เล่ม ๒๗ — ขุททกนิกาย ชาดก ๑ (เอก–ติงสนิบาต) ข้อ 2384

เนื้อความทั้งข้อ

[๒๓๘๔] พระองค์เป็นผู้อันอำมาตย์แวดล้อม ทรงครอบครองพสุนธรมหิดล มี สมุทรเป็นขอบเขตดุจกุณฑลแห่งสาคร พระองค์มีมหารัฐซึ่งมีสมุทรทั้ง ๔ เป็นขอบเขต ทรงชนะสงครามเสร็จแล้ว มีพระกำลังมาก เป็นเอกราช ในปฐพี มีพระอิสริยยศ ถึงความไพบูลย์ พระสนมนารีจากชนบทต่างๆ ๑๖,๐๐๐ นาง สวมใส่กุณฑลแก้วมณี งามดังเทพกัญญา ดูกรขัตติยราช นักปราชญ์ทั้งหลายกล่าวชีวิตอันสมบูรณ์ด้วยองค์ทั้งปวง อันสำเร็จด้วย สิ่งที่น่าใคร่ทุกอย่าง อันยืนนานอย่างนี้ ของชนทั้งหลายผู้ถึงความสุขว่า เป็นที่รัก เมื่อเป็นเช่นนี้ พระองค์ตามรักษามโหสถบัณฑิตยอมทรงสละ พระชนมชีพซึ่งแสนยากจะพึงสละได้ ด้วยเหตุหรือว่ากรณีอะไร.

ja517:24.1 #

สสมุทฺทปริยายํ✎ ร่าง

“Sasamuddapariyāyaṁ,

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 68.284

ja517:24.2 #

มหึ สาครกุณฺฑลํ✎ ร่าง

mahiṁ sāgarakuṇḍalaṁ;

ja517:24.3 #

วสุนฺธรํ อาวสสิ✎ ร่าง

Vasundharaṁ āvasasi,

ja517:24.4 #

อมจฺจปริวาริโต✎ ร่าง

amaccaparivārito.

ja517:25.1 #

จาตุรนฺโต มหารฏฺโฐ✎ ร่าง

Cāturanto mahāraṭṭho,

ja517:25.2 #

วิชิตาวี มหพฺพโล✎ ร่าง

vijitāvī mahabbalo;

ja517:25.3 #

ปฐพฺยา เอกราชาสิ✎ ร่าง

Pathabyā ekarājāsi,

ja517:25.4 #

ยโส เต วิปุลํ คโต✎ ร่าง

yaso te vipulaṁ gato.

ja517:26.1 #

โสฬสิตฺถีสหสฺสานิ✎ ร่าง

Soḷasitthisahassāni,

ja517:26.2 #

อามุตฺตมณิกุณฺฑลา✎ ร่าง

āmuttamaṇikuṇḍalā;

ja517:26.3 #

นานาชนปทา นารี✎ ร่าง

Nānājanapadā nārī,

ja517:26.4 #

เทวกญฺญูปมา สุภา✎ ร่าง

devakaññūpamā subhā.

ja517:27.1 #

เอวํ สพฺพงฺคสมฺปนฺนํ✎ ร่าง

Evaṁ sabbaṅgasampannaṁ,

อ้างอิงพุทธชยันตี 31.140

ja517:27.2 #

สพฺพกามสมิทฺธินํ✎ ร่าง

sabbakāmasamiddhinaṁ;

ja517:27.3 #

สุขิตานํ ปิยํ ทีฆํ✎ ร่าง

Sukhitānaṁ piyaṁ dīghaṁ,

ja517:27.4 #

ชีวิตํ อาหุ ขตฺติย✎ ร่าง

jīvitaṁ āhu khattiya.

ja517:28.1 #

อถ ตฺวํ เกน วณฺเณน✎ ร่าง

Atha tvaṁ kena vaṇṇena,

ja517:28.2 #

เกน วา ปน เหตุนา✎ ร่าง

kena vā pana hetunā;

ja517:28.3 #

ปณฺฑิตํ อนุรกฺขนฺโต✎ ร่าง

Paṇḍitaṁ anurakkhanto,

ja517:28.4 #

ปาณํ จชสิ ทุจฺจชํ ฯ✎ ร่าง

pāṇaṁ cajasi duccajaṁ”.