จตฺตารีมานิ ภิกฺขเว ฐานานิ จตูหิ ฐาเนหิ เวทิตพฺพานิ🤖 AI จับคู่
“Cattārimāni, bhikkhave, ṭhānāni catūhi ṭhānehi veditabbāni.
“Mendicants, these four things can be known in four situations.
กตมานิ จตฺตาริ🤖 AI จับคู่
Katamāni cattāri?
What four?
สํวาเสน ภิกฺขเว สีลํ เวทิตพฺพํ ตญฺจ โข
ทีเฆน อทฺธุนา น อิตฺตรํ มนสิกโรตา โน อมนสิการา ปญฺญวตา
โน ทุปฺปญฺเญน🤖 AI จับคู่
Saṁvāsena, bhikkhave, sīlaṁ veditabbaṁ, tañca kho dīghena addhunā, na ittaraṁ; manasikarotā, no amanasikarotā; paññavatā, no duppaññena.
You can get to know a person’s ethics by living with them. But only after a long time, not casually; only when attentive, not when inattentive; and only by the wise, not the witless.
สํโวหาเรน ภิกฺขเว โสเจยฺยํ เวทิตพฺพํ ตญฺจ
โข ทีเฆน อทฺธุนา น อิตฺตรํ มนสิกโรตา โน อมนสิการา
ปญฺญวตา โน ทุปฺปญฺเญน🤖 AI จับคู่
Saṁvohārena, bhikkhave, soceyyaṁ veditabbaṁ, tañca kho dīghena addhunā, na ittaraṁ; manasikarotā, no amanasikarotā; paññavatā, no duppaññena.
You can get to know a person’s purity by dealing with them. …
อาปทาสุ ภิกฺขเว ถาโม เวทิตพฺโพ
โส จ โข ทีเฆน อทฺธุนา น อิตฺตรํ มนสิกโรตา โน อมนสิการา
ปญฺญวตา โน ทุปฺปญฺเญน🤖 AI จับคู่
Āpadāsu, bhikkhave, thāmo veditabbo, so ca kho dīghena addhunā, na ittaraṁ; manasikarotā, no amanasikarotā; paññavatā, no duppaññena.
You can get to know a person’s resilience in times of trouble. …
สากจฺฉาย ภิกฺขเว ปญฺญา เวทิตพฺพา
สา จ โข ทีเฆน อทฺธุนา น อิตฺตรํ มนสิกโรตา โน อมนสิการา
ปญฺญวตา โน ทุปฺปญฺเญน ฯ🤖 AI จับคู่
Sākacchāya, bhikkhave, paññā veditabbā, sā ca kho dīghena addhunā, na ittaraṁ; manasikarotā, no amanasikarotā; paññavatā, no duppaññenāti.
You can get to know a person’s wisdom by discussion. But only after a long time, not casually; only when attentive, not when inattentive; and only by the wise, not the witless.
สํวาเสน ภิกฺขเว สีลํ เวทิตพฺพํ ตญฺจ โข ทีเฆน
อทฺธุนา น อิตฺตรํ มนสิกโรตา โน อมนสิการา ปญฺญวตา โน
ทุปฺปญฺเญนาติ🤖 AI จับคู่
‘Saṁvāsena, bhikkhave, sīlaṁ veditabbaṁ, tañca kho dīghena addhunā, na ittaraṁ; manasikarotā, no amanasikarotā; paññavatā, no duppaññenā’ti,
‘You can get to know a person’s ethics by living with them. But only after a long time, not casually; only when attentive, not when inattentive; and only by the wise, not the witless.’
อ้างอิงสยามรัฐ 21.255 · ฉัฏฐสังคายนา 36.217 · พุทธชยันตี 19.364
อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ🤖 AI จับคู่
iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
That’s what I said, but why did I say it?
อิธ
ภิกฺขเว ปุคฺคโล ปุคฺคเลน สทฺธึ สํวสมาโน เอวํ ชานาติ🤖 AI จับคู่
Idha, bhikkhave, puggalo puggalena saddhiṁ saṁvasamāno evaṁ jānāti:
Take an individual who’s living with someone else. They come to know:
ทีฆรตฺตํ
โข อยมายสฺมา ขณฺฑการี ฉิทฺทการี สพลการี กมฺมาสการี น
สตตการี ๑- น สตตวุตฺตี🤖 AI จับคู่
‘dīgharattaṁ kho ayamāyasmā khaṇḍakārī chiddakārī sabalakārī kammāsakārī, na santatakārī na santatavutti;
‘For a long time this venerable’s deeds have been broken, tainted, spotty, and marred. Their deeds and behavior are inconsistent.
สีเลสุ ทุสฺสีโล อยมายสฺมา
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. น สนฺตตการี น สนฺตตวุตฺติ ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ
นายมายสฺมา สีลวาติ🤖 AI จับคู่
sīlesu dussīlo ayamāyasmā, nāyamāyasmā sīlavā’ti.
This venerable is unethical, not ethical.’
อิธ ปน ภิกฺขเว ปุคฺคโล ปุคฺคเลน สทฺธึ
สํวสมาโน เอวํ ชานาติ🤖 AI จับคู่
Idha pana, bhikkhave, puggalo puggalena saddhiṁ saṁvasamāno evaṁ jānāti:
Take another individual who’s living with someone else. They come to know:
อ้างอิงPTS 2.188
ทีฆรตฺตํ โข อยมายสฺมา อขณฺฑการี
อจฺฉิทฺทการี อสพลการี อกมฺมาสการี สตตการี สตตวุตฺตี🤖 AI จับคู่
‘dīgharattaṁ kho ayamāyasmā akhaṇḍakārī acchiddakārī asabalakārī akammāsakārī santatakārī santatavutti;
‘For a long time this venerable’s deeds have been intact, impeccable, spotless, and unmarred. Their deeds and behavior are consistent.
สีเลสุ สีลวา
อยมายสฺมา นายมายสฺมา ทุสฺสีโลติ🤖 AI จับคู่
sīlesu sīlavā ayamāyasmā, nāyamāyasmā dussīlo’ti.
This venerable is ethical, not unethical.’
สํวาเสน ภิกฺขเว สีลํ เวทิตพฺพํ
ตญฺจ โข ทีเฆน อทฺธุนา น อิตฺตรํ มนสิกโรตา โน อมนสิการา
ปญฺญวตา โน ทุปฺปญฺเญนาติ อิติ ยนฺตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ
วุตฺตํ ฯ🤖 AI จับคู่
‘Saṁvāsena, bhikkhave, sīlaṁ veditabbaṁ, tañca kho dīghena addhunā, na ittaraṁ; manasikarotā, no amanasikarotā; paññavatā, no duppaññenā’ti, iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
That’s why I said that you can get to know a person’s ethics by living with them. But only after a long time, not a short time; only when attentive, not when inattentive; and only by the wise, not the witless.
สํโวหาเรน ภิกฺขเว โสเจยฺยํ เวทิตพฺพํ ตญฺจ โข
ทีเฆน อทฺธุนา น อิตฺตรํ มนสิกโรตา โน อมนสิการา ปญฺญวตา
โน ทุปฺปญฺเญนาติ🤖 AI จับคู่
‘Saṁvohārena, bhikkhave, soceyyaṁ veditabbaṁ, tañca kho dīghena addhunā, na ittaraṁ; manasikarotā, no amanasikarotā; paññavatā, no duppaññenā’ti,
‘You can get to know a person’s purity by dealing with them. …’
อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ🤖 AI จับคู่
iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
That’s what I said, but why did I say it?
อิธ ภิกฺขเว ปุคฺคโล ปุคฺคเลน สทฺธึ สํโวหรมาโน เอวํ ชานาติ🤖 AI จับคู่
Idha, bhikkhave, puggalo puggalena saddhiṁ saṁvoharamāno evaṁ jānāti:
Take an individual who has dealings with someone else. They come to know:
อญฺญถา โข อยมายสฺมา เอเกน เอโก โวหรติ อญฺญถา ทฺวีหิ
อญฺญถา ตีหิ อญฺญถา สมฺพหุเลหิ🤖 AI จับคู่
‘aññathā kho ayamāyasmā ekena eko voharati, aññathā dvīhi, aññathā tīhi, aññathā sambahulehi;
‘This venerable deals with one person in one way. Then they deal with two, three, or many people each in different ways.
โวกฺกมติ อยมายสฺมา
ปุริมโวหารา ปจฺฉิมโวหารํ🤖 AI จับคู่
vokkamati ayamāyasmā purimavohārā pacchimavohāraṁ;
They’re not consistent from one deal to the next.
อปริสุทฺธโวหาโร อยมายสฺมา
นายมายสฺมา ปริสุทฺธโวหาโรติ🤖 AI จับคู่
aparisuddhavohāro ayamāyasmā, nāyamāyasmā parisuddhavohāro’ti.
This venerable’s dealings are impure, not pure.’
อิธ ปน ภิกฺขเว ปุคฺคโล ปุคฺคเลน สทฺธึ สํโวหรมาโน
เอวํ ชานาติ🤖 AI จับคู่
Idha pana, bhikkhave, puggalo puggalena saddhiṁ saṁvoharamāno evaṁ jānāti:
Take another individual who has dealings with someone else. They come to know:
อ้างอิงสยามรัฐ 21.256
ยถา ๑- โข อยมายสฺมา เอเกน เอโก โวหรติ ตถา
ทฺวีหิ ตถา ตีหิ ตถา สมฺพหุเลหิ🤖 AI จับคู่
‘yatheva kho ayamāyasmā ekena eko voharati, tathā dvīhi, tathā tīhi, tathā sambahulehi.
‘This venerable deals with one person in one way. Then they deal with two, three, or many people each in the same way.
นายมายสฺมา โวกฺกมติ
ปุริมโวหารา ปจฺฉิมโวหารํ🤖 AI จับคู่
Nāyamāyasmā vokkamati purimavohārā pacchimavohāraṁ;
They’re consistent from one deal to the next.
ปริสุทฺธโวหาโร อยมายสฺมา
นายมายสฺมา อปริสุทฺธโวหาโรติ🤖 AI จับคู่
parisuddhavohāro ayamāyasmā, nāyamāyasmā aparisuddhavohāro’ti.
This venerable’s dealings are pure, not impure.’
สํโวหาเรน ภิกฺขเว โสเจยฺยํ
เวทิตพฺพํ ตญฺจ โข ทีเฆน อทฺธุนา น อิตฺตรํ มนสิกโรตา
โน อมนสิการา ปญฺญวตา โน ทุปฺปญฺเญนาติ อิติ ยนฺตํ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. ยเถว ฯ
วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ ฯ🤖 AI จับคู่
‘Saṁvohārena, bhikkhave, soceyyaṁ veditabbaṁ, tañca kho dīghena addhunā, na ittaraṁ; manasikarotā, no amanasikarotā; paññavatā, no duppaññenā’ti, iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
That’s why I said that you can get to know a person’s purity by dealing with them. …
อาปทาสุ ภิกฺขเว ถาโม เวทิตพฺโพ โส จ โข ทีเฆน
อทฺธุนา น อิตฺตรํ มนสิกโรตา โน อมนสิการา ปญฺญวตา โน
ทุปฺปญฺเญนาติ🤖 AI จับคู่
‘Āpadāsu, bhikkhave, thāmo veditabbo, so ca kho dīghena addhunā, na ittaraṁ; manasikarotā, no amanasikarotā; paññavatā, no duppaññenā’ti,
‘You can get to know a person’s resilience in times of trouble. …’
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 36.218 · พุทธชยันตี 19.366
อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ🤖 AI จับคู่
iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
That’s what I said, but why did I say it?
อิธ ภิกฺขเว
เอกจฺโจ ญาติพฺยสเนน วา ผุฏฺโฐ สมาโน โภคพฺยสเนน วา ผุฏฺโฐ
สมาโน โรคพฺยสเนน วา ผุฏฺโฐ สมาโน น อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ🤖 AI จับคู่
Idha, bhikkhave, ekacco ñātibyasanena vā phuṭṭho samāno, bhogabyasanena vā phuṭṭho samāno, rogabyasanena vā phuṭṭho samāno na iti paṭisañcikkhati:
Take someone who experiences loss of family, wealth, or health. But they don’t reflect:
ตถาภูโต
โข อยํ โลกสนฺนิวาโส ตถาภูโต อตฺตภาวปฏิลาโภ ยถาภูเต
โลกสนฺนิวาเส ยถาภูเต อตฺตภาวปฏิลาเภ อฏฺฐ โลกธมฺมา โลกํ
อนุปริวตฺตนฺติ โลโก จ อฏฺฐ โลกธมฺเม อนุปริวตฺตติ🤖 AI จับคู่
‘tathābhūto kho ayaṁ lokasannivāso tathābhūto ayaṁ attabhāvapaṭilābho yathābhūte lokasannivāse yathābhūte attabhāvapaṭilābhe aṭṭha lokadhammā lokaṁ anuparivattanti loko ca aṭṭha lokadhamme anuparivattati—
‘Worldly life is like that. Incarnation is like that. That’s why the eight worldly conditions revolve around the world, and the world revolves around the eight worldly conditions:
ลาโภ จ
อลาโภ จ ยโส จ อยโส จ นินฺทา จ ปสํสา จ สุขญฺจ ทุกฺขญฺจาติ🤖 AI จับคู่
lābho ca, alābho ca, yaso ca, ayaso ca, nindā ca, pasaṁsā ca, sukhañca, dukkhañcā’ti.
gain and loss, fame and disgrace, blame and praise, pleasure and pain.’
โส ญาติพฺยสเนน วา ผุฏฺโฐ สมาโน โภคพฺยสเนน วา ผุฏฺโฐ
สมาโน โรคพฺยสเนน วา ผุฏฺโฐ สมาโน โสจติ กิลมติ ปริเทวติ
อุรตฺตาฬี กนฺทติ สมฺโมหํ อาปชฺชติ🤖 AI จับคู่
So ñātibyasanena vā phuṭṭho samāno bhogabyasanena vā phuṭṭho samāno rogabyasanena vā phuṭṭho samāno socati kilamati paridevati, urattāḷiṁ kandati, sammohaṁ āpajjati.
They sorrow and wail and lament, beating their breast and falling into confusion.
อิธ ปน ภิกฺขเว เอกจฺโจ ญาติพฺยสเนน วา ผุฏฺโฐ
สมาโน โภคพฺยสเนน วา ผุฏฺโฐ สมาโน โรคพฺยสเนน วา ผุฏฺโฐ
สมาโน อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ🤖 AI จับคู่
Idha pana, bhikkhave, ekacco ñātibyasanena vā phuṭṭho samāno bhogabyasanena vā phuṭṭho samāno rogabyasanena vā phuṭṭho samāno iti paṭisañcikkhati:
Take someone else who experiences loss of family, wealth, or health. But they reflect:
อ้างอิงPTS 2.189 · สยามรัฐ 21.257
ตถาภูโต โข อยํ โลกสนฺนิวาโส ตถาภูโต
อตฺตภาวปฏิลาโภ ยถาภูเต โลกสนฺนิวาเส ยถาภูเต อตฺตภาวปฏิลาเภ
อฏฺฐ โลกธมฺมา โลกํ อนุปริวตฺตนฺติ โลโก จ อฏฺฐ โลกธมฺเม
อนุปริวตฺตติ🤖 AI จับคู่
‘tathābhūto kho ayaṁ lokasannivāso tathābhūto ayaṁ attabhāvapaṭilābho yathābhūte lokasannivāse yathābhūte attabhāvapaṭilābhe aṭṭha lokadhammā lokaṁ anuparivattanti loko ca aṭṭha lokadhamme anuparivattati—
‘Worldly life is like that. Incarnation is like that. That’s why the eight worldly conditions revolve around the world, and the world revolves around the eight worldly conditions:
ลาโภ จ อลาโภ จ ยโส จ อยโส จ นินฺทา จ ปสํสา จ
สุขญฺจ ทุกฺขญฺจาติ🤖 AI จับคู่
lābho ca, alābho ca, yaso ca, ayaso ca, nindā ca, pasaṁsā ca, sukhañca, dukkhañcā’ti.
gain and loss, fame and disgrace, blame and praise, pleasure and pain.’
โส ญาติพฺยสเนน วา ผุฏฺโฐ สมาโน โภคพฺยสเนน
วา ผุฏฺโฐ สมาโน โรคพฺยสเนน วา ผุฏฺโฐ สมาโน น โสจติ น
กิลมติ น ปริเทวติ น อุรตฺตาฬี กนฺทติ น สมฺโมหํ อาปชฺชติ🤖 AI จับคู่
So ñātibyasanena vā phuṭṭho samāno bhogabyasanena vā phuṭṭho samāno rogabyasanena vā phuṭṭho samāno na socati na kilamati na paridevati, na urattāḷiṁ kandati, na sammohaṁ āpajjati.
They don’t sorrow or wail or lament, beating their breast and falling into confusion.
อาปทาสุ ภิกฺขเว ถาโม เวทิตพฺโพ โส จ โข ทีเฆน อทฺธุนา
น อิตฺตรํ มนสิกโรตา โน อมนสิการา ปญฺญวตา โน ทุปฺปญฺเญนาติ🤖 AI จับคู่
‘Āpadāsu, bhikkhave, thāmo veditabbo, so ca kho dīghena addhunā, na ittaraṁ; manasikarotā, no amanasikarotā; paññavatā, no duppaññenā’ti,
That’s why I said that you can get to know a person’s resilience in times of trouble. …
อิติ ยนฺตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ ฯ🤖 AI จับคู่
iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
สากจฺฉาย ภิกฺขเว ปญฺญา เวทิตพฺพา สา จ โข
ทีเฆน อทฺธุนา น อิตฺตรํ มนสิกโรตา โน อมนสิการา ปญฺญวตา
โน ทุปฺปญฺเญนาติ🤖 AI จับคู่
‘Sākacchāya, bhikkhave, paññā veditabbā, sā ca kho dīghena addhunā, na ittaraṁ; manasikarotā, no amanasikarotā; paññavatā, no duppaññenā’ti,
‘You can get to know a person’s wisdom by discussion. But only after a long time, not casually; only when attentive, not when inattentive; and only by the wise, not the witless.’
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 36.219
อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ🤖 AI จับคู่
iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
That’s what I said, but why did I say it?
อิธ
ภิกฺขเว ปุคฺคโล ปุคฺคเลน สทฺธึ สากจฺฉายมาโน เอวํ ชานาติ🤖 AI จับคู่
Idha, bhikkhave, puggalo puggalena saddhiṁ sākacchāyamāno evaṁ jānāti:
Take an individual who is discussing with someone else. They come to know:
ยถา
โข อิมสฺส อายสฺมโต อุมฺมงฺโค ยถา จ อภินีหาโร ยถา จ
ปญฺหสมุทาจาโร ทุปฺปญฺโญ อยมายสฺมา นายมายสฺมา ปญฺญวา🤖 AI จับคู่
‘yathā kho imassa āyasmato ummaggo yathā ca abhinīhāro yathā ca pañhāsamudāhāro, duppañño ayamāyasmā, nāyamāyasmā paññavā.
‘Judging by this venerable’s approach, by what they’re getting at, and by how they discuss a question, they’re witless, not wise.
ตํ กิสฺส เหตุ🤖 AI จับคู่
Taṁ kissa hetu?
Why is that?
ตถา หิ อยมายสฺมา น เจว คมฺภีรํ อตฺถปทํ อุทาหรติ
สนฺตํ ปณีตํ อตกฺกาวจรํ นิปุณํ ปณฺฑิตเวทนียํ🤖 AI จับคู่
Tathā hi ayamāyasmā na ceva gambhīraṁ atthapadaṁ udāharati santaṁ paṇītaṁ atakkāvacaraṁ nipuṇaṁ paṇḍitavedanīyaṁ.
This venerable does not bring up a deep and meaningful saying that is peaceful, sublime, beyond the scope of logic, subtle, comprehensible to the astute.
—
Yañca ayamāyasmā dhammaṁ bhāsati tassa ca nappaṭibalo saṅkhittena vā vitthārena vā atthaṁ ācikkhituṁ desetuṁ paññāpetuṁ paṭṭhapetuṁ vivarituṁ vibhajituṁ uttānīkātuṁ.
When this venerable speaks on Dhamma they’re not able to explain the meaning, either briefly or in detail. They can’t teach it, assert it, establish it, clarify it, analyze it, or reveal it.
—
Duppañño ayamāyasmā, nāyamāyasmā paññavā’ti.
This venerable is witless, not wise.’
—
Seyyathāpi, bhikkhave, cakkhumā puriso udakarahadassa tīre ṭhito passeyya parittaṁ macchaṁ ummujjamānaṁ.
Suppose a person with clear eyes was standing on the bank of a lake. They’d see a little fish rising,
อ้างอิงสยามรัฐ 21.258 · พุทธชยันตี 19.368
—
Tassa evamassa:
and think:
—
‘yathā kho imassa macchassa ummaggo yathā ca ūmighāto yathā ca vegāyitattaṁ, paritto ayaṁ maccho, nāyaṁ maccho mahanto’ti.
‘Judging by this fish’s approach, by the ripples it makes, and by its force, it’s a little fish, not a big one.’
—
Evamevaṁ kho, bhikkhave, puggalo puggalena saddhiṁ sākacchāyamāno evaṁ jānāti:
In the same way, an individual who is discussing with someone else would come to know:
—
‘yathā kho imassa āyasmato ummaggo yathā ca abhinīhāro yathā ca pañhāsamudāhāro, duppañño ayamāyasmā, nāyamāyasmā paññavā.
‘Judging by this venerable’s approach, by what they’re getting at, and by how they discuss a question, they’re witless, not wise. …’
—
Tathā hi ayamāyasmā na ceva gambhīraṁ atthapadaṁ udāharati santaṁ paṇītaṁ atakkāvacaraṁ nipuṇaṁ paṇḍitavedanīyaṁ.
ยญฺจ อยมายสฺมา
ธมฺมํ ภาสติ ตสฺส จ น ปฏิพโล สงฺขิตฺเตน วา วิตฺถาเรน วา อตฺถํ
อาจิกฺขิตุํ เทเสตุํ ปญฺญาเปตุํ ปฏฺฐเปตุํ วิวริตุํ วิภชิตุํ อุตฺตานีกาตุํ
ทุปฺปญฺโญ อยมายสฺมา นายมายสฺมา ปญฺญวาติ
{๑๙๒.๗} เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว จกฺขุมา ปุริโส อุทกรหทสฺส ตีเร
ฐิโต ปสฺเสยฺย ปริตฺตํ มจฺฉํ อุมฺมุชฺชมานํ ตสฺส เอวมสฺส ยถา โข
อิมสฺส มจฺฉสฺส อุมฺมงฺโค ยถา จ อูมิฆาโต ยถา จ เวคายิตตฺตํ ปริตฺโต
อยํ มจฺโฉ นายํ มจฺโฉ มหนฺโตติ เอวเมว โข ภิกฺขเว ปุคฺคโล
ปุคฺคเลน สทฺธึ สากจฺฉายมาโน เอวํ ชานาติ ยถา โข อิมสฺส
อายสฺมโต อุมฺมงฺโค ฯเปฯ🤖 AI จับคู่
Yañca ayamāyasmā dhammaṁ bhāsati, tassa ca na paṭibalo saṅkhittena vā vitthārena vā atthaṁ ācikkhituṁ desetuṁ paññāpetuṁ paṭṭhapetuṁ vivarituṁ vibhajituṁ uttānīkātuṁ.
ทุปฺปญฺโญ อยมายสฺมา นายมายสฺมา
ปญฺญวาติ🤖 AI จับคู่
Duppañño ayamāyasmā, nāyamāyasmā paññavā’ti.
อิธ ปน ภิกฺขเว ปุคฺคโล ปุคฺคเลน สทฺธึ สากจฺฉายมาโน
เอวํ ชานาติ🤖 AI จับคู่
Idha pana, bhikkhave, puggalo puggalena saddhiṁ sākacchāyamāno evaṁ jānāti:
Take another individual who is discussing with someone else. They come to know:
ยถา โข อิมสฺส อายสฺมโต อุมฺมงฺโค ยถา จ อภินีหาโร
ยถา จ ปญฺหสมุทาจาโร ปญฺญวา อยมายสฺมา นายมายสฺมา
ทุปฺปญฺโญ🤖 AI จับคู่
‘yathā kho imassa āyasmato ummaggo yathā ca abhinīhāro yathā ca pañhāsamudāhāro, paññavā ayamāyasmā, nāyamāyasmā duppañño.
‘Judging by this venerable’s approach, by what they’re getting at, and by how they discuss a question, they’re wise, not witless.
ตํ กิสฺส เหตุ🤖 AI จับคู่
Taṁ kissa hetu?
Why is that?
ตถา หิ อยมายสฺมา คมฺภีรญฺเจว อตฺถปทํ
อุทาหรติ สนฺตํ ปณีตํ อตกฺกาวจรํ นิปุณํ ปณฺฑิตเวทนียํ🤖 AI จับคู่
Tathā hi ayamāyasmā gambhīrañceva atthapadaṁ udāharati santaṁ paṇītaṁ atakkāvacaraṁ nipuṇaṁ paṇḍitavedanīyaṁ.
This venerable brings up a deep and meaningful saying that is peaceful, sublime, beyond the scope of logic, subtle, comprehensible to the astute.
ยญฺจ
อยมายสฺมา ธมฺมํ ภาสติ ตสฺส จ ปฏิพโล สงฺขิตฺเตน วา วิตฺถาเรน วา
อตฺถํ อาจิกฺขิตุํ เทเสตุํ ปญฺญาเปตุํ ปฏฺฐเปตุํ วิวริตุํ วิภชิตุํ อุตฺตานีกาตุํ🤖 AI จับคู่
Yañca ayamāyasmā dhammaṁ bhāsati, tassa ca paṭibalo saṅkhittena vā vitthārena vā atthaṁ ācikkhituṁ desetuṁ paññāpetuṁ paṭṭhapetuṁ vivarituṁ vibhajituṁ uttānīkātuṁ.
When this venerable speaks on Dhamma they’re able to explain the meaning, either briefly or in detail. They teach it, assert it, establish it, clarify it, analyze it, and reveal it.
ปญฺญวา อยมายสฺมา นายมายสฺมา ทุปฺปญฺโญติ🤖 AI จับคู่
Paññavā ayamāyasmā, nāyamāyasmā duppañño’ti.
This venerable is wise, not witless.’
เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว จกฺขุมา ปุริโส อุทกรหทสฺส ตีเร
ฐิโต ปสฺเสยฺย มหนฺตํ มจฺฉํ อุมฺมุชฺชมานํ🤖 AI จับคู่
Seyyathāpi, bhikkhave, cakkhumā puriso udakarahadassa tīre ṭhito passeyya mahantaṁ macchaṁ ummujjamānaṁ.
Suppose a man with clear eyes was standing on the bank of a lake. He’d see a big fish rising,
อ้างอิงPTS 2.190 · ฉัฏฐสังคายนา 36.220
ตสฺส เอวมสฺส🤖 AI จับคู่
Tassa evamassa:
and think:
ยถา โข
อิมสฺส มจฺฉสฺส อุมฺมงฺโค ยถา จ อูมิฆาโต ยถา จ เวคายิตตฺตํ
มหนฺโต อยํ มจฺโฉ นาย มจฺโฉ ปริตฺโตติ🤖 AI จับคู่
‘yathā kho imassa macchassa ummaggo yathā ca ūmighāto yathā ca vegāyitattaṁ, mahanto ayaṁ maccho, nāyaṁ maccho paritto’ti.
‘Judging by this fish’s approach, by the ripples it makes, and by its force, it’s a big fish, not a little one.’
เอวเมว โข ภิกฺขเว ปุคฺคโล
ปุคฺคเลน สทฺธึ สากจฺฉายมาโน เอวํ ชานาติ🤖 AI จับคู่
Evamevaṁ kho, bhikkhave, puggalo puggalena saddhiṁ sākacchāyamāno evaṁ jānāti:
In the same way, an individual who is discussing with someone else would come to know:
ยถา โข อิมสฺส อายสฺมโต
อุมฺมงฺโค ฯ🤖 AI จับคู่
‘yathā kho imassa āyasmato ummaggo yathā ca abhinīhāro yathā ca pañhāsamudāhāro, paññavā ayamāyasmā, nāyamāyasmā duppañño.
‘Judging by this venerable’s approach, by what they’re getting at, and by how they articulate a question, they’re wise, not witless. …’
—
Tathā hi ayamāyasmā gambhīrañceva atthapadaṁ udāharati santaṁ paṇītaṁ atakkāvacaraṁ nipuṇaṁ paṇḍitavedanīyaṁ.
เปฯ🤖 AI จับคู่
Yañca ayamāyasmā dhammaṁ bhāsati, tassa ca paṭibalo saṅkhittena vā vitthārena vā atthaṁ ācikkhituṁ desetuṁ paññāpetuṁ paṭṭhapetuṁ vivarituṁ vibhajituṁ uttānīkātuṁ.
ปญฺญวา อยมายสฺมา นายมายสฺมา ทุปฺปญฺโญติ🤖 AI จับคู่
Paññavā ayamāyasmā, nāyamāyasmā duppañño’ti.
สากจฺฉาย ภิกฺขเว ปญฺญา เวทิตพฺพา สา จ โข ทีเฆน อทฺธุนา น
อิตฺตรํ มนสิกโรตา โน อมนสิการา ปญฺญวตา โน ทุปฺปญฺเญนาติ
อิติ ยนฺตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ ฯ🤖 AI จับคู่
‘Sākacchāya, bhikkhave, paññā veditabbā, sā ca kho dīghena addhunā, na ittaraṁ; manasikarotā, no amanasikarotā; paññavatā, no duppaññenā’ti, iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
That’s why I said that you can get to know a person’s wisdom by discussion. But only after a long time, not casually; only when attentive, not when inattentive; and only by the wise, not the witless.
อ้างอิงสยามรัฐ 21.259
อิมานิ โข ภิกฺขเว จตฺตาริ
ฐานานิ อิเมหิ จตูหิ ฐาเนหิ เวทิตพฺพานีติ ฯ🤖 AI จับคู่
Imāni kho, bhikkhave, cattāri ṭhānāni imehi catūhi ṭhānehi veditabbānī”ti.
These are the four things that can be known in four situations.”