เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๓๐๐] กสิ. ข้าแต่พระโคดม ก็เมื่อเป็นเช่นนี้ ข้าพระองค์จะถวาย
ข้าวปายาสนี้แก่ใคร ฯ
พ. ดูกรพราหมณ์ เราย่อมไม่เห็นบุคคลในโลกพร้อมทั้งเทวโลก มารโลก
พรหมโลก ในหมู่สัตว์พร้อมทั้งสมณพราหมณ์ เทวดาและมนุษย์ ผู้บริโภคข้าว
ปายาสนั้นแล้ว จะพึงให้ย่อยได้โดยชอบ นอกจากตถาคตหรือสาวกของตถาคต
เลย ดูกรพราหมณ์ ถ้าอย่างนั้น ท่านจงทิ้งข้าวปายาสนั้นเสียในที่ปราศจากของ
เขียว หรือจงให้จมลงในน้ำซึ่งไม่มีตัวสัตว์เถิด ฯ
ลำดับนั้น กสิภารทวาชพราหมณ์เทข้าวปายาสนั้นให้จมลงในน้ำอันไม่มี
ตัวสัตว์ พอข้าวปายาสนั้นอันกสิภารทวาชพราหมณ์เทลงในน้ำ (ก็มีเสียง)
ดังจิจจิฏะ จิฏิจิฏะ เป็นควันกลุ้มโดยรอบ เหมือนก้อนเหล็กที่บุคคลเผาให้ร้อน
ตลอดวัน ทิ้งลงในน้ำ (มีเสียง) ดังจิจจิฏะ จิฏิจิฏะ เป็นควันกลุ้มโดยรอบ
ฉะนั้น ฯ
▴ ย่อ
อถ กสฺส จาหํ โภ โคตม อิมํ ปายาสํ ทมฺมีติ ฯ✎ ร่าง
“Atha kassa cāhaṁ, bho gotama, imaṁ pāyasaṁ dammī”ti?
“Then, worthy Gotama, to whom should I give the milk-rice?”
อ้างอิง PTS 15
น ขฺวาหํ ตํ พฺราหฺมณ ปสฺสามิ สเทวเก โลเก สมารเก สพฺรหฺมเก
สสฺสมณพฺราหฺมณิยา ปชาย สเทวมนุสฺสาย เยน ๑- โส
ปายาโส ภุตฺโต สมฺมา ปริณามํ คจฺเฉยฺย อญฺญตฺร ตถาคตสฺส
วา ตถาคตสาวกสฺส วา✎ ร่าง
“Na khvāhaṁ taṁ, brāhmaṇa, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya, yassa so pāyaso bhutto sammā pariṇāmaṁ gaccheyya, aññatra tathāgatassa vā tathāgatasāvakassa vā.
“Brahmin, I don’t see anyone in this world—with its gods, Māras, and Divinities, this population with its ascetics and brahmins, its gods and humans—who can properly digest this milk-rice, except for the Realized One or one of his disciples.
เตน หิ ตฺวํ พฺราหฺมณ ตํ ปายาสํ
อปฺปหริเต วา ฉฑฺเฑหิ อปฺปาณเก วา อุทเก โอปิลาเปหีติ ฯ✎ ร่าง
Tena hi tvaṁ, brāhmaṇa, taṁ pāyasaṁ appaharite vā chaḍḍehi appāṇake vā udake opilāpehī”ti.
Well then, brahmin, throw out the milk-rice where there is little that grows, or drop it into water that has no living creatures.”
อถ โข กสิภารทฺวาโช พฺราหฺมโณ ตํ ปายาสํ อปฺปาณเก อุทเก
โอปิลาเปสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho kasibhāradvājo brāhmaṇo taṁ pāyasaṁ appāṇake udake opilāpesi.
So Bhāradvāja the Farmer dropped the milk-rice in water that had no living creatures.
อ้างอิง ฉัฏฐสังคายนา 48.98
อถ โข โส ปายาโส อุทเก ปกฺขิตฺโต จิจฺจิฏายติ
จิฏิจิฏายติ สํธูมายติ ๒- สมฺปธูมายติ ฯ✎ ร่าง
Atha kho so pāyaso udake pakkhitto cicciṭāyati ciṭiciṭāyati sandhūpāyati sampadhūpāyati.
And when the milk-rice was placed in the water, it sizzled and hissed, steaming and fuming.
เสยฺยถาปิ นาม
อโยคุโล ทิวสสนฺตตฺโต ๓- อุทเก ปกฺขิตฺโต จิจฺจิฏายติ จิฏิจิฏายติ
สํธูมายติ สมฺปธูมายติ✎ ร่าง
Seyyathāpi nāma phālo divasaṁ santatto udake pakkhitto cicciṭāyati ciṭiciṭāyati sandhūpāyati sampadhūpāyati;
Suppose there was an iron cauldron that had been heated all day. If you placed it in the water, it would sizzle and hiss, steaming and fuming.
เอวเมว โส ปายาโส อุทเก ปกฺขิตฺโต
จิจฺจิฏายติ จิฏิจิฏายติ สํธูมายติ สมฺปธูมายติ ฯ✎ ร่าง
evamevaṁ so pāyaso udake pakkhitto cicciṭāyati ciṭiciṭāyati sandhūpāyati sampadhūpāyati.
In the same way, when the milk-rice was placed in the water, it sizzled and hissed, steaming and fuming.