เอวมฺเม สุตํ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ me sutaṁ—
So I have heard.
อ้างอิงสยามรัฐ 25.117 · พุทธชยันตี 24.188
เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน
อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ✎ ร่าง
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
เตน โข ปน สมเยน สมฺพหุลานํ
ภิกฺขูนํ ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺตานํ กเรริมณฺฑลมาเฬ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. สกฺโก โข อยํ เทวานมินฺโท ฯ
สนฺนิสินฺนานํ สนฺนิปติตานํ อยมนฺตรากถา อุทปาทิ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantānaṁ karerimaṇḍalamāḷe sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayamantarākathā udapādi:
Now at that time, after the meal, on return from almsround, several mendicants sat together in the pavilion by the kareri tree and this discussion came up among them:
ปิณฺฑปาติโก
อาวุโส ภิกฺขุ ปิณฺฑาย จรนฺโต ลภติ กาเลน กาลํ
มนาปิเก จกฺขุนา รูเป ปสฺสิตุํ ลภติ กาเลน กาลํ มนาปิเก โสเตน
สทฺเท โสตุํ ลภติ กาเลน กาลํ มนาปิเก ฆาเนน คนฺเธ ฆายิตุํ
ลภติ กาเลน กาลํ มนาปิเก ชิวฺหาย รเส สายิตุํ ลภติ กาเลน
กาลํ มนาปิเก กาเยน โผฏฺฐพฺเพ ผุสิตุํ✎ ร่าง
“Piṇḍapātiko, āvuso, bhikkhu piṇḍāya caranto labhati kālena kālaṁ manāpike cakkhunā rūpe passituṁ, labhati kālena kālaṁ manāpike sotena sadde sotuṁ, labhati kālena kālaṁ manāpike ghānena gandhe ghāyituṁ, labhati kālena kālaṁ manāpike jivhāya rase sāyituṁ, labhati kālena kālaṁ manāpike kāyena phoṭṭhabbe phusituṁ.
“Reverends, when a mendicant who eats only almsfood is wandering for alms, from time to time they get to see pleasing sights, hear pleasing sounds, smell pleasing odors, taste pleasing flavors, and encounter pleasing touches.
อ้างอิงPTS 31
ปิณฺฑปาติโก อาวุโส
ภิกฺขุ สกฺกโต ครุกโต มานิโต ปูชิโต อปจิโต ปิณฺฑาย จรติ✎ ร่าง
Piṇḍapātiko, āvuso, bhikkhu sakkato garukato mānito pūjito apacito piṇḍāya carati.
They wander for alms being honored, respected, revered, venerated, and esteemed.
หนฺท ๑- มยํ อาวุโส ปิณฺฑปาติกา โหม✎ ร่าง
Handāvuso, mayampi piṇḍapātikā homa.
Come, we too should eat only almsfood.
มยมฺปิ ลจฺฉาม กาเลน
กาลํ มนาปิเก จกฺขุนา รูเป ปสฺสิตุํ มยมฺปิ ลจฺฉาม กาเลน
กาลํ มนาปิเก โสเตน สทฺเท โสตุํ มยมฺปิ ลจฺฉาม กาเลน
กาลํ มนาปิเก ฆาเนน คนฺเธ ฆายิตุํ มยมฺปิ ลจฺฉาม กาเลน
กาลํ มนาปิเก ชิวฺหาย รเส สายิตุํ มยมฺปิ ลจฺฉาม กาเลน
กาลํ มนาปิเก กาเยน โผฏฺฐพฺเพ ผุสิตุํ✎ ร่าง
Mayampi lacchāma kālena kālaṁ manāpike cakkhunā rūpe passituṁ, mayampi lacchāma kālena kālaṁ manāpike sotena sadde sotuṁ, mayampi lacchāma kālena kālaṁ manāpike ghānena gandhe ghāyituṁ, mayampi lacchāma kālena kālaṁ manāpike jivhāya rase sāyituṁ, mayampi lacchāma kālena kālaṁ manāpike kāyena phoṭṭhabbe phusituṁ;
From time to time we too will get to see pleasing sights, hear pleasing sounds, smell pleasing odors, taste pleasing flavors, and encounter pleasing touches.
มยมฺปิ สกฺกตา ครุกตา
มานิตา ปูชิตา อปจิตา ปิณฺฑาย จริสฺสามาติ ฯ✎ ร่าง
mayampi sakkatā garukatā mānitā pūjitā apacitā piṇḍāya carissāmā”ti.
We too shall wander for alms being honored, respected, revered, venerated, and esteemed.”
อยญฺจรหิ เตสํ
ภิกฺขูนํ อนฺตรากถา โหติ วิปฺปกตา ฯ✎ ร่าง
Ayañcarahi tesaṁ bhikkhūnaṁ antarākathā hoti vippakatā.
At that point the conversation among those mendicants was left unfinished.
อถโข ภควา สายณฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยน
กเรริมณฺฑลมาโฬ เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน
นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena karerimaṇḍalamāḷo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
Then in the late afternoon, the Buddha came out of retreat and went to the pavilion by the kareri tree, where he sat on the seat spread out
นิสชฺช โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
and addressed the mendicants:
กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ
กถาย สนฺนิสินฺนา กา จ ปน โว อนฺตรากถา วิปฺปกตาติ ฯ✎ ร่าง
“kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā, kā ca pana vo antarākathā vippakatā”ti?
“Mendicants, what were you sitting talking about just now? What conversation was left unfinished?”
อิธ ภนฺเต
อมฺหากํ ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺตานํ กเรริมณฺฑลมาเฬ
@เชิงอรรถ: ๑ โป. ม. ยุ. หนฺท อาวุโส มยมฺปิ ฯ
สนฺนิสินฺนานํ สนฺนิปติตานํ อยมนฺตรากถา อุทปาทิ✎ ร่าง
“Idha, bhante, amhākaṁ pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantānaṁ karerimaṇḍalamāḷe sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayamantarākathā udapādi:
So the mendicants told him what they had been talking about. The Buddha said,
อ้างอิงสยามรัฐ 25.118
ปิณฺฑปาติโก
อาวุโส ภิกฺขุ ปิณฺฑาย จรนฺโต ลภติ กาเลน กาลํ มนาปิเก
จกฺขุนา รูเป ปสฺสิตุํ ลภติ กาเลน กาลํ มนาปิเก โสเตน สทฺเท
โสตุํ ลภติ กาเลน กาลํ มนาปิเก ฆาเนน คนฺเธ ฆายิตุํ ลภติ
กาเลน กาลํ มนาปิเก ชิวฺหาย รเส สายิตุํ ลภติ กาเลน กาลํ
มนาปิเก กาเยน โผฏฺฐพฺเพ ผุสิตุํ✎ ร่าง
‘Piṇḍapātiko, āvuso, bhikkhu piṇḍāya caranto labhati kālena kālaṁ manāpike cakkhunā rūpe passituṁ, labhati kālena kālaṁ manāpike sotena sadde sotuṁ, labhati kālena kālaṁ manāpike ghānena gandhe ghāyituṁ, labhati kālena kālaṁ manāpike jivhāya rase sāyituṁ, labhati kālena kālaṁ manāpike kāyena phoṭṭhabbe phusituṁ.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 47.103
ปิณฺฑปาติโก อาวุโส ภิกฺขุ
สกฺกโต ครุกโต มานิโต ปูชิโต อปจิโต ปิณฺฑาย จรติ✎ ร่าง
Piṇḍapātiko, āvuso, bhikkhu sakkato garukato mānito pūjito apacito piṇḍāya carati.
หนฺท
อาวุโส มยมฺปิ ปิณฺฑปาติกา โหม✎ ร่าง
Handāvuso, mayampi piṇḍapātikā homa.
มยมฺปิ ลจฺฉาม กาเลน
กาลํ มนาปิเก จกฺขุนา รูเป ปสฺสิตุํ มยมฺปิ ลจฺฉาม กาเลน
กาลํ มนาปิเก โสเตน สทฺเท โสตุํ มยมฺปิ ลจฺฉาม กาเลน กาลํ
มนาปิเก ฆาเนน คนฺเธ ฆายิตุํ มยมฺปิ ลจฺฉาม กาเลน กาลํ
มนาปิเก ชิวฺหาย รเส สายิตุํ มยมฺปิ ลจฺฉาม กาเลน กาลํ
มนาปิเก✎ ร่าง
Mayampi lacchāma kālena kālaṁ manāpike cakkhunā rūpe passituṁ …pe…
กาเยน โผฏฺฐพฺเพ ผุสิตุํ✎ ร่าง
kāyena phoṭṭhabbe phusituṁ.
มยมฺปิ สกฺกตา ครุกตา
มานิตา ปูชิตา อปจิตา ปิณฺฑาย จริสฺสามาติ✎ ร่าง
Mayampi sakkatā garukatā mānitā pūjitā apacitā piṇḍāya carissāmā’ti.
อยํ โข โน
ภนฺเต อนฺตรากถา วิปฺปกตา อถ ๑- ภควา อนุปฺปตฺโตติ ฯ✎ ร่าง
Ayaṁ kho no, bhante, antarākathā vippakatā, atha bhagavā anuppatto”ti.
น
เขฺวตํ ภิกฺขเว ตุมฺหากํ ปฏิรูปํ กุลปุตฺตานํ สทฺธา ๒- อคารสฺมา
อนคาริยํ ปพฺพชิตานํ ยํ ตุมฺเห เอวรูปํ ๓- กถํ กเถยฺยาถ✎ ร่าง
“Na khvetaṁ, bhikkhave, tumhākaṁ patirūpaṁ kulaputtānaṁ saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitānaṁ yaṁ tumhe evarūpiṁ kathaṁ katheyyātha.
“Mendicants, it is not appropriate for you gentlemen who have gone forth out of faith from the lay life to homelessness to talk about such things.
สนฺนิปติตานํ ๔- โว ภิกฺขเว ทฺวยํ กรณียํ✎ ร่าง
Sannipatitānaṁ vo, bhikkhave, dvayaṁ karaṇīyaṁ—
When you’re sitting together you should do one of two things:
ธมฺมี ๕- วา กถา
อริโย วา ตุณฺหีภาโวติ ฯ✎ ร่าง
dhammī vā kathā ariyo vā tuṇhībhāvo”ti.
discuss the teachings or keep noble silence.”
อถโข ภควา เอตมตฺถํ วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ@เชิงอรรถ: ๑ โป. ยุ. อถโข ฯ ๒ ยุ. สทฺธายา ฯ ๓ ม. ยุ. เอวรูปึ ฯ ๔ ยุ. สนฺนิสินฺนานํ@สนฺนิปติตานํ ฯ ๕ โป. ยุ. ธมฺมิยา ฯ
อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
Then, understanding this matter, on that occasion the Buddha expressed this heartfelt sentiment:
อ้างอิงสยามรัฐ 25.119 · พุทธชยันตี 24.190
ปิณฺฑปาติกสฺส ภิกฺขุโน✎ ร่าง
“Piṇḍapātikassa bhikkhuno,
“A mendicant who relies on alms,
อตฺตภรสฺส อนญฺญโปสิโน✎ ร่าง
Attabharassa anaññaposino;
self-supported, providing for no other;
เทวา ปิหยนฺติ ตาทิโน✎ ร่าง
Devā pihayanti tādino,
the unaffected one is envied by even the gods,
โน เจ สทฺทสิโลกนิสฺสิโตติ ฯ✎ ร่าง
No ce saddasilokanissito”ti.
but not if they’re after popularity and reputation.”
—
Udāna 3.9
Heartfelt Sayings 3.9