺปชฺชติ อุปฺปนฺโน จ โทโส ปหียติ ๑- อยํ โข อาวุโส เหตุ อยํ ปจฺจโย เยน อนุปฺปนฺโน วา โทโส นุปฺปชฺชติ อุปฺปนฺโน วา โทโส ปหียตีติ ฯ {๕๐๘.๖} โก ปนาวุโส เหตุ โก ปจฺจโย เยน อนุปฺปนฺโน วา โมโห นุปฺปชฺชติ อุปฺปนฺโน วา โมโห ปหียตีติ ฯ โยนิโส มนสิกาโรติสฺส วจนียํ ตสฺส โยนิโส มนสิกโรโต อนุปฺปนฺโน เจว โมโห นุปฺปชฺชติ อุปฺปนฺโน จ โมโห ปหียติ อยํ โข อาวุโส เหตุ อยํ ปจฺจโย เยน อนุปฺปนฺโน วา โมโห นุปฺปชฺชติ อุปฺปนฺโน วา โมโห ปหียตีติ ฯ🤖 AI จับคู่

Navamaṁ.

‹ กลับสารบัญ เล่ม ๒๐ — อังคุตตรนิกาย เอกก–ทุก–ติกนิบาต

ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน