เล่ม ๒๕ — ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ–ธรรมบท–อุทาน–อิติวุตตก–สุตตนิบาต ข้อ 267

เนื้อความทั้งข้อ

[๒๖๗] ดูกรภิกษุทั้งหลาย กุศลวิตก ๓ ประการนี้ ไม่กระทำความมืดมน กระทำปัญญาจักษุ กระทำญาณ ยังปัญญาให้เจริญ ไม่เป็นไปในฝักฝ่ายแห่ง ความคับแค้น เป็นไปเพื่อนิพพาน กุศลวิตก ๓ ประการเป็นไฉน คือ เนกขัมม วิตก ๑ อพยาบาทวิตก ๑ อวิหิงสาวิตก ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย กุศลวิตก ๓ ประการนี้แล ไม่กระทำความมืดมน กระทำปัญญาจักษุ กระทำญาณ ยังปัญญา ให้เจริญ ไม่เป็นไปในฝักฝ่ายแห่งความคับแค้น เป็นไปเพื่อนิพพาน ฯ พึงตรึกกุศลวิตก ๓ ประการ แต่พึงนำอกุศลวิตก ๓ ประการ ออกเสีย พระโยคาวจรนั้นแล ยังมิจฉาวิตกทั้งหลายให้สงบ ระงับ เปรียบเหมือนฝนยังธุลีที่ลมพัดฟุ้งขึ้นแล้วให้สงบ ฉะนั้น พระโยคาวจรนั้น มีใจอันเข้าไปสงบวิตก ได้ถึง สันตบทคือนิพพานในปัจจุบันนี้แล ฯ

iti87:3.1 #

ตโยเม ภิกฺขเว กุสลา วิตกฺกา อนนฺธกรณา จกฺขุกรณา ญาณกรณา ปญฺญาวุทฺธิกา อวิฆาตปกฺขิกา นิพฺพานสํวตฺตนิกา✎ ร่าง

Tayome, bhikkhave, kusalavitakkā anandhakaraṇā cakkhukaraṇā ñāṇakaraṇā paññāvuddhikā avighātapakkhikā nibbānasaṁvattanikā.

These three skillful thoughts are creators of sight, vision, and knowledge. They grow wisdom, they’re on the side of solace, and they lead to extinguishment.

อ้างอิงPTS 83 · พุทธชยันตี 24.432

iti87:3.2 #

กตเม ตโย✎ ร่าง

Katame tayo?

What three?

iti87:3.3 #

เนกฺขมฺมวิตกฺโก ภิกฺขเว อนนฺธกรโณ จกฺขุกรโณ ญาณกรโณ ปญฺญาวุทฺธิโก อวิฆาตปกฺขิโก นิพฺพานสํวตฺตนิโก ฯ✎ ร่าง

Nekkhammavitakko, bhikkhave, anandhakaraṇo cakkhukaraṇo ñāṇakaraṇo paññāvuddhiko avighātapakkhiko nibbānasaṁvattaniko.

Thoughts of renunciation,

iti87:3.4 #

อพฺยาปาทวิตกฺโก ภิกฺขเว อนนฺธกรโณ จกฺขุกรโณ ญาณกรโณ ปญฺญาวุทฺธิโก อวิฆาตปกฺขิโก นิพฺพานสํวตฺตนิโก ฯ✎ ร่าง

Abyāpādavitakko, bhikkhave, anandhakaraṇo cakkhukaraṇo ñāṇakaraṇo paññāvuddhiko avighātapakkhiko nibbānasaṁvattaniko.

good will,

iti87:3.5 #

อวิหึสาวิตกฺโก ภิกฺขเว อนนฺธกรโณ จกฺขุกรโณ ญาณกรโณ ปญฺญาวุทฺธิโก อวิฆาตปกฺขิโก นิพฺพานสํวตฺตนิโก ฯ✎ ร่าง

Avihiṁsāvitakko, bhikkhave, anandhakaraṇo cakkhukaraṇo ñāṇakaraṇo paññāvuddhiko avighātapakkhiko nibbānasaṁvattaniko.

and harmlessness.

iti87:3.6 #

อิเม โข ภิกฺขเว ตโย กุสลา วิตกฺกา อนนฺธกรณา จกฺขุกรณา ญาณกรณา ปญฺญาวุทฺธิกา อวิฆาตปกฺขิกา นิพฺพานสํวตฺตนิกาติ ฯ✎ ร่าง

Ime kho, bhikkhave, tayo kusalavitakkā anandhakaraṇā cakkhukaraṇā ñāṇakaraṇā paññāvuddhikā avighātapakkhikā nibbānasaṁvattanikā”ti.

These are the three skillful thoughts that are creators of sight, vision, and knowledge. They grow wisdom, they’re on the side of solace, and they lead to extinguishment.”

iti87:3.7 #

—

Etamatthaṁ bhagavā avoca.

The Buddha spoke this matter.

iti87:3.8 #

—

Tatthetaṁ iti vuccati:

On this it is said:

iti87:4.1 #

ตโย วิตกฺเก กุสเล วิตกฺกเย✎ ร่าง

“Tayo vitakke kusale vitakkaye,

“Think the three skillful thoughts,

อ้างอิงสยามรัฐ 25.295

iti87:4.2 #

ตโย ปน อกุสเล นิรากเร✎ ร่าง

Tayo pana akusale nirākare;

and get rid of the unskillful.

iti87:4.3 #

ส เว วิตกฺกานิ วิจาริตานิ✎ ร่าง

Sa ve vitakkāni vicāritāni,

Quelling such thoughts and considerations,

iti87:4.4 #

สเมติ วุฏฺฐีว รชํ สมูหตํ✎ ร่าง

Sameti vuṭṭhīva rajaṁ samūhataṁ;

like rain on the dust,

iti87:4.5 #

ส เว วิตกฺกูปสเมน เจตสา✎ ร่าง

Sa ve vitakkūpasamena cetasā,

with a heart calmed of thought,

iti87:4.6 #

อิเธว โส สนฺติปทํ สมชฺชคา✎ ร่าง

Idheva so santipadaṁ samajjhagā”ti.

you’ll touch the state of peace right here.”

iti87:5.1 #

ติ ฯ✎ ร่าง

Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti.

This too is a matter that was spoken by the Blessed One: that is what I heard.

iti87:5.2 #

อฏฺฐมํ ฯ✎ ร่าง

Aṭṭhamaṁ.