อถโข อญฺญตโร ภิกฺขุ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ เอกมนฺตํ
นิสินฺโน โข โส ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ🤖 AI จับคู่
Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
Then one of the mendicants went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him:
อ้างอิงสยามรัฐ 21.241 · ฉัฏฐสังคายนา 36.206
เกน นุ โข ภนฺเต
โลโก นียติ เกน โลโก ปริกสฺสติ กสฺส จ อุปฺปนฺนสฺส วสํ
คจฺฉตีติ ฯ🤖 AI จับคู่
“kena nu kho, bhante, loko nīyati, kena loko parikassati, kassa ca uppannassa vasaṁ gacchatī”ti?
“Sir, what leads the world on? What drags it around? What arises and takes control?”
สาธุ สาธุ ภิกฺขุ🤖 AI จับคู่
“Sādhu sādhu, bhikkhu.
“Good, good, mendicant!
ภทฺทโก โข เต ภิกฺขุ อุมฺมงฺโค ๑-
ภทฺทกํ ปฏิภาณํ กลฺยาณี ปริปุจฺฉา🤖 AI จับคู่
Bhaddako kho te, bhikkhu, ummaggo, bhaddakaṁ paṭibhānaṁ, kalyāṇī paripucchā.
Your approach and eloquence are excellent, and it’s a good question.
เอวํ หิ ตฺวํ ภิกฺขุ ปุจฺฉสิ🤖 AI จับคู่
Evañhi tvaṁ, bhikkhu, pucchasi:
For you asked:
เกน นุ โข ภนฺเต โลโก นียติ เกน โลโก ปริกสฺสติ กสฺส
จ อุปฺปนฺนสฺส วสํ คจฺฉตีติ ฯ🤖 AI จับคู่
‘kena nu kho, bhante, loko nīyati, kena loko parikassati, kassa ca uppannassa vasaṁ gacchatī’”ti?
‘What leads the world on? What drags it around? What arises and takes control?’”
เอวํ ภนฺเต ฯ🤖 AI จับคู่
“Evaṁ, bhante”.
“Yes, sir.”
จิตฺเตน โข
ภิกฺขุ โลโก นียติ จิตฺเตน ปริกสฺสติ จิตฺตสฺส อุปฺปนฺนสฺส วสํ
คจฺฉตีติ ฯ🤖 AI จับคู่
“Cittena kho, bhikkhu, loko nīyati, cittena parikassati, cittassa uppannassa vasaṁ gacchatī”ti.
“Mendicant, the mind leads the world on. The mind drags it around. When the mind arises, it takes control.”
สาธุ ภนฺเตติ โข โส ภิกฺขุ ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา
อนุโมทิตฺวา ภควนฺตํ อุตฺตรึ ปญฺหํ อปุจฺฉิ🤖 AI จับคู่
“Sādhu, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ uttari pañhaṁ apucchi:
Saying “Good, sir”, that mendicant approved and agreed with what the Buddha said. Then he asked another question:
อ้างอิงPTS 2.178
พหุสฺสุโต ธมฺมธโร
พหุสฺสุโต ธมฺมธโรติ ภนฺเต วุจฺจติ🤖 AI จับคู่
“‘bahussuto dhammadharo, bahussuto dhammadharo’ti, bhante, vuccati.
“Sir, they speak of ‘a learned memorizer of the teaching’.
กิตฺตาวตา นุ โข ภนฺเต
พหุสฺสุโต ธมฺมธโร โหตีติ ฯ🤖 AI จับคู่
Kittāvatā nu kho, bhante, bahussuto dhammadharo hotī”ti?
How is a learned memorizer of the teaching defined?”
สาธุ สาธุ ภิกฺขุ🤖 AI จับคู่
“Sādhu sādhu, bhikkhu.
“Good, good, mendicant!
อ้างอิงสยามรัฐ 21.242 · พุทธชยันตี 19.346
ภทฺทโก โข เต ภิกฺขุ อุมฺมงฺโค ภทฺทกํ
ปฏิภาณํ กลฺยาณี ปริปุจฺฉา🤖 AI จับคู่
Bhaddako kho te, bhikkhu ummaggo, bhaddakaṁ paṭibhānaṁ, kalyāṇī paripucchā.
Your approach and eloquence are excellent, and it’s a good question. …
เอวํ หิ ตฺวํ ภิกฺขุ ปุจฺฉสิ🤖 AI จับคู่
Evañhi tvaṁ, bhikkhu, pucchasi:
พหุสฺสุโต
ธมฺมธโร พหุสฺสุโต ธมฺมธโรติ ภนฺเต วุจฺจติ🤖 AI จับคู่
‘bahussuto dhammadharo, bahussuto dhammadharoti, bhante, vuccati.
กิตฺตาวตา นุ โข ภนฺเต
พหุสฺสุโต ธมฺมธโร โหตีติ ฯ🤖 AI จับคู่
Kittāvatā nu kho, bhante, bahussuto dhammadharo hotī’”ti?
เอวํ ภนฺเต ฯ🤖 AI จับคู่
“Evaṁ, bhante”.
พหู โข ภิกฺขุ มยา ธมฺมา
เทสิตา🤖 AI จับคู่
“Bahū kho, bhikkhu, mayā dhammā desitā—
I have taught many teachings:
สุตฺตํ เคยฺยํ เวยฺยากรณํ คาถา อุทานํ อิติวุตฺตกํ ชาตกํ
อพฺภุตธมฺมํ เวทลฺลํ🤖 AI จับคู่
suttaṁ, geyyaṁ, veyyākaraṇaṁ, gāthā, udānaṁ, itivuttakaṁ, jātakaṁ, abbhutadhammaṁ, vedallaṁ.
statements, mixed prose & verse, discussions, verses, inspired exclamations, legends, stories of past lives, amazing stories, and elaborations.
จตุปฺปทาย เจปิ ภิกฺขุ คาถาย อตฺถมญฺญาย
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. อุมฺมคฺโค ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ
ธมฺมมญฺญาย ธมฺมานุธมฺมปฏิปนฺโน โหติ พหุสฺสุโต ธมฺมธโรติ
อลํ วจนายาติ ฯ🤖 AI จับคู่
Catuppadāya cepi, bhikkhu, gāthāya atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno hoti bahussuto dhammadharoti alaṁvacanāyā”ti.
But if anyone understands the meaning and the text of even a four-line verse, and if they practice in line with that teaching, they’re qualified to be called a ‘learned memorizer of the teaching’.”
สาธุ ภนฺเตติ โข โส ภิกฺขุ ภควโต ภาสิตํ
อภินนฺทิตฺวา อนุโมทิตฺวา ภควนฺตํ อุตฺตรึ ปญฺหํ อปุจฺฉิ🤖 AI จับคู่
“Sādhu, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ uttari pañhaṁ apucchi:
Saying “Good, sir”, that mendicant approved and agreed with what the Buddha said. Then he asked another question:
สุตวา
นิพฺเพธิกปญฺโญ สุตวา นิพฺเพธิกปญฺโญติ ภนฺเต วุจฺจติ🤖 AI จับคู่
“‘sutavā nibbedhikapañño, sutavā nibbedhikapañño’ti, bhante, vuccati.
“Sir, they speak of ‘a learned person with penetrating wisdom’.
กิตฺตาวตา
นุ โข ภนฺเต สุตวา นิพฺเพธิกปญฺโญ โหตีติ ฯ🤖 AI จับคู่
Kittāvatā nu kho, bhante, sutavā nibbedhikapañño hotī”ti?
How is a learned person with penetrating wisdom defined?”
สาธุ สาธุ ภิกฺขุ🤖 AI จับคู่
“Sādhu sādhu, bhikkhu.
“Good, good, mendicant!
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 36.207
ภทฺทโก โข เต ภิกฺขุ อุมฺมงฺโค ภทฺทกํ
ปฏิภาณํ กลฺยาณี ปริปุจฺฉา🤖 AI จับคู่
Bhaddako kho te, bhikkhu, ummaggo, bhaddakaṁ paṭibhānaṁ, kalyāṇī paripucchā.
Your approach and eloquence are excellent, and it’s a good question. …
เอวํ หิ ตฺวํ ภิกฺขุ ปุจฺฉสิ🤖 AI จับคู่
Evañhi tvaṁ, bhikkhu, pucchasi:
สุตวา
นิพฺเพธิกปญฺโญ สุตวา นิพฺเพธิกปญฺโญติ ภนฺเต วุจฺจติ🤖 AI จับคู่
‘sutavā nibbedhikapañño, sutavā nibbedhikapaññoti, bhante, vuccati.
กิตฺตาวตา
นุ โข ภนฺเต สุตวา นิพฺเพธิกปญฺโญ โหตีติ ฯ🤖 AI จับคู่
Kittāvatā nu kho, bhante, sutavā nibbedhikapañño hotī’”ti?
เอวํ ภนฺเต ฯ🤖 AI จับคู่
“Evaṁ, bhante”.
อิธ
ภิกฺขุ ภิกฺขุโน อิทํ ทุกฺขนฺติ สุตํ โหติ ปญฺญาย จสฺส อตฺถํ อติวิชฺฌ
ปสฺสติ🤖 AI จับคู่
“Idha, bhikkhu, bhikkhuno ‘idaṁ dukkhan’ti sutaṁ hoti, paññāya cassa atthaṁ ativijjha passati;
Take a mendicant who has heard: ‘This is suffering.’ They see what it means with penetrating wisdom.
อยํ ทุกฺขสมุทโยติ สุตํ โหติ ปญฺญาย จสฺส อตฺถํ อติวิชฺฌ
ปสฺสติ🤖 AI จับคู่
‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti sutaṁ hoti, paññāya cassa atthaṁ ativijjha passati;
They’ve heard: ‘This is the origin of suffering’ …
อยํ ทุกฺขนิโรโธติ สุตํ โหติ ปญฺญาย จสฺส อตฺถํ อติวิชฺฌ
ปสฺสติ🤖 AI จับคู่
‘ayaṁ dukkhanirodho’ti sutaṁ hoti, paññāya cassa atthaṁ ativijjha passati;
‘This is the cessation of suffering’ …
อยํ ทุกฺขนิโรธคามินี ปฏิปทาติ สุตํ โหติ ปญฺญาย
จสฺส อตฺถํ อติวิชฺฌ ปสฺสติ🤖 AI จับคู่
‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti sutaṁ hoti, paññāya cassa atthaṁ ativijjha passati.
‘This is the practice that leads to the cessation of suffering.’ They see what it means with penetrating wisdom.
เอวํ โข ภิกฺขุ สุตวา นิพฺเพธิกปญฺโญ
โหตีติ ฯ🤖 AI จับคู่
Evaṁ kho, bhikkhu, sutavā nibbedhikapañño hotī”ti.
That’s how an individual is learned, with penetrating wisdom.”
สาธุ ภนฺเตติ โข โส ภิกฺขุ ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา
อนุโมทิตฺวา ภควนฺตํ อุตฺตรึ ปญฺหํ อปุจฺฉิ🤖 AI จับคู่
“Sādhu, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ uttari pañhaṁ apucchi:
Saying “Good, sir”, that mendicant approved and agreed with what the Buddha said. Then he asked another question:
ปณฺฑิโต มหาปญฺโญ
ปณฺฑิโต มหาปญฺโญติ ภนฺเต วุจฺจติ🤖 AI จับคู่
“‘paṇḍito mahāpañño, paṇḍito mahāpañño’ti, bhante, vuccati.
“Sir, they speak of ‘an astute person with great wisdom’.
กิตฺตาวตา นุ โข ภนฺเต
ปณฺฑิโต มหาปญฺโญ โหตีติ ฯ🤖 AI จับคู่
Kittāvatā nu kho, bhante, paṇḍito mahāpañño hotī”ti?
How is an astute person with great wisdom defined?”
สาธุ สาธุ ภิกฺขุ🤖 AI จับคู่
“Sādhu sādhu, bhikkhu.
“Good, good, mendicant!
อ้างอิงPTS 2.179 · สยามรัฐ 21.243
ภทฺทโก โข เต ภิกฺขุ อุมฺมงฺโค
ภทฺทกํ ปฏิภาณํ กลฺยาณี ปริปุจฺฉา🤖 AI จับคู่
Bhaddako kho te, bhikkhu, ummaggo, bhaddakaṁ paṭibhānaṁ, kalyāṇī paripucchā.
Your approach and eloquence are excellent, and it’s a good question. …
เอวํ หิ ตฺวํ
ภิกฺขุ ปุจฺฉสิ🤖 AI จับคู่
Evañhi tvaṁ bhikkhu pucchasi:
ปณฺฑิโต มหาปญฺโญ ปณฺฑิโต
มหาปญฺโญติ ภนฺเต วุจฺจติ🤖 AI จับคู่
‘paṇḍito mahāpañño, paṇḍito mahāpaññoti, bhante, vuccati.
กิตฺตาวตา นุ โข ภนฺเต ปณฺฑิโต
มหาปญฺโญ โหตีติ ฯ🤖 AI จับคู่
Kittāvatā nu kho, bhante, paṇḍito mahāpañño hotī’”ti?
เอวํ ภนฺเต ฯ🤖 AI จับคู่
“Evaṁ, bhante”.
อิธ ภิกฺขุ ปณฺฑิโต
มหาปญฺโญ เนวตฺตพฺยาพาธาย เจเตติ น ปรพฺยาพาธาย
เจเตติ น อุภยพฺยาพาธาย เจเตติ อตฺตหิตํ ปรหิตํ อุภยหิตํ
สพฺพโลกหิตเมว จินฺตยมาโน จินฺเตติ🤖 AI จับคู่
“Idha, bhikkhu, paṇḍito mahāpañño nevattabyābādhāya ceteti na parabyābādhāya ceteti na ubhayabyābādhāya ceteti attahitaparahitaubhayahitasabbalokahitameva cintayamāno cinteti.
An astute person with great wisdom is one who has no intention to hurt themselves, or to hurt others, or to hurt both. When they think, they only think of the benefit for themselves, for others, for both, and for the whole world.
เอวํ โข ภิกฺขุ ปณฺฑิโต
มหาปญฺโญ โหตีติ ฯ🤖 AI จับคู่
Evaṁ kho, bhikkhu, paṇḍito mahāpañño hotī”ti.
That’s how an individual is astute, with great wisdom.”