เอวํ วุตฺเต อญฺญตโร ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
When he said this, one of the mendicants said to the Buddha,
โก นุ โข ภนฺเต เหตุ โก ปจฺจโย เยน สุปฺปพุทฺโธ กุฏฺฐี✎ ร่าง
“ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo yena suppabuddho kuṭṭhī ahosi—
“What is the cause, sir, what is the reason why Suppabuddha became a leper,
มนุสฺสทลิทฺโท อโหสิ มนุสฺสกปโณ มนุสฺสวราโกติ ฯ✎ ร่าง
manussadaliddo, manussakapaṇo, manussavarāko”ti?
a poor person, destitute, and pitiful?”
ภูตปุพฺพํ
ภิกฺขเว สุปฺปพุทฺโธ กุฏฺฐี อิมสฺมึ เยว ราชคเห เสฏฺฐิปุตฺโต
อโหสิ ฯ✎ ร่าง
“Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, suppabuddho kuṭṭhī imasmiṁyeva rājagahe seṭṭhiputto ahosi.
“Once upon a time, mendicants, Suppabuddha used to be a financier’s son right here in Rājagaha.
อ้างอิงสยามรัฐ 25.149 · ฉัฏฐสังคายนา 47.126
โส อุยฺยานภูมึ นิยฺยนฺโต อทฺทส ตครสิขึ ปจฺเจกพุทฺธํ
นคเร ปิณฺฑาย จรนฺตํ✎ ร่าง
So uyyānabhūmiṁ niyyanto addasa tagarasikhiṁ paccekabuddhaṁ nagaraṁ piṇḍāya pavisantaṁ.
On his way to visit a park, he saw Tagarasikhī, an Independent Buddha, entering the city for alms.
ทิสฺวานสฺส เอตทโหสิ✎ ร่าง
Disvānassa etadahosi:
When he saw this he thought,
กฺวายํ ๔- กุฏฺฐี
วิจรตีติ✎ ร่าง
‘kvāyaṁ kuṭṭhī kuṭṭhicīvarena vicaratī’ti?
“Who is this leper wandering about with his leper’s robe?”
นิฏฺฐุหิตฺวา ๕- อปพฺยามโต ๖- กริตฺวา ปกฺกามิ ฯ✎ ร่าง
Niṭṭhubhitvā apasabyato karitvā pakkāmi.
Before leaving, he spat on the ground and turned his left side to Tagarasikhī.
โส
ตสฺส กมฺมสฺส วิปาเกน พหูนิ วสฺสานิ พหูนิ วสฺสสตานิ พหูนิ
วสฺสสหสฺสานิ พหูนิ วสฺสสตสหสฺสานิ นิรเย ปจิตฺถ✎ ร่าง
So tassa kammassa vipākena bahūni vassasatāni bahūni vassasahassāni bahūni vassasatasahassāni niraye paccittha.
As a result of that deed he burned in hell for many years, for many hundreds, many thousands, many hundreds of thousands of years.
ตสฺเสว กมฺมสฺส
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ ๒ ม. อธิปติตฺวา ฯ ๓ ม. กุฏฺฐี อโหสิ มนุสสทลิทฺโท ฯ@๔ โป. โกทานิ อยํ ฯ ๕ โป. นิฏฺฐํภิตฺวา ฯ ม. ยุ. นิฏฺฐุภิตฺวา ฯ@๖ ม. อปสพฺยโต ฯ ยุ. อปสพฺยามโต ฯ
วิปากาวเสเสน อิมสฺมึ เยว ราชคเห มนุสฺสทลิทฺโท อโหสิ
มนุสฺสกปโณ มนุสฺสวราโก✎ ร่าง
Tasseva kammassa vipākāvasesena imasmiṁyeva rājagahe kuṭṭhī ahosi manussadaliddo, manussakapaṇo, manussavarāko.
And as a residual result of that same deed, he became a leper right here in Rājagaha, a poor person, destitute and pitiful.
โส ตถาคตปฺปเวทิตํ ธมฺมวินยํ
อาคมฺม สทฺธํ สมาทยิ ๑- สีลํ สมาทยิ สุตํ สมาทยิ จาคํ
สมาทยิ ปญฺญํ สมาทยิ✎ ร่าง
So tathāgatappaveditaṁ dhammavinayaṁ āgamma saddhaṁ samādiyi sīlaṁ samādiyi sutaṁ samādiyi cāgaṁ samādiyi paññaṁ samādiyi.
But owing to faith in the teaching and training proclaimed by the Realized One, he undertook ethics, learning, generosity, and wisdom.
โส ตถาคตปฺปเวทิตํ ธมฺมวินยํ อาคมฺม
สทฺธํ สมาทยิตฺวา สีลํ สมาทยิตฺวา สุตํ สมาทยิตฺวา จาคํ สมาทยิตฺวา
ปญฺญํ สมาทยิตฺวา กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา สุคตึ สคฺคํ
โลกํ อุปปนฺโน เทวานํ ตาวตึสานํ สหพฺยตํ✎ ร่าง
So tathāgatappaveditaṁ dhammavinayaṁ āgamma saddhaṁ samādiyitvā sīlaṁ samādiyitvā sutaṁ samādiyitvā cāgaṁ samādiyitvā paññaṁ samādiyitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapanno devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sahabyataṁ.
After undertaking these things, when his body broke up, after death, he was reborn in a good place, a heavenly realm, in the company of the gods of the thirty-three.
โส ตตฺถ อญฺเญ
เทเว อติโรจติ วณฺเณน เจว ยสสา จาติ ฯ✎ ร่าง
So tattha aññe deve atirocati vaṇṇena ceva yasasā cā”ti.
There he outshines the other gods in beauty and glory.”
อถ โข ภควา
เอตมตฺถํ วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
Then, understanding this matter, on that occasion the Buddha expressed this heartfelt sentiment:
จกฺขุมา วิสมานีว✎ ร่าง
“Cakkhumā visamānīva,
“As a clear-eyed man would avoid rough paths,
วิชฺชมาเน ปรกฺกเม✎ ร่าง
vijjamāne parakkame;
so long as strength is found;
ปณฺฑิโต ชีวโลกสฺมึ✎ ร่าง
Paṇḍito jīvalokasmiṁ,
an astute person in the living world,
ปาปานิ ปริวชฺชเยติ ฯ✎ ร่าง
pāpāni parivajjaye”ti.
would shun bad deeds.”
—
Na vo dukkhā pamutyatthi,
you won’t be freed from suffering,
—
upeccapi palāyatan”ti.
though you fly away and flee.”
—
Udāna 5.4
Heartfelt Sayings 5.4