ฐิติมฺปหํ ภิกฺขเว น วณฺเณมิ ๑- กุสเลสุ ธมฺเมสุ ปเคว
ปาริหานึ🤖 AI จับคู่
“Ṭhitimpāhaṁ, bhikkhave, na vaṇṇayāmi kusalesu dhammesu, pageva parihāniṁ.
“Mendicants, I don’t praise stagnation in skillful qualities, let alone decline.
อ้างอิงPTS 5.96 · พุทธชยันตี 23.172
วุฑฺฒิญฺจ โข อหํ ภิกฺขเว วณฺเณมิ ๒- กุสเลสุ ธมฺเมสุ
โน ฐิตึ โน หานึ ฯ🤖 AI จับคู่
Vuḍḍhiñca kho ahaṁ, bhikkhave, vaṇṇayāmi kusalesu dhammesu, no ṭhitiṁ no hāniṁ.
I praise growth in skillful qualities, not stagnation or decline.
กถญฺจ ภิกฺขเว หานิ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ โน ฐิติ โน
วุฑฺฒิ🤖 AI จับคู่
Kathañca, bhikkhave, hāni hoti kusalesu dhammesu, no ṭhiti no vuḍḍhi?
And how is there decline in skillful qualities, not stagnation or growth?
อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ยตฺตโก โหติ สทฺธาย สีเลน สุเตน
จาเคน ปญฺญาย ปฏิภาเณน ตสฺส เต ธมฺมา เนว ติฏฺฐนฺติ
โน วฑฺฒนฺติ🤖 AI จับคู่
Idha, bhikkhave, bhikkhu yattako hoti saddhāya sīlena sutena cāgena paññāya paṭibhānena, tassa te dhammā neva tiṭṭhanti no vaḍḍhanti.
It’s when a mendicant has a certain degree of faith, ethics, generosity, wisdom, and eloquence. Those qualities neither stagnate nor grow in them.
หานิเมตํ ภิกฺขเว วทามิ กุสเลสุ ธมฺเมสุ โน
ฐิตึ โน วุฑฺฒึ🤖 AI จับคู่
Hānimetaṁ, bhikkhave, vadāmi kusalesu dhammesu, no ṭhitiṁ no vuḍḍhiṁ.
I call this decline in skillful qualities, not stagnation or growth.
เอวํ โข ภิกฺขเว หานิ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ
โน ฐิติ โน วุฑฺฒิ ฯ🤖 AI จับคู่
Evaṁ kho, bhikkhave, hāni hoti kusalesu dhammesu, no ṭhiti no vuḍḍhi.
This is how there’s decline in skillful qualities, not stagnation or growth.
กถญฺจ ภิกฺขเว ฐิติ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ โน หานิ โน
วุฑฺฒิ🤖 AI จับคู่
Kathañca, bhikkhave ṭhiti hoti kusalesu dhammesu, no hāni no vuḍḍhi?
And how is there stagnation in skillful qualities, not decline or growth?
อ้างอิงสยามรัฐ 24.102
อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ยตฺตโก โหติ สทฺธาย สีเลน สุเตน
จาเคน ปญฺญาย ปฏิภาเณน ตสฺส เต ธมฺมา เนว หายนฺติ โน
@เชิงอรรถ: ๑-๒ สพฺพตฺถ โปตฺถเกสุ วณฺณยามีติ ทิสฺสติ ฯ ๓ ยุ. วุทฺธิ ฯ สพฺพตฺถ อีทิสเมว ฯ
วฑฺฒนฺติ🤖 AI จับคู่
Idha, bhikkhave, bhikkhu yattako hoti saddhāya sīlena sutena cāgena paññāya paṭibhānena, tassa te dhammā neva hāyanti no vaḍḍhanti.
It’s when a mendicant has a certain degree of faith, ethics, generosity, wisdom, and eloquence. Those qualities neither decline nor grow in them.
ฐิติเมตํ ภิกฺขเว วทามิ กุสเลสุ ธมฺเมสุ โน หานึ
โน วุฑฺฒึ🤖 AI จับคู่
Ṭhitimetaṁ, bhikkhave, vadāmi kusalesu dhammesu, no hāniṁ no vuḍḍhiṁ.
I call this stagnation in skillful qualities, not decline or growth.
เอวํ โข ภิกฺขเว ฐิติ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ โน
หานิ โน วุฑฺฒิ ๑- ฯ🤖 AI จับคู่
Evaṁ kho, bhikkhave, ṭhiti hoti kusalesu dhammesu, no vuḍḍhi no hāni.
This is how there’s stagnation in skillful qualities, not decline or growth.
กถญฺจ ภิกฺขเว วุฑฺฒิ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ โน ฐิติ โน
หานิ🤖 AI จับคู่
Kathañca, bhikkhave, vuḍḍhi hoti kusalesu dhammesu, no ṭhiti no hāni?
And how is there growth in skillful qualities, not stagnation or decline?
อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ยตฺตโก โหติ สทฺธาย สีเลน สุเตน
จาเคน ปญฺญาย ปฏิภาเณน ตสฺส เต ธมฺมา เนว ติฏฺฐนฺติ
โน หายนฺติ🤖 AI จับคู่
Idha, bhikkhave, bhikkhu yattako hoti saddhāya sīlena sutena cāgena paññāya paṭibhānena, tassa te dhammā neva tiṭṭhanti no hāyanti.
It’s when a mendicant has a certain degree of faith, ethics, generosity, wisdom, and eloquence. Those qualities neither stagnate nor decline in them.
วุฑฺฒิเมตํ ภิกฺขเว วทามิ กุสเลสุ ธมฺเมสุ โน
ฐิตึ โน หานึ🤖 AI จับคู่
Vuḍḍhimetaṁ, bhikkhave, vadāmi kusalesu dhammesu, no ṭhitiṁ no hāniṁ.
I call this growth in skillful qualities, not stagnation or decline.
เอวํ โข ภิกฺขเว วุฑฺฒิ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ
โน ฐิติ โน หานิ🤖 AI จับคู่
Evaṁ kho, bhikkhave, vuḍḍhi hoti kusalesu dhammesu, no ṭhiti no hāni.
This is how there’s growth in skillful qualities, not stagnation or decline.
โน เจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ปรจิตฺตปริยายกุสโล
โหติ อถ สจิตฺตปริยายกุสลา ภวิสฺสามาติ🤖 AI จับคู่
No ce, bhikkhave, bhikkhu paracittapariyāyakusalo hoti, atha ‘sacittapariyāyakusalo bhavissāmī’ti—
If a mendicant isn’t skilled in encompassing another’s mind, then they should train themselves: ‘I will be skilled in encompassing my own mind.’
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 40.81
เอวญฺหิ โว ภิกฺขเว
สิกฺขิตพฺพํ ฯ🤖 AI จับคู่
evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṁ.
กถญฺจ ภิกฺขเว สจิตฺตปริยายกุสโล โหติ🤖 AI จับคู่
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sacittapariyāyakusalo hoti?
And how is a mendicant skilled in encompassing their own mind?
อ้างอิงPTS 5.97 · สยามรัฐ 24.103 · พุทธชยันตี 23.174
เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว
อิตฺถี วา ปุริโส วา ทหโร ยุวา มณฺฑนกชาติโก ๒- อาทาเส วา
ปริสุทฺเธ ปริโยทาเต อจฺเฉ วา อุทกปตฺเต สกํ มุขนิมิตฺตํ
ปจฺจเวกฺขมาโน สเจ ตตฺถ ปสฺสติ รชํ วา องฺคณํ วา ตสฺเสว
รชสฺส วา องฺคณสฺส วา ปหานาย วายมติ🤖 AI จับคู่
Seyyathāpi, bhikkhave, itthī vā puriso vā daharo yuvā maṇḍanakajātiko ādāse vā parisuddhe pariyodāte acche vā udapatte sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno sace tattha passati rajaṁ vā aṅgaṇaṁ vā, tasseva rajassa vā aṅgaṇassa vā pahānāya vāyamati.
Suppose there was a woman or man who was young, youthful, and fond of adornments, and they check their own reflection in a clean bright mirror or a clear bowl of water. If they see any dirt or blemish there, they’d try to remove it.
โน เจ ตตฺถ ปสฺสติ
รชํ วา องฺคณํ วา เตเนวตฺตมโน โหติ ปริปุณฺณสงฺกปฺโป🤖 AI จับคู่
No ce tattha passati rajaṁ vā aṅgaṇaṁ vā, tenevattamano hoti paripuṇṇasaṅkappo:
But if they don’t see any dirt or blemish there, they’re happy with that, as they’ve got all they wished for:
ลาภา วต เม ปริสุทฺธํ วต เมติ🤖 AI จับคู่
‘lābhā vata me, parisuddhaṁ vata me’ti.
‘How fortunate that I’m clean!’
เอวเมว โข ภิกฺขเว ภิกฺขุโน
ปจฺจเวกฺขณา พหุการา โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ🤖 AI จับคู่
Evamevaṁ kho, bhikkhave, bhikkhuno paccavekkhaṇā bahukārā hoti kusalesu dhammesu:
In the same way, checking is very helpful for a mendicant’s skillful qualities.
อภิชฺฌาลุ นุ โข
พหุลํ วิหรามิ อนภิชฺฌาลุ นุ โข พหุลํ วิหรามิ พฺยาปนฺนจิตฺโต
@เชิงอรรถ: ๑ ม. โน วุฑฺฒิ โน หานิ ฯ ๒ ยุ. มณฺฑนกชาติโย ฯ สพฺพตฺถ อีทิสเมว ฯ
นุ โข พหุลํ วิหรามิ อพฺยาปนฺนจิตฺโต นุ โข พหุลํ วิหรามิ
ถีนมิทฺธปริยุฏฺฐิโต นุ โข พหุลํ วิหรามิ วิคตถีนมิทฺโธ นุ โข
พหุลํ วิหรามิ อุทฺธโต นุ โข พหุลํ วิหรามิ อนุทฺธโต นุ โข
พหุลํ วิหรามิ วิจิกิจฺโฉ นุ โข พหุลํ วิหรามิ ติณฺณวิจิกิจฺโฉ
นุ โข พหุลํ วิหรามิ โกธโน นุ โข พหุลํ วิหรามิ อกฺโกธโน
นุ โข พหุลํ วิหรามิ สงฺกิลิฏฺฐจิตฺโต นุ โข พหุลํ วิหรามิ
อสงฺกิลิฏฺฐจิตฺโต นุ โข พหุลํ วิหรามิ สารทฺธกาโย นุ โข พหุลํ
วิหรามิ อสารทฺธกาโย นุ โข พหุลํ วิหรามิ กุสีโต นุ โข
พหุลํ วิหรามิ อารทฺธวิริโย นุ โข พหุลํ วิหรามิ อสมาหิโต ๑-
นุ โข พหุลํ วิหรามิ สมาหิโต นุ โข พหุลํ วิหรามีติ ฯ🤖 AI จับคู่
‘abhijjhālu nu kho bahulaṁ viharāmi, anabhijjhālu nu kho bahulaṁ viharāmi, byāpannacitto nu kho bahulaṁ viharāmi, abyāpannacitto nu kho bahulaṁ viharāmi, thinamiddhapariyuṭṭhito nu kho bahulaṁ viharāmi, vigatathinamiddho nu kho bahulaṁ viharāmi, uddhato nu kho bahulaṁ viharāmi, anuddhato nu kho bahulaṁ viharāmi, vicikiccho nu kho bahulaṁ viharāmi, tiṇṇavicikiccho nu kho bahulaṁ viharāmi, kodhano nu kho bahulaṁ viharāmi, akkodhano nu kho bahulaṁ viharāmi, saṅkiliṭṭhacitto nu kho bahulaṁ viharāmi, asaṅkiliṭṭhacitto nu kho bahulaṁ viharāmi, sāraddhakāyo nu kho bahulaṁ viharāmi, asāraddhakāyo nu kho bahulaṁ viharāmi, kusīto nu kho bahulaṁ viharāmi, āraddhavīriyo nu kho bahulaṁ viharāmi, samāhito nu kho bahulaṁ viharāmi, asamāhito nu kho bahulaṁ viharāmī’ti.
‘Am I often covetous or not? Am I often malicious or not? Am I often overcome with dullness and drowsiness or not? Am I often restless or not? Am I often doubtful or not? Am I often irritable or not? Am I often corrupted in mind or not? Am I often disturbed in body or not? Am I often energetic or not? Am I often immersed in samādhi or not?’
สเจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ🤖 AI จับคู่
Sace, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:
Suppose that, upon checking, a mendicant knows this:
อ้างอิงPTS 5.98 · สยามรัฐ 24.104 · ฉัฏฐสังคายนา 40.82 · พุทธชยันตี 23.176
อภิชฺฌาลุ
พหุลํ วิหรามิ พฺยาปนฺนจิตฺโต พหุลํ วิหรามิ ถีนมิทฺธปริยุฏฺฐิโต พหุลํ
วิหรามิ อุทฺธโต พหุลํ วิหรามิ วิจิกิจฺโฉ พหุลํ วิหรามิ โกธโน พหุลํ
วิหรามิ สงฺกิลิฏฺฐจิตฺโต พหุลํ วิหรามิ สารทฺธกาโย พหุลํ วิหรามิ
กุสีโต พหุลํ วิหรามิ อสมาหิโต พหุลํ วิหรามีติ เตน ภิกฺขเว
ภิกฺขุนา เตสํเยว ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ ปหานาย อธิมตฺโต
ฉนฺโท จ วายาโม จ อุสฺสาโห จ อุสฺโสฬฺหิ จ อปฺปฏิวานี จ สติ
จ สมฺปชญฺญญฺจ กรณียํ🤖 AI จับคู่
‘abhijjhālu bahulaṁ viharāmi, byāpannacitto bahulaṁ viharāmi, thinamiddhapariyuṭṭhito bahulaṁ viharāmi, uddhato bahulaṁ viharāmi, vicikiccho bahulaṁ viharāmi, kodhano bahulaṁ viharāmi, saṅkiliṭṭhacitto bahulaṁ viharāmi, sāraddhakāyo bahulaṁ viharāmi, kusīto bahulaṁ viharāmi, asamāhito bahulaṁ viharāmī’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṁ.
‘I am often covetous, malicious, overcome with dullness and drowsiness, restless, doubtful, irritable, corrupted in mind, disturbed in body, lazy, and not immersed in samādhi.’ In order to give up those bad, unskillful qualities, they should apply extraordinary enthusiasm, effort, zeal, vigor, perseverance, mindfulness, and situational awareness.
เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว อาทิตฺตเจโล วา
อาทิตฺตสีโส วา🤖 AI จับคู่
Seyyathāpi, bhikkhave, ādittacelo vā ādittasīso vā.
Suppose your clothes or head were on fire. In order to extinguish it, you’d apply extraordinary enthusiasm, effort, zeal, vigor, perseverance, mindfulness, and situational awareness.
ตสฺเสว เจลสฺส วา สีสสฺส วา นิพฺพาปนาย อธิมตฺตํ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. สมาหิโต ... อสมาหิโต ... ฯ
ฉนฺทญฺจ วายามญฺจ อุสฺสาหญฺจ อุสฺโสฬฺหิญฺจ อปฺปฏิวานิญฺจ สติญฺจ
สมฺปชญฺญญฺจ กเรยฺย🤖 AI จับคู่
Tasseva celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimattaṁ chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca kareyya;
เอวเมว โข ภิกฺขเว เตน ภิกฺขุนา เตสํเยว
ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ ปหานาย อธิมตฺโต ฉนฺโท จ วายาโม
จ อุสฺสาโห จ อุสฺโสฬฺหิ จ อปฺปฏิวานี จ สติ จ สมฺปชญฺญญฺจ
กรณียํ ฯ🤖 AI จับคู่
evamevaṁ kho, bhikkhave, tena bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṁ.
In the same way, in order to give up those bad, unskillful qualities, that mendicant should apply extraordinary enthusiasm …
สเจ ปน ภิกฺขเว ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ🤖 AI จับคู่
Sace pana, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:
But suppose that, upon checking, a mendicant knows this:
อนภิชฺฌาลุ พหุลํ วิหรามิ อพฺยาปนฺนจิตฺโต พหุลํ วิหรามิ วิคตถีนมิทฺโธ
พหุลํ วิหรามิ ติณฺณวิจิกิจฺโฉ พหุลํ วิหรามิ อกฺโกธโน พหุลํ วิหรามิ
อสงฺกิลิฏฺฐจิตฺโต พหุลํ วิหรามิ อสารทฺธกาโย พหุลํ วิหรามิ อารทฺธวิริโย
พหุลํ วิหรามิ สมาหิโต พหุลํ วิหรามีติ เตน ภิกฺขเว ภิกฺขุนา เตสุเยว
กุสเลสุ ธมฺเมสุ ปติฏฺฐาย อุตฺตรึ อาสวานํ ขยาย โยโค กรณีโยติ ฯ🤖 AI จับคู่
‘anabhijjhālu bahulaṁ viharāmi, abyāpannacitto bahulaṁ viharāmi, vigatathinamiddho bahulaṁ viharāmi, anuddhato bahulaṁ viharāmi, tiṇṇavicikiccho bahulaṁ viharāmi, akkodhano bahulaṁ viharāmi, asaṅkiliṭṭhacitto bahulaṁ viharāmi, asāraddhakāyo bahulaṁ viharāmi, āraddhavīriyo bahulaṁ viharāmi, samāhito bahulaṁ viharāmī’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā tesuyeva kusalesu dhammesu patiṭṭhāya uttari āsavānaṁ khayāya yogo karaṇīyo”ti.
‘I am often content, kind-hearted, rid of dullness and drowsiness, calm, confident, loving, pure in mind, undisturbed in body, energetic, and immersed in samādhi.’ Grounded on those skillful qualities, they should practice meditation further to end the defilements.”