‹ กลับ
ชราสุตตนิทเทส
เล่ม ๒๙ — ขุททกนิกาย มหานิทเทส · ข้อ 221 · ขุ.ชา.๓. ๒๙/๒๕๘๖ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๒๒๑] คำว่า พระอรหันต์ผู้มีปัญญาเป็นเครื่องกำจัด ย่อมไม่สำคัญในรูปที่เห็น เสียงที่ ได้ยิน และอารมณ์ที่ทราบ มีความว่า คำว่า โธนะ มีความว่า ปัญญาเรียกว่าโธนา ได้แก่ ความรู้ ความรู้ทั่ว ฯลฯ ความไม่หลง ความเลือกเฟ้นธรรม ความเห็นชอบ. เพราะเหตุอะไร ปัญญา จึงเรียกว่าโธนา. เพราะปัญญานั้นเป็นเครื่องกำจัด ล้าง ชำระ ซักฟอกซึ่งกายทุจริต วจีทุจริต มโนทุจริต ราคะ โทสะ โมหะ ความโกรธ ความผูกโกรธ ความลบหลู่ ความตีเสมอ ความ ริษยา ความตระหนี่ ความลวง ความโอ้อวด ความกระด้าง ความแข่งดี ความถือตัว ความดูหมิ่น ความเมา ความประมาท กิเลสทั้งปวง ทุจริตทั้งปวง ความกระวนกระวายทั้งปวง ความเร่าร้อน ทั้งปวง อกุสลาภิสังขารทั้งปวง เพราะเหตุนั้น ปัญญาจึงชื่อว่าโธนา. อีกอย่างหนึ่ง สัมมาทิฏฐิ เป็นเครื่องกำจัด ล้าง ชำระ ซักฟอกซึ่งมิจฉาทิฏฐิ สัมมาสังกัปปะ เป็นเครื่องกำจัด ล้าง ชำระ ซักฟอกซึ่งมิจฉาสังกัปปะ สัมมาวาจาเป็นเครื่องกำจัด ล้าง ชำระ ซักฟอกซึ่งมิจฉาวาจา สัมมา กัมมันตะ เป็นเครื่องกำจัด ล้าง ชำระ ซักฟอกซึ่งมิจฉากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ เป็นเครื่องกำจัด ล้าง ชำระซักฟอกซึ่งมิจฉาอาชีวะ สัมมาวายามะ เป็นเครื่องกำจัด ล้าง ชำระ ซักฟอกซึ่งมิจฉาวายามะ สัมมาสติ เป็นเครื่องกำจัด ล้าง ชำระ ซักฟอกซึ่งมิจฉาสติ สัมมาสมาธิ เป็นเครื่องกำจัด ล้าง ชำระ ซักฟอกซึ่งมิจฉาสมาธิ สัมมาญาณ เป็นเครื่องกำจัด ล้าง ชำระ ซักฟอกซึ่งมิจฉาญาณ. สัมมาวิมุติ เป็นเครื่องกำจัด ล้าง ชำระ ซักฟอกซึ่งมิจฉาวิมุติ. อีกอย่างหนึ่ง อริยมรรคมีองค์ ๘ เป็นเครื่องกำจัด ล้าง ชำระ ซักฟอกซึ่งกิเลสทั้งปวง ทุจริตทั้งปวง ความกระวนกระวายทั้งปวง ความเร่าร้อนทั้งปวง ความเดือดร้อนทั้งปวง อกุสลาภิสังขารทั้งปวง พระอรหันต์เข้าถึง เข้าถึง พร้อม เข้าไป เข้าไปพร้อม เข้าชิด เข้าชิดพร้อมแล้ว ประกอบแล้วด้วยธรรมทั้งหลายอัน เป็นเครื่องกำจัดนี้ เพราะเหตุนั้น พระอรหันต์จึงชื่อว่า มีปัญญาเป็นเครื่องกำจัด พระอรหันต์นั้น กำจัดราคะ บาป กิเลส ความเร่าร้อนเสียแล้ว เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า ผู้มีปัญญาเป็นเครื่องกำจัด. คำว่า พระอรหันต์ผู้มีปัญญาเป็นเครื่องกำจัด ย่อมไม่สำคัญในรูปที่เห็น เสียงที่ได้ยิน และอารมณ์ที่ทราบ คือ พระอรหันต์ผู้มีปัญญาเป็นเครื่องกำจัด ย่อมไม่สำคัญซึ่งรูปที่เห็น ย่อมไม่ สำคัญในรูปที่เห็น ย่อมไม่สำคัญแต่รูปที่เห็น ย่อมไม่สำคัญว่า รูปเราเห็นแล้ว ย่อมไม่สำคัญ ซึ่งเสียงที่ได้ยิน ย่อมไม่สำคัญในเสียงที่ได้ยิน ย่อมไม่สำคัญแต่เสียงที่ได้ยิน ย่อมไม่สำคัญว่า เสียงเราได้ยินแล้ว ย่อมไม่สำคัญซึ่งอารมณ์ที่ทราบ ย่อมไม่สำคัญในอารมณ์ที่ทราบ ย่อมไม่ สำคัญแต่อารมณ์ที่ทราบ ย่อมไม่สำคัญว่า อารมณ์เราทราบแล้ว ย่อมไม่สำคัญซึ่งอารมณ์ที่รู้แจ้ง ย่อมไม่สำคัญในอารมณ์ที่รู้แจ้ง ย่อมไม่สำคัญแต่อารมณ์ที่รู้แจ้ง ย่อมไม่สำคัญว่า อารมณ์เรารู้ แจ้งแล้ว. สมจริงดังที่พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ปุถุชนได้สำคัญว่า เรามีอยู่ ว่าเราย่อมไม่มี ว่าเราจักมี ว่าเราจักไม่มี ว่าเราจักเป็นสัตว์มีรูป ว่าเราจักเป็นสัตว์ไม่มีรูป ว่าเรา จักเป็นสัตว์มีสัญญา ว่าเราจักเป็นสัตว์ไม่มีสัญญา ว่าเราจักเป็นสัตว์มีสัญญาก็มิใช่ ไม่มีสัญญา ก็มิใช่ และปุถุชนได้สำคัญว่า เป็นดังโรค เป็นดังหัวฝี เป็นดังลูกศร เป็นอุบาทว์ ดูกรภิกษุ ทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นแหละ เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า เราจักเป็นผู้มีจิตไม่สำคัญอยู่ เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า พระอรหันต์ผู้มีปัญญาเป็นเครื่องกำจัด ย่อมไม่สำคัญในรูปที่เห็น เสียงที่ได้ยิน และอารมณ์ที่ทราบ.
เทียบรายประโยค (61 ประโยค)
mnd6:86.1 #
โธโน น หิ เตน มญฺญติ ยทิทํ ทิฏฺฐสุตํ มุเตสุ วาติ✎ ร่าง
Dhono na hi tena maññati, yadidaṁ diṭṭhasutaṁ mutesu vāti.
อ้างอิงPTS 137 · พุทธชยันตี 33.188
mnd6:86.2 #
โธโนติ โธนา วุจฺจติ ปญฺญา✎ ร่าง
Dhonoti dhonā vuccati paññā.
mnd6:86.3 #
ยา ปญฺญา ปชานนา ฯเปฯ อโมโห ธมฺมวิจโย สมฺมาทิฏฺฐิ ฯ✎ ร่าง
Yā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi.
mnd6:86.4 #
กึการณา โธนา วุจฺจติ ปญฺญา ฯ✎ ร่าง
Kiṅkāraṇā dhonā vuccati paññā?
mnd6:86.5 #
ตาย ปญฺญาย กายทุจฺจริตํ ธุตญฺจ โธตญฺจ สนฺโธตญฺจ นิทฺโธตญฺจ ฯ✎ ร่าง
Tāya paññāya kāyaduccaritaṁ dhutañca dhotañca sandhotañca niddhotañca,
mnd6:86.6 #
วจีทุจฺจริตํ ธุตญฺจ โธตญฺจ สนฺโธตญฺจ นิทฺโธตญฺจ ฯ✎ ร่าง
vacīduccaritaṁ …
mnd6:86.7 #
มโนทุจฺจริตํ ธุตญฺจ โธตญฺจ สนฺโธตญฺจ นิทฺโธตญฺจ ฯ✎ ร่าง
manoduccaritaṁ dhutañca dhotañca sandhotañca niddhotañca,
mnd6:86.8 #
ราโค ธุโต จ โธโต จ สนฺโธโต จ นิทฺโธโต จ ฯ✎ ร่าง
rāgo dhuto ca dhoto ca sandhoto ca niddhoto ca,
mnd6:86.9 #
โทโส✎ ร่าง
doso …
mnd6:86.10 #
โมโห✎ ร่าง
moho …
mnd6:86.11 #
โกโธ✎ ร่าง
kodho …
mnd6:86.12 #
อุปนาโห✎ ร่าง
upanāho …
mnd6:86.13 #
มกฺโข✎ ร่าง
makkho …
mnd6:86.14 #
ปฬาโส✎ ร่าง
paḷāso …
mnd6:86.15 #
อิสฺสา✎ ร่าง
issā …
mnd6:86.16 #
มจฺฉริยํ✎ ร่าง
macchariyaṁ …
mnd6:86.17 #
มายา✎ ร่าง
māyā …
mnd6:86.18 #
สาเฐยฺยํ✎ ร่าง
sāṭheyyaṁ …
mnd6:86.19 #
ถมฺโภ✎ ร่าง
thambho …
mnd6:86.20 #
สารมฺโภ✎ ร่าง
sārambho …
mnd6:86.21 #
มาโน✎ ร่าง
māno …
mnd6:86.22 #
อติมาโน✎ ร่าง
atimāno …
mnd6:86.23 #
มโท✎ ร่าง
mado …
mnd6:86.24 #
ปมาโท✎ ร่าง
pamādo …
mnd6:86.25 #
สพฺเพ กิเลสา✎ ร่าง
sabbe kilesā …
mnd6:86.26 #
สพฺเพ ทุจฺจริตา✎ ร่าง
sabbe duccaritā …
mnd6:86.27 #
สพฺเพ ทรถา✎ ร่าง
sabbe darathā …
mnd6:86.28 #
สพฺเพ ปริฬาหา✎ ร่าง
sabbe pariḷāhā …
mnd6:86.29 #
สพฺเพ สนฺตาปา✎ ร่าง
sabbe santāpā …
mnd6:86.30 #
สพฺพากุสลาภิสงฺขารา ธุตา จ โธตา จ สนฺโธตา จ นิทฺโธตา จ ฯ✎ ร่าง
sabbākusalābhisaṅkhārā dhutā ca dhotā ca sandhotā ca niddhotā ca.
mnd6:86.31 #
ตํการณา โธนา วุจฺจติ ปญฺญา ฯ✎ ร่าง
Taṅkāraṇā dhonā vuccati paññā.
mnd6:87.1 #
อถวา สมฺมาทิฏฺฐิยา มิจฺฉาทิฏฺฐิ ธุตา จ โธตา จ สนฺโธตา จ นิทฺโธตา จ ฯ✎ ร่าง
Atha vā sammādiṭṭhiyā micchādiṭṭhi dhutā ca dhotā ca sandhotā ca niddhotā ca,
อ้างอิงสยามรัฐ 29.166
mnd6:87.2 #
สมฺมาสงฺกปฺเปน มิจฺฉาสงฺกปฺโป ธุโต จ โธโต จ สนฺโธโต จ นิทฺโธโต จ ฯ✎ ร่าง
sammāsaṅkappena micchāsaṅkappo dhuto ca dhoto ca sandhoto ca niddhoto ca,
mnd6:87.3 #
สมฺมาวาจาย มิจฺฉาวาจา ธุตา จ ฯ✎ ร่าง
sammāvācāya micchāvācā dhutā ca …
mnd6:87.4 #
สมฺมากมฺมนฺเตน มิจฺฉากมฺมนฺโต ธุโต จ ฯ✎ ร่าง
sammākammantena micchākammanto dhuto ca …
mnd6:87.5 #
สมฺมาอาชีเวน มิจฺฉาอาชีโว ธุโต จ ฯ✎ ร่าง
sammāājīvena micchāājīvo dhuto ca …
mnd6:87.6 #
สมฺมาวายาเมน มิจฺฉาวายาโม ธุโต จ ฯ✎ ร่าง
sammāvāyāmena micchāvāyāmo dhuto ca …
mnd6:87.7 #
สมฺมาสติยา มิจฺฉาสติ ธุตา จ ฯ✎ ร่าง
sammāsatiyā micchāsati dhutā ca …
mnd6:87.8 #
สมฺมาสมาธินา มิจฺฉาสมาธิ ธุโต จ ฯ✎ ร่าง
sammāsamādhinā micchāsamādhi dhuto ca …
mnd6:87.9 #
สมฺมาญาเณน มิจฺฉาญาณํ ธุตญฺจ ฯ✎ ร่าง
sammāñāṇena micchāñāṇaṁ dhutañca …
mnd6:87.10 #
สมฺมาวิมุตฺติยา มิจฺฉาวิมุตฺติ ธุตา จ โธตา จ สนฺโธตา จ นิทฺโธตา จ ฯ✎ ร่าง
sammāvimuttiyā micchāvimutti dhutā ca dhotā ca sandhotā ca niddhotā ca.
mnd6:88.1 #
อถวา อริเยน อฏฺฐงฺคิเกน มคฺเคน สพฺเพ กิเลสา✎ ร่าง
Atha vā ariyena aṭṭhaṅgikena maggena sabbe kilesā …
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 77.99
mnd6:88.2 #
สพฺเพ ทุจฺจริตา✎ ร่าง
sabbe duccaritā …
mnd6:88.3 #
สพฺเพ ทรถา✎ ร่าง
sabbe darathā …
mnd6:88.4 #
สพฺเพ ปริฬาหา✎ ร่าง
sabbe pariḷāhā …
mnd6:88.5 #
สพฺเพ สนฺตาปา✎ ร่าง
sabbe santāpā …
mnd6:88.6 #
สพฺพากุสลาภิสงฺขารา ธุตา จ โธตา จ สนฺโธตา จ นิทฺโธตา จ ฯ✎ ร่าง
sabbākusalābhisaṅkhārā dhutā ca dhotā ca sandhotā ca niddhotā ca.
mnd6:88.7 #
อรหา อิเมหิ โธเนยฺเยหิ ๑- ธมฺเมหิ อุเปโต สมุเปโต อุปคโต สมุปคโต อุปปนฺโน สมุปปนฺโน สมนฺนาคโต✎ ร่าง
Arahā imehi dhonehi dhammehi upeto samupeto upagato samupagato upapanno samupapanno samannāgato.
mnd6:88.8 #
ตสฺมา อรหา โธโน ฯ✎ ร่าง
Tasmā arahā dhono.
mnd6:88.9 #
โส ธุตราโค ธุตปาโป ธุตกิเลโส ธุตปริฬาโหติ✎ ร่าง
So dhutarāgo dhutapāpo dhutakileso dhutapariḷāhoti—
mnd6:88.10 #
โธโน ฯ✎ ร่าง
dhono.
mnd6:89.1 #
โธโน น หิ เตน มญฺญติ ยทิทํ ทิฏฺฐสุตํ มุเตสุ วาติ✎ ร่าง
Dhono na hi tena maññati, yadidaṁ diṭṭhasutaṁ mutesu vāti.
อ้างอิงPTS 138 · สยามรัฐ 29.167 · พุทธชยันตี 33.190
mnd6:89.2 #
โธโน ทิฏฺฐํ น มญฺญติ ทิฏฺฐสฺมึ น มญฺญติ ทิฏฺฐโต น มญฺญติ ทิฏฺฐํ เมติ น มญฺญติ ฯ✎ ร่าง
Dhono diṭṭhaṁ na maññati, diṭṭhasmiṁ na maññati, diṭṭhato na maññati, diṭṭhā meti na maññati;
mnd6:89.3 #
สุตํ น มญฺญติ สุตสฺมึ น มญฺญติ สุตโต น มญฺญติ สุตํ เมติ น มญฺญติ ฯ✎ ร่าง
sutaṁ na maññati, sutasmiṁ na maññati, sutato na maññati, sutaṁ meti na maññati;
mnd6:89.4 #
มุตํ น มญฺญติ มุตสฺมึ น มญฺญติ มุตโต น มญฺญติ มุตํ เมติ น มญฺญติ ฯ✎ ร่าง
mutaṁ na maññati, mutasmiṁ na maññati, mutato na maññati, mutaṁ meti na maññati;
mnd6:89.5 #
วิญฺญาตํ น มญฺญติ วิญฺญาตสฺมึ น มญฺญติ วิญฺญาตโต น มญฺญติ วิญฺญาตํ เมติ น มญฺญติ ฯ✎ ร่าง
viññātaṁ na maññati, viññātasmiṁ na maññati, viññātato na maññati, viññātaṁ meti na maññati.
mnd6:89.6 #
วุตฺตํ เหตํ ภควตา✎ ร่าง
Vuttampi hetaṁ bhagavatā—
mnd6:89.7 #
อสฺมีติ ภิกฺขเว มญฺญิตเมตํ อนสฺมีติ ๒- มญฺญิตเมตํ ภวิสฺสนฺติ มญฺญิตเมตํ น ภวิสฺสนฺติ มญฺญิตเมตํ รูปี ภวิสฺสนฺติ มญฺญิตเมตํ อรูปี ภวิสฺสนฺติ มญฺญิตเมตํ สญฺญี @เชิงอรรถ: ๑ ม. โธเนหิ. ฯ ๒ ม. ยุ. อยมหมสฺมีติ ฯ ภวิสฺสนฺติ มญฺญิตเมตํ อสญฺญี ภวิสฺสนฺติ มญฺญิตเมตํ เนวสญฺญีนาสญฺญี ภวิสฺสนฺติ มญฺญิตเมตํ✎ ร่าง
“asmīti, bhikkhave, maññitametaṁ, ayamahamasmīti maññitametaṁ, bhavissanti maññitametaṁ, na bhavissanti maññitametaṁ, rūpī bhavissanti maññitametaṁ, arūpī bhavissanti maññitametaṁ, saññī bhavissanti maññitametaṁ, asaññī bhavissanti maññitametaṁ, nevasaññīnāsaññī bhavissanti maññitametaṁ.
mnd6:89.8 #
มญฺญิตํ ภิกฺขเว โรโค มญฺญิตํ คณฺโฑ มญฺญิตํ สลฺลํ มญฺญิตํ อุปทฺทโว✎ ร่าง
Maññitaṁ, bhikkhave, rogo, maññitaṁ gaṇḍo, maññitaṁ sallaṁ, maññitaṁ upaddavo.
mnd6:89.9 #
ตสฺมา ติห ภิกฺขเว อมญฺญมาเนน เจตสา วิหริสฺสามาติ เอวญฺหิ โว ภิกฺขเว สิกฺขิตพฺพนฺติ ฯ✎ ร่าง
Tasmātiha, bhikkhave, amaññamānena cetasā viharissāmāti, evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti—
mnd6:89.10 #
โธโน น หิ เตน มญฺญติ ยทิทํ ทิฏฺฐสุตํ มุเตสุ วา ฯ✎ ร่าง
dhono na hi tena maññati yadidaṁ diṭṭhasutaṁ mutesu vā.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๒๙ — ขุททกนิกาย มหานิทเทส
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน