เตน โข ปน สมเยน ปญฺจมตฺตานิ อจฺฉราสตานิ
สกฺกสฺส เทวานมินฺทสฺส อุปฏฺฐานํ อาคตานิ โหนฺติ กกุฏปทานิ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena pañcamattāni accharāsatāni sakkassa devānamindassa upaṭṭhānaṁ āgatāni honti kakuṭapādāni.
Now at that time five hundred dove-footed nymphs had come to attend to Sakka, the lord of gods.
อถ ๓- โข ภควา อายสฺมนฺตํ นนฺทํ อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ nandaṁ āmantesi:
Then the Buddha said to Nanda,
ปสฺสสิ โน ตฺวํ
นนฺท อิมานิ ปญฺจ อจฺฉราสตานิ กกุฏปทานีติ ฯ✎ ร่าง
“passasi no tvaṁ, nanda, imāni pañca accharāsatāni kakuṭapādānī”ti?
“Nanda, do you see these five hundred dove-footed nymphs?”
เอวํ ภนฺเตติ ฯ✎ ร่าง
“Evaṁ, bhante”ti.
“Yes, sir,” he replied.
ตํ ๔- กึ มญฺญสิ นนฺท กตมา นุ โข อภิรูปตรา วา ทสฺสนียตรา
วา ปาสาทิกตรา วา สากิยานี วา ชนปทกลฺยาณี อิมานิ วา
ปญฺจ อจฺฉราสตานิ กกุฏปทานีติ ฯ✎ ร่าง
“Taṁ kiṁ maññasi, nanda, katamā nu kho abhirūpatarā vā dassanīyatarā vā pāsādikatarā vā, sākiyānī vā janapadakalyāṇī, imāni vā pañca accharāsatāni kakuṭapādānī”ti?
“What do you think, Nanda? Who is more attractive, good-looking, and lovely—the finest lady of the Sakyan land, or these five hundred dove-footed nymphs?”
อ้างอิงPTS 23 · สยามรัฐ 25.105
เสยฺยถาปิ ภนฺเต ปลุฏฺฐมกฺกฏี
กณฺณนาสจฺฉินฺนา✎ ร่าง
“Seyyathāpi, bhante, paluṭṭhamakkaṭī kaṇṇanāsacchinnā;
“Compared to these five hundred dove-footed nymphs, the finest lady of the Sakyan land is like a deformed monkey with its ears and nose cut off.
เอวเมว โข ภนฺเต สากิยานี ชนปทกลฺยาณี
@เชิงอรรถ: ๑ โป. ม. ยุ. มํ ฯ ๒ ยุ. นิกฺขมนฺตํ ฯ ๓ ยุ. เตน โข ฯ ๔ ยุ. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ
อิเมสํ ปญฺจนฺนํ อจฺฉราสตานํ อุปนิธาย สงฺขฺยมฺปิ น ๑-
อุเปติ กลภาคมฺปิ น อุเปติ อุปนิธิมฺปิ น อุเปติ✎ ร่าง
evamevaṁ kho, bhante, sākiyānī janapadakalyāṇī imesaṁ pañcannaṁ accharāsatānaṁ upanidhāya saṅkhyampi nopeti kalabhāgampi nopeti upanidhimpi nopeti.
She doesn’t count, there’s no comparison, she’s not worth a fraction.
อถ โข
อิมานิ ปญฺจ อจฺฉราสตานิ อภิรูปตรานิ เจว ทสฺสนียตรานิ จ
ปาสาทิกตรานิ จาติ ฯ✎ ร่าง
Atha kho imāni pañca accharāsatāni abhirūpatarāni ceva dassanīyatarāni ca pāsādikatarāni cā”ti.
These five hundred dove-footed nymphs are far more attractive, good-looking, and lovely.”
อภิรม นนฺท อภิรม นนฺท✎ ร่าง
“Abhirama, nanda, abhirama, nanda.
“Rejoice, Nanda, rejoice!
อหนฺเต
ปาฏิโภโค ปญฺจนฺนํ อจฺฉราสตานํ ปฏิลาภาย กกุฏปทานนฺติ ฯ✎ ร่าง
Ahaṁ te pāṭibhogo pañcannaṁ accharāsatānaṁ paṭilābhāya kakuṭapādānan”ti.
I guarantee you five hundred dove-footed nymphs.”
สเจ เม ภนฺเต ภควา ปาฏิโภโค ปญฺจนฺนํ อจฺฉราสตานํ ปฏิลาภาย
กกุฏปทานํ อภิรมิสฺสามหํ ภนฺเต ภควา ๓- พฺรหฺมจริเยติ ๔- ฯ✎ ร่าง
“Sace me, bhante, bhagavā pāṭibhogo pañcannaṁ accharāsatānaṁ paṭilābhāya kakuṭapādānaṁ, abhiramissāmahaṁ, bhante, bhagavati brahmacariye”ti.
“If, sir, you guarantee me five hundred dove-footed nymphs, I shall happily lead the spiritual life under the Buddha.”
อถ โข ภควา อายสฺมนฺตํ นนฺทํ พาหาย คเหตฺวา
เสยฺยถาปิ นาม พลวา ปุริโส สมฺมิญฺชิตํ วา พาหํ ปสาเรยฺย ปสาริตํ
วา พาหํ สมฺมิญฺเชยฺย เอวเมวํ เทเวสุ ตาวตึเสสุ อนฺตรหิโต
เชตวเน ปาตุรโหสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ nandaṁ bāhāyaṁ gahetvā—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evamevaṁ—devesu tāvatiṁsesu antarahito jetavane pāturahosi.
Then the Buddha took Nanda by the arm and, as easily as a strong person would extend or contract their arm, vanished from the gods of the thirty-three and reappeared at Jeta’s Grove.
อ้างอิงพุทธชยันตี 24.174
อสฺโสสุํ โข ภิกฺขู✎ ร่าง
Assosuṁ kho bhikkhū:
The mendicants heard,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 47.94
อายสฺมา กิร นนฺโท
ภควโต ภาตา มาตุจฺฉาปุตฺโต อจฺฉรานํ เหตุ พฺรหฺมจริยํ จรติ✎ ร่าง
“āyasmā kira nando bhagavato bhātā mātucchāputto accharānaṁ hetu brahmacariyaṁ carati;
“It seems Venerable Nanda—who is both the Buddha’s half-brother and maternal cousin—leads the spiritual life for the sake of nymphs.
ภควา กิรสฺส ปาฏิโภโค ปญฺจนฺนํ อจฺฉราสตานํ ปฏิลาภาย
กกุฏปทานนฺติ ฯ✎ ร่าง
bhagavā kirassa pāṭibhogo pañcannaṁ accharāsatānaṁ paṭilābhāya kakuṭapādānan”ti.
And it seems that the Buddha guaranteed him five hundred dove-footed nymphs.”