เล่ม ๒๙ — ขุททกนิกาย มหานิทเทส ข้อ 232

เนื้อความทั้งข้อ

[๒๓๒] คำว่า คำสั่งสอน ... ย่อมเลอะเลือน มีความว่า คำสั่งสอน ย่อมเลอะเลือน ด้วยเหตุ ๒ ประการ คือ คำสั่งสอนทางปริยัติย่อมเลอะเลือน ๑ คำสั่งสอนทางปฏิบัติย่อม เลอะเลือน ๑. คำสั่งสอนทางปริยัติเป็นไฉน? คำสั่งสอนใด คือ สุตตะ เคยยะ เวยยากรณะ คาถา อุทาน อิติวุตตกะ ชาดก อัพภูตธรรม เวทัลละ อันบุคคลนั้นศึกษาแล้ว นี้ชื่อว่าคำสั่งสอนทาง ปริยัติ. คำสั่งสอนทางปริยัติแม้นั้น ย่อมเลอะเลือน ฟั่นเฝือไป ย่อมเหินห่าง คำสั่งสอน ... ย่อม เลอะเลือนแม้อย่างนี้ ด้วยประการดังนี้. คำสั่งสอนทางปฏิบัติเป็นไฉน ความปฏิบัติชอบ ความปฏิบัติสมควร ความปฏิบัติ ไม่เป็นข้าศึก ความปฏิบัติเป็นไปตามประโยชน์ ความปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ความทำให้ สมบูรณ์ในศีล ความเป็นผู้มีทวารอันคุ้มครองแล้วในอินทรีย์ ความเป็นผู้รู้จักประมาณในโภชนะ ความประกอบเนืองๆ ในความเป็นผู้ตื่น สติสัมปชัญญะ สติปัฏฐาน ๔ สัมมัปปธาน ๔ อิทธิบาท ๔ อินทรีย์ ๕ พละ ๕ โพชฌงค์ ๗ อริยมรรคมีองค์ ๘ นี้ชื่อว่า คำสั่งสอนทางปฏิบัติ. คำสั่งสอนทางปฏิบัติแม้นั้น ย่อมเลอะเลือน ฟั่นเฝือไป ย่อมเหินห่าง คำสั่งสอน ... ย่อม เลอะเลือนแม้อย่างนี้ ด้วยประการดังนี้.

mnd7:17.1 #

มุสฺสเต วาปิ สาสนนฺติ✎ ร่าง

Mussate vāpi sāsananti.

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 77.105

mnd7:17.2 #

ทฺวีหิ การเณหิ สาสนํ มุสฺสติ✎ ร่าง

Dvīhi kāraṇehi sāsanaṁ mussati—

mnd7:17.3 #

ปริยตฺติสาสนมฺปิ มุสฺสติ ปฏิปตฺติสาสนมฺปิ มุสฺสติ ฯ✎ ร่าง

pariyattisāsanampi mussati, paṭipattisāsanampi mussati.

mnd7:17.4 #

กตมํ ปริยตฺติสาสนํ ฯ✎ ร่าง

Katamaṁ pariyattisāsanaṁ?

mnd7:17.5 #

ยํ ตสฺส ปริยาปุฏํ✎ ร่าง

Yaṁ tassa pariyāpuṭaṁ—

mnd7:17.6 #

สุตฺตํ เคยฺยํ เวยฺยากรณํ คาถา อุทานํ อิติวุตฺตกํ ชาตกํ อพฺภูตธมฺมํ เวทลฺลํ✎ ร่าง

suttaṁ geyyaṁ veyyākaraṇaṁ gāthā udānaṁ itivuttakaṁ jātakaṁ abbhutadhammaṁ vedallaṁ—

mnd7:17.7 #

อิทํ ปริยตฺติสาสนํ ฯ✎ ร่าง

idaṁ pariyattisāsanaṁ.

mnd7:17.8 #

ตมฺปิ มุสฺสติ✎ ร่าง

Tampi mussati sammussati pamussati sampamussati paribāhiro hotīti—

mnd7:17.9 #

—

evampi mussate vāpi sāsanaṁ.

mnd7:18.1 #

—

Katamaṁ paṭipattisāsanaṁ?

อ้างอิงPTS 144

mnd7:18.2 #

—

Sammāpaṭipadā anulomapaṭipadā apaccanīkapaṭipadā anvatthapaṭipadā dhammānudhammapaṭipadā sīlesu paripūrakāritā indriyesu guttadvāratā bhojane mattaññutā jāgariyānuyogo satisampajaññaṁ cattāro satipaṭṭhānā cattāro sammappadhānā cattāro iddhipādā pañcindriyāni pañca balāni satta bojjhaṅgā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo—

mnd7:18.3 #

—

idaṁ paṭipattisāsanaṁ.

mnd7:18.4 #

—

Tampi mussati sammussati pamussati sampamussati paribāhiro hotīti.