เล่ม ๒๙ — ขุททกนิกาย มหานิทเทส ข้อ 290

เนื้อความทั้งข้อ

[๒๙๐] คำว่า ความยินดีและความยินร้าย ย่อมมีในเพราะความวิวาทเหล่านั้น มีความ ว่า ย่อมมีความชนะและความแพ้ ลาภและความเสื่อมลาภ ยศและความเสื่อมยศ นินทาและ ความสรรเสริญ สุขและทุกข์ โสมนัสและโทมนัส อิฏฐารมณ์ และอนิฏฐารมณ์ ความปลอดโปร่ง และความกระทบกระทั่ง ความยินดีและความยินร้าย ความดีใจและความเสียใจ คือ จิตยินดี เพราะความชนะ จิตยินร้ายเพราะความแพ้ จิตยินดีเพราะลาภ จิตยินร้ายเพราะความเสื่อมลาภ จิตยินดีเพราะยศ จิตยินร้ายเพราะความเสื่อมยศ จิตยินดีเพราะสรรเสริญ จิตยินร้ายเพราะนินทา จิตยินดีเพราะสุข จิตยินร้ายเพราะทุกข์ จิตยินดีเพราะโสมนัส จิตยินร้ายเพราะโทมนัส จิตยินดี เพราะเฟื่องฟูขึ้น จิตยินร้ายเพราะตกอับ เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า ความยินดีและความยินร้าย ย่อมมีในเพราะความวิวาทเหล่านั้น.

mnd8:32.1 #

เอเตสุ อุคฺฆาตินิฆาติ โหตีติ✎ ร่าง

Etesu ugghātinighāti hotīti.

อ้างอิงPTS 168

mnd8:32.2 #

ชยปราชโย โหติ✎ ร่าง

Jayaparājayo hoti,

mnd8:32.3 #

ลาภาลาโภ โหติ✎ ร่าง

lābhālābho hoti,

mnd8:32.4 #

ยสายโส โหติ✎ ร่าง

yasāyaso hoti,

mnd8:32.5 #

นินฺทาปสํสา โหติ✎ ร่าง

nindāpasaṁsā hoti,

mnd8:32.6 #

สุขทุกฺขํ โหติ✎ ร่าง

sukhadukkhaṁ hoti,

mnd8:32.7 #

โสมนสฺสโทมนสฺสํ โหติ✎ ร่าง

somanassadomanassaṁ hoti,

mnd8:32.8 #

อิฏฺฐานิฏฺฐํ โหติ✎ ร่าง

iṭṭhāniṭṭhaṁ hoti,

mnd8:32.9 #

อนุนยปฏิฆํ โหติ✎ ร่าง

anunayapaṭighaṁ hoti,

mnd8:32.10 #

อุคฺฆาตินิฆาติ โหติ✎ ร่าง

ugghātitanigghātitaṁ hoti,

mnd8:32.11 #

อนุโรธวิโรโธ โหติ✎ ร่าง

anurodhavirodho hoti,

mnd8:57.2 #

—

Abhigajjameti paṭisūramicchaṁ;

mnd8:32.12 #

ชเยน จิตฺตํ อุคฺฆาติตํ โหติ ปราชเยน จิตฺตํ นิคฺฆาติตํ โหติ✎ ร่าง

jayena cittaṁ ugghātitaṁ hoti parājayena cittaṁ nigghātitaṁ hoti,

mnd8:32.13 #

ลาเภน จิตฺตํ อุคฺฆาติตํ โหติ อลาเภน จิตฺตํ นิคฺฆาติตํ โหติ✎ ร่าง

lābhena cittaṁ ugghātitaṁ hoti alābhena cittaṁ nigghātitaṁ hoti,

mnd8:32.14 #

ยเสน จิตฺตํ อุคฺฆาติตํ โหติ อยเสน จิตฺตํ นิคฺฆาติตํ โหติ✎ ร่าง

yasena cittaṁ ugghātitaṁ hoti ayasena cittaṁ nigghātitaṁ hoti,

mnd8:32.15 #

ปสํสาย จิตฺตํ อุคฺฆาติตํ โหติ นินฺทาย จิตฺตํ นิคฺฆาติตํ โหติ✎ ร่าง

pasaṁsāya cittaṁ ugghātitaṁ hoti nindāya cittaṁ nigghātitaṁ hoti,

mnd8:32.16 #

สุเขน จิตฺตํ อุคฺฆาติตํ โหติ ทุกฺเขน จิตฺตํ นิคฺฆาติตํ โหติ✎ ร่าง

sukhena cittaṁ ugghātitaṁ hoti dukkhena cittaṁ nigghātitaṁ hoti,

mnd8:32.17 #

โสมนสฺเสน จิตฺตํ อุคฺฆาติตํ โหติ โทมนสฺเสน จิตฺตํ นิคฺฆาติตํ โหติ✎ ร่าง

somanassena cittaṁ ugghātitaṁ hoti domanassena cittaṁ nigghātitaṁ hoti,

mnd8:32.18 #

อุณฺณติยา ๑- จิตฺตํ อุคฺฆาติตํ โหติ✎ ร่าง

unnatiyā cittaṁ ugghātitaṁ hoti,

mnd8:32.19 #

โอณติยา ๒- จิตฺตํ นิคฺฆาติตํ โหตีติ✎ ร่าง

onatiyā cittaṁ nigghātitaṁ hotīti—

mnd8:32.20 #

เอเตสุ อุคฺฆาตินิฆาติ โหติ ฯ✎ ร่าง

etesu ugghātinighāti hoti.