‹ กลับ
ภัณฑุติณฑุกชาดก
เล่ม ๒๗ — ขุททกนิกาย ชาดก ๑ (เอก–ติงสนิบาต) · ข้อ 2419 · ขุ.ชา.๑. ๒๗/๙๙๘๔ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๒๔๑๙] ความไม่ประมาทเป็นทางไม่ตาย ความประมาทเป็นทางแห่งความตาย ผู้ไม่ประมาทย่อมไม่ตาย คนประมาทเป็นเหมือนคนตายแล้ว. เพราะ มัวเมาจึงเกิดความประมาท เพราะความประมาทจึงเกิดความเสื่อม เพราะ ความเสื่อมจึงเกิดโทษ ดูกรท่านผู้มีภาระครอบครองของรัฐ อย่าได้ประมาท เลย. เพราะกษัตริย์เป็นอันมากผู้มีความประมาท ต้องเสื่อมประโยชน์ และรัฐ อนึ่ง ชาวบ้านมีความประมาท ก็เสื่อมจากบ้าน บรรพชิตมีความ ประมาทก็เสื่อมจากอนาคาริยวิสัย. ดูกรพระองค์ผู้เป็นมิ่งขวัญของรัฐ โภคสมบัติทุกอย่างในแว่นแคว้นของกษัตริย์ผู้ประมาทแล้ว ย่อมพินาศ หมด ข้อนั้นท่านกล่าวว่าเป็นความทุกข์ของพระราชา. ดูกรพระมหาราชา ความประมาทนี้ไม่เป็นธรรมของโบราณกษัตริย์ โจรทั้งหลายย่อมกำจัด ชนบทอันบริบูรณ์มั่งคั่ง ของพระราชาผู้ประมาทเกินขอบเขต. พระโอรส ของพระองค์ก็จักไม่มี เงินทองทรัพย์สินก็จักไม่มีเหมือนกัน เมื่อรัฐ ถูกปล้น พระองค์ก็ย่อมเสื่อมจากโภคสมบัติทุกอย่าง ญาติมิตรและสหาย ย่อมไม่นับถือขัตติยราชผู้เสื่อมจากสรรพโภคสมบัติ ในความคิดอ่าน พลช้าง พลม้า พลรถ และพลเดินเท้า ผู้พึ่งโพธิสมภารเป็นอยู่ ย่อมไม่ นับถือในความคิดอ่าน ศิริย่อมละพระราชาผู้ไม่จัดแจงการงาน โง่เขลา มีความคิดอ่านเลวทรามไร้ปัญญาเหมือนงูลอกคราบเก่าออก ฉะนั้น พระ ราชาผู้จัดการงานด้วยหมั่นขยันตามกาล ไม่เกียจคร้าน โภคสมบัติทั้งปวง ย่อมเจริญยิ่งขึ้น เหมือนฝูงโคที่มีโคผู้ฉะนั้น ดูกรพระมหาราชา พระองค์ จงเสด็จเที่ยวฟังเหตุการณ์ในแว่นแคว้น และในชนบท ครั้นได้ทอด พระเนตรเห็นและได้ทรงสดับแล้วแต่นั้นจึงทรงปฏิบัติราชกิจนั้นๆ เถิด.
เทียบรายประโยค (43 ประโยค)
ja520:1.2 #
อปฺปมาโท อมตํปทํ ๕- ปมาโท มจฺจุโน ปทํ✎ ร่าง
Pamādo maccuno padaṁ;
ja520:1.3 #
อปฺปมตฺตา น มียนฺติ✎ ร่าง
Appamattā na mīyanti,
ja520:1.4 #
เย ปมตฺตา ยถา มตา ฯ✎ ร่าง
Ye pamattā yathā matā.
ja520:2.1 #
มทา ปมาโท ชาเยถ✎ ร่าง
Madā pamādo jāyetha,
อ้างอิงพุทธชยันตี 31.158
ja520:2.2 #
ปมาทา ชายเต ขโย✎ ร่าง
pamādā jāyate khayo;
ja520:2.3 #
ขยา ปโทสา ๖- ชายนฺติ✎ ร่าง
Khayā padosā jāyanti,
ja520:2.4 #
มา มโท ๗- ภรตูสภ ฯ✎ ร่าง
mā pamādo bharatūsabha.
ja520:3.1 #
พหู หิ ขตฺติยา ชีนา✎ ร่าง
Bahū hi khattiyā jīnā,
ja520:3.2 #
อตฺถํ รฏฺฐํ ปมาทิโน✎ ร่าง
atthaṁ raṭṭhaṁ pamādino;
ja520:3.3 #
อโถปิ คามิโน คามา✎ ร่าง
Athopi gāmino gāmā,
ja520:3.4 #
อนาคารา ๘- อคาริโน ฯ✎ ร่าง
anagārā agārino.
ja520:4.1 #
ขตฺติยสฺส ปมตฺตสฺส✎ ร่าง
Khattiyassa pamattassa,
อ้างอิงPTS 5.100
ja520:4.2 #
รฏฺฐสฺมึ รฏฺฐวฑฺฒน✎ ร่าง
raṭṭhasmiṁ raṭṭhavaḍḍhana;
ja520:4.3 #
สพฺเพ โภคา วินสฺสนฺติ✎ ร่าง
Sabbe bhogā vinassanti,
ja520:4.4 #
รญฺโญ ตํ วุจฺจเต อฆํ ฯ✎ ร่าง
rañño taṁ vuccate aghaṁ.
ja520:5.1 #
เนส ธมฺโม มหาราช✎ ร่าง
Nesa dhammo mahārāja,
อ้างอิงสยามรัฐ 27.525
ja520:5.2 #
อติเวลํ ปมชฺชสิ✎ ร่าง
ativelaṁ pamajjasi;
ja520:5.3 #
อิทฺธํ ผีตํ ชนปทํ✎ ร่าง
Iddhaṁ phītaṁ janapadaṁ,
ja520:5.4 #
โจรา วิทฺธํสยนฺติ นํ ฯ✎ ร่าง
corā viddhaṁsayanti naṁ.
ja520:6.1 #
น เต ปุตฺตา ภวิสฺสนฺติ✎ ร่าง
Na te puttā bhavissanti,
ja520:6.2 #
น หิรญฺญํ น ธานิยํ✎ ร่าง
na hiraññaṁ na dhāniyaṁ;
ja520:6.3 #
รฏฺเฐ วิลุมฺปมานมฺหิ✎ ร่าง
Raṭṭhe viluppamānamhi,
ja520:6.4 #
สพฺพโภเคหิ ชิยฺยสิ ฯ✎ ร่าง
sabbabhogehi jiyyasi.
ja520:7.1 #
สพฺพโภคปริชิณฺณํ✎ ร่าง
Sabbabhogā parijiṇṇaṁ,
ja520:7.2 #
ราชานํ วาปิ ขตฺติยํ✎ ร่าง
rājānaṁ vāpi khattiyaṁ;
ja520:7.3 #
ญาติมิตฺตา สุหชฺชา จ✎ ร่าง
Ñātimittā suhajjā ca,
ja520:7.4 #
น ตํ มญฺญนฺติ มนฺติยํ ๑- ฯ✎ ร่าง
na taṁ maññanti māniyaṁ.
ja520:8.1 #
หตฺถาโรหา อนีกฏฺฐา✎ ร่าง
Hatthārohā anikaṭṭhā,
ja520:8.2 #
รถิกา ปตฺติการกา✎ ร่าง
rathikā pattikārakā;
ja520:8.3 #
ตเมวมุปชีวนฺตา✎ ร่าง
Tamevamupajīvantā,
ja520:8.4 #
น ตํ มญฺญนฺติ มนฺติยํ ๑- ฯ✎ ร่าง
na taṁ maññanti māniyaṁ.
ja520:9.1 #
อสํวิหิตกมฺมนฺตํ✎ ร่าง
Asaṁvihitakammantaṁ,
ja520:9.2 #
พาลํ ทุมฺมนฺติมนฺตินํ✎ ร่าง
bālaṁ dummantimantinaṁ;
ja520:9.3 #
สิรี ชหติ ทุมฺเมธํ✎ ร่าง
Sirī jahati dummedhaṁ,
ja520:9.4 #
ชิณฺณํว อุรโค ตจํ ฯ✎ ร่าง
jiṇṇaṁva urago tacaṁ.
ja520:10.1 #
สุสํวิหิตกมฺมนฺตํ✎ ร่าง
Susaṁvihitakammantaṁ,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 68.291
ja520:10.2 #
กาลุฏฺฐายึ อตนฺทิตํ✎ ร่าง
kāluṭṭhāyiṁ atanditaṁ;
ja520:10.3 #
สพฺเพ โภคาภิวฑฺฒนฺติ✎ ร่าง
Sabbe bhogābhivaḍḍhanti,
ja520:10.4 #
คาโว สอุสภามิว✎ ร่าง
gāvo sausabhāmiva.
ja520:11.1 #
อุปสฺสุตึ มหาราช✎ ร่าง
Upassutiṁ mahārāja,
ja520:11.2 #
รฏฺเฐ ชนปเท จร✎ ร่าง
raṭṭhe janapade cara;
ja520:11.3 #
ตตฺถ ทิสฺวา จ สุตฺวา จ✎ ร่าง
Tattha disvā ca sutvā ca,
ja520:11.4 #
ตโต ตํ ปฏิปชฺชสิ ฯ✎ ร่าง
tato taṁ paṭipajjasi”.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๒๗ — ขุททกนิกาย ชาดก ๑ (เอก–ติงสนิบาต)
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน