เนื้อความทั้งข้อ
[๓๔๕] คำว่า เพราะสมณพราหมณ์บางพวก ย่อมถึงความหมดจดด้วยทิฏฐิ ความว่า
สมณพราหมณ์บางพวก ย่อมถึงความหมดจด คือ ความหมดจดวิเศษ ความหมดจดรอบ ความพ้น
ความพ้นวิเศษ ความพ้นรอบ ด้วยทิฏฐิ คือ สมณพราหมณ์บางพวก ย่อมถึงความหมดจด ...
ความพ้นรอบด้วยทิฏฐิว่า โลกเที่ยง สิ่งนี้เท่านั้นจริง สิ่งอื่นเปล่า สมณพราหมณ์บางพวก ย่อมถึง
ความหมดจด ความพ้นรอบ ด้วยทิฏฐิว่า โลกไม่เที่ยง ฯลฯ สัตว์เบื้องหน้าแต่ตายแล้ว ย่อม
เป็นอีกก็หามิได้ ย่อมไม่เป็นอีกก็หามิได้ สิ่งนี้เท่านั้นจริง สิ่งอื่นเปล่า เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า
เพราะสมณพราหมณ์บางพวก ย่อมถึงความหมดจดด้วยทิฏฐิ. เพราะเหตุนั้น พราหมณ์นั้นจึง
กล่าวว่า
(มาคันทิยพราหมณ์ทูลว่า) ได้ยินว่า ถ้าบัณฑิตไม่กล่าวความหมดจด
แม้ด้วยทิฏฐิ ไม่กล่าวความหมดจดแม้ด้วยสุตะ ไม่กล่าวความหมดจด
แม้ด้วยญาณ ไม่กล่าวความหมดจดแม้ด้วยศีลและพรต บุคคลย่อมถึง
ความสงบภายใน ด้วยความไม่มีทิฏฐิ ด้วยความไม่มีสุตะ ด้วยความ
ไม่มีญาณ ด้วยความไม่มีศีล ด้วยความไม่มีพรต ก็หามิได้ไซร้ ข้าพเจ้า
ย่อมสำคัญธรรมของท่านว่า เป็นธรรมของคนโง่เขลาโดยแท้ เพราะ
สมณพราหมณ์บางพวก ย่อมถึงความหมดจดด้วยทิฏฐิ.
ทิฏฺฐิยา เอเก ปจฺเจนฺติ สุทฺธินฺต✎ ร่าง
Diṭṭhiyā eke paccenti suddhinti.
อ้างอิงสยามรัฐ 29.232
ิ ทิฏฺฐิยา เอเก
สมณพฺราหฺมณา สุทฺธึ วิสุทฺธึ ปริสุทฺธึ มุตฺตึ วิมุตฺตึ ปริมุตฺตึ
ปจฺเจนฺติ ฯ✎ ร่าง
Suddhidiṭṭhiyā eke samaṇabrāhmaṇā suddhiṁ visuddhiṁ parisuddhiṁ, muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ paccenti;
สสฺสโต โลโก อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ทิฏฺฐิยา
เอเก สมณพฺราหฺมณา สุทฺธึ วิสุทฺธึ ปริสุทฺธึ มุตฺตึ วิมุตฺตึ
ปริมุตฺตึ ปจฺเจนฺติ ฯ✎ ร่าง
“sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan”ti diṭṭhiyā eke samaṇabrāhmaṇā suddhiṁ visuddhiṁ parisuddhiṁ, muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ paccenti;
อสสฺสโต โลโก ฯเปฯ✎ ร่าง
“asassato loko …pe…
เนว โหติ น น โหติ
ตถาคโต ปรมฺมรณา อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ทิฏฺฐิยา เอเก
สมณพฺราหฺมณา สุทฺธึ วิสุทฺธึ ปริสุทฺธึ มุตฺตึ วิมุตฺตึ ปริมุตฺตึ
ปจฺเจนฺตีติ✎ ร่าง
neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan”ti diṭṭhiyā eke samaṇabrāhmaṇā suddhiṁ visuddhiṁ parisuddhiṁ, muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ paccentīti—
ทิฏฺฐิยา เอเก ปจฺเจนฺติ สุทฺธึ ฯ✎ ร่าง
diṭṭhiyā eke paccenti suddhiṁ.
เตนาห โส พฺราหฺมโณ✎ ร่าง
Tenāha so brāhmaṇo—
โน เจ กิร ทิฏฺฐิยา น สุติยา น ญาเณน (อิติ มาคนฺทิโย✎ ร่าง
“No ce kira diṭṭhiyā na sutiyā na ñāṇena,
สีลพฺพเตนาปิ น สุทฺธิมาห✎ ร่าง
Sīlabbatenāpi na suddhimāha;
อทิฏฺฐิยา อสฺสุติยา อญาณา✎ ร่าง
Adiṭṭhiyā assutiyā añāṇā,
อสีลตา อพฺพตา โนปิ เตน✎ ร่าง
Asīlatā abbatā nopi tena;
มญฺญามหํ โมมุหเมว ธมฺมํ✎ ร่าง
Maññāmahaṁ momuhameva dhammaṁ,
ทิฏฺฐิยา เอเก ปจฺเจนฺติ สุทฺธินฺติ ฯ✎ ร่าง
Diṭṭhiyā eke paccenti suddhin”ti.