เอวมฺเม สุตํ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ me sutaṁ—
So I have heard.
เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ
เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ✎ ร่าง
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
เตน โข ปน สมเยน
สมฺพหุลานํ ภิกฺขูนํ ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺตานํ มณฺฑลมาเฬ
สนฺนิสินฺนานํ สนฺนิปติตานํ อยมนฺตรากถา อุทปาทิ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantānaṁ maṇḍalamāḷe sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayamantarākathā udapādi:
Now at that time, after the meal, on return from almsround, several mendicants sat together in the pavilion and this discussion came up among them:
โก นุ โข
อาวุโส สิปฺปํ ชานาติ✎ ร่าง
“ko nu kho, āvuso, sippaṁ jānāti?
“Who knows a craft?
โก กึ สิปฺปํ สิกฺขี✎ ร่าง
Ko kiṁ sippaṁ sikkhi?
Who is studying which craft?
กตรํ สิปฺปํ สิปฺปานํ อคฺคนฺติ ฯ✎ ร่าง
Kataraṁ sippaṁ sippānaṁ aggan”ti?
Which is the best craft?”
ตตฺเถกจฺเจ เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Tatthekacce evamāhaṁsu:
In answer, some said that
อ้างอิงPTS 32 · ฉัฏฐสังคายนา 47.104
หตฺถิสิปฺปํ สิปฺปานํ อคฺคนฺติ ฯ✎ ร่าง
“hatthisippaṁ sippānaṁ aggan”ti.
elephant-craft is the best of crafts.
เอกจฺเจ เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
Others said that the best craft is
อสฺสสิปฺปํ สิปฺปานํ อคฺคนฺติ ฯ✎ ร่าง
“assasippaṁ sippānaṁ aggan”ti.
horse-craft,
เอกจฺเจ
เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
รถสิปฺปํ สิปฺปานํ อคฺคนฺติ ฯ✎ ร่าง
“rathasippaṁ sippānaṁ aggan”ti.
or chariot-craft,
เอกจฺเจ เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
ธนุสิปฺปํ สิปฺปานํ อคฺคนฺติ ฯ✎ ร่าง
“dhanusippaṁ sippānaṁ aggan”ti.
or archery,
เอกจฺเจ เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
ถรุสิปฺปํ สิปฺปานํ
อคฺคนฺติ ฯ✎ ร่าง
“tharusippaṁ sippānaṁ aggan”ti.
or swordsmanship,
เอกจฺเจ เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
มุทฺธาสิปฺปํ สิปฺปานํ อคฺคนฺติ ฯ✎ ร่าง
“muddāsippaṁ sippānaṁ aggan”ti.
or arithmetic,
เอกจฺเจ เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
คณนาสิปฺปํ สิปฺปานํ อคฺคนฺติ ฯ✎ ร่าง
“gaṇanāsippaṁ sippānaṁ aggan”ti.
or accounting,
เอกจฺเจ
เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
สงฺขานสิปฺปํ สิปฺปานํ อคฺคนฺติ ฯ✎ ร่าง
“saṅkhānasippaṁ sippānaṁ aggan”ti.
or calculating,
เอกจฺเจ เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
เลขาสิปฺปํ สิปฺปานํ อคฺคนฺติ ฯ✎ ร่าง
“lekhāsippaṁ sippānaṁ aggan”ti.
or writing,
เอกจฺเจ เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
กาเวยฺยสิปฺปํ
สิปฺปานํ อคฺคนฺติ ฯ✎ ร่าง
“kāveyyasippaṁ sippānaṁ aggan”ti.
or poetry,
เอกจฺเจ เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
โลกายตนสิปฺปํ ๑- สิปฺปานํ
อคฺคนฺติ ฯ✎ ร่าง
“lokāyatasippaṁ sippānaṁ aggan”ti.
or cosmology,
เอกจฺเจ เอวมาหํสุ เ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
ขตฺตวิชฺชาสิปฺปํ ๒- สิปฺปานํ อคฺคนฺติ ฯ✎ ร่าง
“khattavijjāsippaṁ sippānaṁ aggan”ti.
or geomancy.
อยญฺจรหิ เตสํ ภิกฺขูนํ อนฺตรากถา โหติ ๓- วิปฺปกตา ฯ✎ ร่าง
Ayañcarahi tesaṁ bhikkhūnaṁ antarākathā hoti vippakatā.
At that point the conversation among those mendicants was left unfinished.
อถ โข
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. โลกายตสิปฺปํ ฯ ๒ ม. ขตฺตวิชฺชาสิปฺปํ ฯ ๓ ยุ. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ
ภควา สายณฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยน มณฺฑลมาโฬ
เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena maṇḍalamāḷo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
Then in the late afternoon, the Buddha came out of retreat and went to the assembly hall. He sat down on the seat spread out,
อ้างอิงสยามรัฐ 25.120
นิสชฺช
โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
and addressed the mendicants:
กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย
สนฺนิสินฺนา กา จ ปน โว อนฺตรากถา วิปฺปกตาติ ฯ✎ ร่าง
“kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā, kā ca pana vo antarākathā vippakatā”ti?
“Mendicants, what were you sitting talking about just now? What conversation was left unfinished?”
อิธ ภนฺเต อมฺหากํ ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺตานํ
มณฺฑลมาเฬ สนฺนิสินฺนานํ สนฺนิปติตานํ อนฺตรากถา อุทปาทิ✎ ร่าง
“Idha, bhante, amhākaṁ pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantānaṁ maṇḍalamāḷe sannisinnānaṁ ayamantarākathā udapādi:
So the mendicants told him what they had been talking about when the Buddha arrived. The Buddha said,
โก
นุ โข อาวุโส สิปฺปํ ชานาติ✎ ร่าง
‘ko nu kho, āvuso, sippaṁ jānāti?
โก กึ สิปฺปํ สิกฺขี✎ ร่าง
Ko kiṁ sippaṁ sikkhi?
กตรํ สิปฺปํ สิปฺปานํ
อคฺคนฺติ✎ ร่าง
Kataraṁ sippaṁ sippānaṁ aggan’ti?
ตตฺเถกจฺเจ เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Tatthekacce evamāhaṁsu:
หตฺถิสิปฺปํ สิปฺปานํ อคฺคนฺติ✎ ร่าง
‘hatthisippaṁ sippānaṁ aggan’ti.
เอกจฺเจ เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
อสฺสสิปฺปํ สิปฺปานํ อคฺคนฺติ✎ ร่าง
‘assasippaṁ sippānaṁ aggan’ti.
เอกจฺเจ
เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
รถสิปฺปํ สิปฺปานํ อคฺคนฺติ✎ ร่าง
‘rathasippaṁ sippānaṁ aggan’ti.
เอกจฺเจ เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
ธนุสิปฺปํ
สิปฺปานํ อคฺคนฺติ✎ ร่าง
‘dhanusippaṁ sippānaṁ aggan’ti.
เอกจฺเจ เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
ถรุสิปฺปํ สิปฺปานํ อคฺคนฺติ✎ ร่าง
‘tharusippaṁ sippānaṁ aggan’ti.
เอกจฺเจ เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
มุทฺธาสิปฺปํ สิปฺปานํ อคฺคนฺติ✎ ร่าง
‘muddāsippaṁ sippānaṁ aggan’ti.
เอกจฺเจ
เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
คณนาสิปฺปํ สิปฺปานํ อคฺคนฺติ✎ ร่าง
‘gaṇanāsippaṁ sippānaṁ aggan’ti.
เอกจฺเจ เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
สงฺขานสิปฺปํ สิปฺปานํ อคฺคนฺติ✎ ร่าง
‘saṅkhānasippaṁ sippānaṁ aggan’ti.
เอกจฺเจ เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
เลขาสิปฺปํ
สิปฺปานํ อคฺคนฺติ✎ ร่าง
‘lekhāsippaṁ sippānaṁ aggan’ti.
เอกจฺเจ เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
กาเวยฺยสิปฺปํ สิปฺปานํ
อคฺคนฺติ✎ ร่าง
‘kāveyyasippaṁ sippānaṁ aggan’ti.
เอกจฺเจ เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
โลกายตนสิปฺปํ สิปฺปานํ อคฺคนฺติ✎ ร่าง
‘lokāyatasippaṁ sippānaṁ aggan’ti.
เอกจฺเจ เอวมาหํสุ เ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
ขตฺตวิชฺชาสิปฺปํ สิปฺปานํ อคฺคนฺติ✎ ร่าง
‘khattavijjāsippaṁ sippānaṁ aggan’ti.
อยํ โข
โน ภนฺเต อนฺตรากถา วิปฺปกตา อถ ภควา อนุปฺปตฺโตติ ฯ✎ ร่าง
Ayaṁ kho no, bhante, antarākathā hoti vippakatā, atha bhagavā anuppatto”ti.
น เขฺวตํ ภิกฺขเว ตุมฺหากํ ปฏิรูปํ กุลปุตฺตานํ สทฺธา
อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตานํ ยํ ตุมฺเห เอวรูปํ กถํ กเถยฺยาถ✎ ร่าง
“Na khvetaṁ, bhikkhave, tumhākaṁ patirūpaṁ kulaputtānaṁ saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitānaṁ yaṁ tumhe evarūpiṁ kathaṁ katheyyātha.
“Mendicants, it is not appropriate for you gentlemen who have gone forth out of faith from the lay life to homelessness to talk about such things.
อ้างอิงสยามรัฐ 25.121 · พุทธชยันตี 24.192
สนฺนิปติตานํ โว ภิกฺขเว ทฺวยํ กรณียํ✎ ร่าง
Sannipatitānaṁ vo, bhikkhave, dvayaṁ karaṇīyaṁ—
When you’re sitting together you should do one of two things:
ธมฺมี วา กถา อริโย
วา ตุณฺหีภาโวติ ฯ✎ ร่าง
dhammī vā kathā ariyo vā tuṇhībhāvo”ti.
discuss the teachings or keep noble silence.”
อถ โข ภควา เอตมตฺถํ วิทิตฺวา ตายํ
เวลายํ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
Then, understanding this matter, on that occasion the Buddha expressed this heartfelt sentiment:
อสิปฺปชีวี ลหุ อตฺถกาโม✎ ร่าง
“Asippajīvī lahu atthakāmo,
“Living without a craft, light, wanting what is best,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 47.105
ยตินฺทฺริโย สพฺพธิ วิปฺปมุตฺโต✎ ร่าง
Yatindriyo sabbadhi vippamutto;
with senses controlled, everywhere free;
อโนกสารี อมโม นิราโส✎ ร่าง
Anokasārī amamo nirāso,
a migrant with no bastion, unselfish, with no need for hope,
หนฺตฺวา ๑- มารํ เอกจโร ส ภิกฺขูติ ฯ✎ ร่าง
Hitvā mānaṁ ekacaro sa bhikkhū”ti.
having given up conceit, wandering alone: that is a mendicant.”
—
Udāna 3.10
Heartfelt Sayings 3.10