เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๑๕๐] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของ
ท่านอนาถปิณฑิกเศรษฐี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็สมัยนั้นแล มนุษย์ทั้งหลายใน
พระนครสาวัตถีโดยมากเป็นผู้ข้องแล้วในกามล่วงเวลา เป็นผู้กำหนัดแล้ว ยินดี
แล้ว รักใคร่แล้ว หมกมุ่นแล้ว พัวพันแล้ว มืดมนมัวเมาอยู่ในกามทั้งหลาย
ครั้งนั้นแล เป็นเวลาเช้า พระผู้มีพระภาคทรงนุ่งแล้ว ทรงถือบาตรและจีวรเสด็จ
เข้าไปบิณฑบาตในพระนครสาวัตถี ได้ทรงเห็นพวกมนุษย์ในพระนครสาวัตถีโดย
มาก เป็นผู้ข้องแล้วในกามทั้งหลาย กำหนัดแล้ว ยินดีแล้ว รักใคร่แล้ว หมก
มุ่นแล้ว พัวพันแล้ว มืดมนมัวเมาอยู่ในกามทั้งหลาย ฯ
ลำดับนั้นแล พระผู้มีพระภาคทรงทราบเนื้อความนี้แล้ว ทรงเปล่ง
อุทานนี้ในเวลานั้นว่า ฯ
สัตว์ทั้งหลายผู้มืดมนเพราะกาม ถูกตัณหาซึ่งเป็นดุจข่าย
ปกคลุมไว้แล้ว ถูกเครื่องมุง คือ ตัณหาปกปิดไว้แล้ว ถูก
กิเลสมารและเทวปุตตมารผูกพันไว้แล้ว ย่อมไปสู่ชราและ
มรณะ เหมือนปลาที่ปากไซ เหมือนลูกโคที่ยังดื่มนมไป
ตามแม่โค ฉะนั้น ฯ
▴ ย่อ
เอวมฺเม สุตํ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ me sutaṁ—
So I have heard.
เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ
เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ✎ ร่าง
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
เตน โข ปน สมเยน
สาวตฺถิยํ ๑- มนุสฺสา เยภุยฺเยน กาเมสุ สตฺตา โหนฺติ รตฺตา คิทฺธา
คธิตา มุจฺฉิตา อชฺโฌปนฺนา อนฺธิกตา สมฺมตฺตกชาตา กาเมสุ
วิหรนฺติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena sāvatthiyā manussā yebhuyyena kāmesu sattā (…) rattā giddhā gathitā mucchitā ajjhosannā andhīkatā sammattakajātā kāmesu viharanti.
Now at that time most of the people in Sāvatthī clung to sensual pleasures. Lustful, greedy, tied, infatuated, attached, and blinded, they lived completely addicted to sensual pleasures.
อถ โข ภควา ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย
สาวตฺถิยํ ปิณฺฑาย ปาวิสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisi.
Then the Buddha robed up in the morning and, taking his bowl and robe, entered Sāvatthī for alms.
อ้างอิง PTS 76
อทฺทสา โข ภควา เต สาวตฺถิยํ
มนุสฺเส เยภุยฺเยน กาเมสุ สตฺเต คิทฺเธ คธิเต อชฺโฌปนฺเน
อนฺธิกเต สมฺมตฺตกชาเต กาเมสุ วิหรนฺเต ฯ✎ ร่าง
Addasā kho bhagavā sāvatthiyā te manusse yebhuyyena kāmesu satte ratte giddhe gathite mucchite ajjhopanne andhīkate sammattakajāte kāmesu viharante.
He saw how attached the humans were.
อถ โข ภควา
เอตมตฺถํ วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
Then, understanding this matter, on that occasion the Buddha expressed this heartfelt sentiment:
อ้างอิง ฉัฏฐสังคายนา 47.159
กามนฺธา ชาลสญฺฉนฺนา✎ ร่าง
“Kāmandhā jālasañchannā,
“Blinded by sensual pleasures, wrapped in a net,
ตณฺหาฉทนจฺฉาทิตา✎ ร่าง
Taṇhāchadanachāditā;
they are smothered over by craving;
ปมตฺตพนฺธุนา ๓- พนฺธา✎ ร่าง
Pamattabandhunā baddhā,
bound by the kinsman of the negligent,
มจฺฉาว กุมฺมินามุเข✎ ร่าง
Macchāva kumināmukhe;
like a fish caught in a funnel-net trap.
ชรามรณํ ๕- คจฺฉนฺติ✎ ร่าง
Jarāmaraṇamanventi,
They chase old age and death,
วจฺโฉ ขีรปโกว มาตรนฺติ ฯ✎ ร่าง
Vaccho khīrapakova mātaran”ti.
like a suckling calf its mother.”
จตุตฺถํ ฯ✎ ร่าง
Catutthaṁ.
—
Udāna 7.5
Heartfelt Sayings 7.5