เล่ม ๒๕ — ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ–ธรรมบท–อุทาน–อิติวุตตก–สุตตนิบาต ข้อ 153

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๕๓] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้ สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของ ท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็สมัยนั้นแล พระผู้มีพระภาค ประทับนั่งพิจารณาการละส่วนสัญญาอันสหรคตด้วยธรรมเครื่องเนิ่นช้าของพระองค์ อยู่ ฯ ลำดับนั้นแล พระผู้มีพระภาคทรงทราบการละส่วนสัญญาอันสหรคตด้วย ธรรมเครื่องเนิ่นช้าของพระองค์แล้ว ได้ทรงเปล่งอุทานนี้ในเวลานั้นว่า ผู้ใดไม่มีกิเลสเครื่องให้เนิ่นช้าและความตั้งอยู่ (ในสงสาร) ก้าวล่วงซึ่งที่ต่อ คือ ตัณหาทิฐิ และลิ่ม คือ อวิชชาได้ แม้ สัตว์โลกพร้อมทั้งเทวโลกย่อมไม่ดูหมิ่นผู้นั้น ผู้ไม่มีตัณหา เป็นมุนี เที่ยวไปอยู่ ฯ

ud7.7:1.1 #

เอวมฺเม สุตํ ฯ✎ ร่าง

Evaṁ me sutaṁ—

So I have heard.

ud7.7:1.2 #

เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ✎ ร่าง

ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.

ud7.7:1.3 #

เตน โข ปน สมเยน ภควา อตฺตโน ปปญฺจสญฺญาสงฺขาปหานํ ปจฺจเวกฺขมาโน นิสินฺโน โหติ ฯ✎ ร่าง

Tena kho pana samayena bhagavā attano papañcasaññāsaṅkhāpahānaṁ paccavekkhamāno nisinno hoti.

Now at that time the Buddha was sitting reviewing his own giving up of the judgments driven by the proliferation of perceptions.

ud7.7:2.1 #

อถ โข ภควา อตฺตโน ปปญฺจสญฺญาสงฺขาปหานํ วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ✎ ร่าง

Atha kho bhagavā attano papañcasaññāsaṅkhāpahānaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:

Then, understanding his own giving up of the judgments driven by the proliferation of perceptions, on that occasion the Buddha expressed this heartfelt sentiment:

ud7.7:3.1 #

ยสฺส ปปญฺจา ธิติ ๑- จ นตฺถิ✎ ร่าง

“Yassa papañcā ṭhiti ca natthi,

“There is no proliferation remaining in those

ud7.7:3.2 #

สนฺธานํ ปลิฆํ จ วีติวตฺโต น✎ ร่าง

Sandānaṁ palighañca vītivatto;

who have passed beyond the halter and cross-bar.

ud7.7:3.3 #

ตํ นิตณฺหํ มุนึ จรนฺตํ✎ ร่าง

Taṁ nittaṇhaṁ muniṁ carantaṁ,

The sage who lives without craving

ud7.7:3.4 #

นาวชานาติ สเทวโกปิ โลโกติ ฯ✎ ร่าง

Nāvajānāti sadevakopi loko”ti.

is never scorned by the world with its gods.”

ud7.7:3.5 #

สตฺตมํ ฯ✎ ร่าง

Sattamaṁ.

ud7.8:0.1 #

—

Udāna 7.8

Heartfelt Sayings 7.8