เล่ม ๒๙ — ขุททกนิกาย มหานิทเทส ข้อ 382

👁 การแสดงผล ▾

แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน

คำแปลไทย (ทั้งข้อ) บาลีอักษรไทย บาลีโรมัน อ้างอิง

เนื้อความทั้งข้อ

[๓๘๒] คำว่า นั้น ในคำว่า ความทำไว้ในเบื้องหน้ามิได้มีแก่พระอรหันต์นั้น คือ พระ อรหันตขีณาสพ. ชื่อว่าความทำไว้ในเบื้องหน้า ได้แก่ความทำไว้ในเบื้องหน้า ๒ อย่าง คือ ความทำไว้ในเบื้องหน้าด้วยตัณหา ๑ ความทำไว้ในเบื้องหน้าด้วยทิฏฐิ ๑ ฯลฯ นี้ชื่อว่าความทำ ไว้ในเบื้องหน้าด้วยตัณหา ฯลฯ นี้ชื่อว่าความทำไว้ในเบื้องหน้าด้วยทิฏฐิ. พระอรหันต์นั้น ละ ความทำไว้ในเบื้องหน้าด้วยตัณหา สละคืนความทำไว้ในเบื้องหน้าด้วยทิฏฐิแล้ว เพราะละความ ทำไว้ในเบื้องหน้าด้วยตัณหา สละคืนความทำไว้ในเบื้องหน้าด้วยทิฏฐิ จึงไม่กระทำตัณหาหรือ ทิฏฐิไว้ในเบื้องหน้าเที่ยวไป คือ ไม่มีตัณหาเป็นธงชัย ไม่มีตัณหาเป็นธงยอด ไม่มีตัณหาเป็นใหญ่ ไม่มีทิฏฐิเป็นธงชัย ไม่มีทิฏฐิเป็นธงยอด ไม่มีทิฏฐิเป็นใหญ่ ไม่เป็นผู้อันตัณหาหรือทิฏฐิแวดล้อม เที่ยวไป แม้ด้วยเหตุอย่างนี้ดังนี้ จึงชื่อว่า ความทำไว้ในเบื้องหน้ามิได้มีแก่พระอรหันต์นั้น. อีกอย่างหนึ่ง พระอรหันต์ไม่เป็นไปตามความเพลินในรูปว่า ในอนาคตกาล เราพึงมีรูป อย่างนี้ ไม่เป็นไปตามความเพลินในนามว่า ในอนาคตกาล เราพึงมีเวทนาอย่างนี้ ... มีสัญญา อย่างนี้ ... มีสังขารอย่างนี้ ... มีวิญญาณอย่างนี้ แม้ด้วยเหตุอย่างนี้ดังนี้ จึงชื่อว่า ความทำไว้ใน เบื้องหน้ามิได้มีแก่พระอรหันต์นั้น. อีกอย่างหนึ่ง พระอรหันต์ย่อมไม่ตั้งจิตเพื่อได้จักษุและรูปที่ยังไม่ได้ว่า ในอนาคตกาล เราพึงมีจักษุดังนี้ มีรูปดังนี้ เพราะเหตุไม่ตั้งจิตไว้ จึงไม่เพลินจักษุและรูปนั้น เมื่อไม่เพลิน จักษุและรูปนั้น ความทำไว้ในเบื้องหน้ามิได้มีแก่พระอรหันต์นั้น แม้ด้วยเหตุอย่างนี้. ไม่ตั้ง จิตเพื่อได้หูและเสียงที่ยังไม่ได้ว่า ในอนาคตกาล เราพึงมีหูดังนี้ มีเสียงดังนี้ ... ในอนาคตกาล เราพึงมีจมูกดังนี้ มีกลิ่นดังนี้ ... ในอนาคตกาล เราพึงมีลิ้นดังนี้ มีรสดังนี้ ... ในอนาคตกาล เราพึงมีกายดังนี้ มีโผฏฐัพพะดังนี้ ... ในอนาคตกาล เราพึงมีใจดังนี้ มีธรรมารมณ์ดังนี้ เพราะ เหตุไม่ตั้งจิตไว้ จึงไม่เพลินใจและธรรมารมณ์นั้น เมื่อไม่เพลินใจและธรรมารมณ์นั้น ความทำ ไว้ในเบื้องหน้ามิได้มีแก่พระอรหันต์นั้น แม้ด้วยเหตุอย่างนี้. อีกอย่างหนึ่ง พระอรหันต์ย่อมไม่ตั้งจิตเพื่อได้ภพที่ยังไม่ได้ว่า เราจักเป็นเทพเจ้าหรือ เป็นเทวดาตนใดตนหนึ่ง ด้วยศีล ด้วยวัตร ด้วยตบะ หรือด้วยพรหมจรรย์นี้ เพราะเหตุไม่ ตั้งจิตไว้ จึงไม่เพลินภพนั้น เมื่อไม่เพลินภพนั้น ความทำไว้ในเบื้องหน้ามิได้มีแก่พระอรหันต์ นั้น แม้ด้วยเหตุอย่างนี้ดังนี้. เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคจึงตรัสว่า (พระผู้มีพระภาคตรัสว่า) ก่อนแต่กายแตก พระอรหันต์เป็นผู้ปราศจาก ตัณหา ผู้ไม่อาศัยส่วนเบื้องต้น อันใครๆ ไม่นับได้ในส่วนท่ามกลาง ความทำไว้ในเบื้องหน้ามิได้มีแก่พระอรหันต์นั้น.

เทียบรายประโยค (36 ประโยค)

mnd10:13.1 #

ตสฺส นตฺถิ ปุเรกฺขตนฺติ✎ ร่าง

Tassa natthi purakkhatanti.

อ้างอิงPTS 215 · สยามรัฐ 29.256 · ฉัฏฐสังคายนา 77.156

mnd10:13.2 #

ตสฺสาติ อรหโต ขีณาสวสฺส ฯ✎ ร่าง

Tassāti arahato khīṇāsavassa.

mnd10:13.3 #

ปุเรกฺขาโรติ ๑- เทฺว ปุเรกฺขารา✎ ร่าง

Purekkhārāti dve purekkhārā—

mnd10:13.4 #

ตณฺหาปุเรกฺขาโร จ ทิฏฺฐิปุเรกฺขาโร จ ฯเปฯ✎ ร่าง

taṇhāpurekkhāro ca diṭṭhipurekkhāro ca …pe…

mnd10:13.5 #

อยํ ตณฺหาปุเรกฺขาโร ฯเปฯ✎ ร่าง

ayaṁ taṇhāpurekkhāro …pe…

mnd10:13.6 #

อยํ ทิฏฺฐิปุเรกฺขาโร ฯ✎ ร่าง

ayaṁ diṭṭhipurekkhāro.

mnd10:13.7 #

ตสฺส ตณฺหาปุเรกฺขาโร ปหีโน ทิฏฺฐิปุเรกฺขาโร ปฏินิสฺสฏฺโฐ✎ ร่าง

Tassa taṇhāpurekkhāro pahīno, diṭṭhipurekkhāro paṭinissaṭṭho.

mnd10:13.8 #

ตณฺหาปุเรกฺขารสฺส ปหีนตฺตา ทิฏฺฐิปุเรกฺขารสฺส ปฏินิสฺสฏฺฐตฺตา น ตณฺหํ วา ทิฏฺฐึ วา ปุรโต กตฺวา จรติ น ตณฺหาธโช น ตณฺหาเกตุ น ตณฺหาธิปเตยฺโย น ทิฏฺฐิทฺธโช น ทิฏฺฐิเกตุ น ทิฏฺฐาธิปเตยฺโย น ตณฺหาย วา ทิฏฺฐิยา วา ปริวาริโต จรตีติ✎ ร่าง

Taṇhāpurekkhārassa pahīnattā, diṭṭhipurekkhārassa paṭinissaṭṭhattā na taṇhaṁ vā diṭṭhiṁ vā purato katvā carati, na taṇhādhajo na taṇhāketu na taṇhādhipateyyo, na diṭṭhidhajo na diṭṭhiketu na diṭṭhādhipateyyo, na taṇhāya vā diṭṭhiyā vā parivārito carati.

mnd10:13.9 #

เอวมฺปิ ตสฺส นตฺถิ ปุเรกฺขตํ ฯ✎ ร่าง

Evampi tassa natthi purakkhataṁ.

mnd10:13.10 #

อถวา เอวํรูโป สิยํ อนาคตมทฺธานนฺติ ตตฺถ นนฺทึ น สมนฺวาคเมติ✎ ร่าง

Atha vā “evaṁrūpo siyaṁ anāgatamaddhānan”ti tattha nandiṁ na samannāneti,

mnd10:13.11 #

เอวํเวทโน สิยํ✎ ร่าง

“evaṁvedano siyaṁ …

mnd10:13.12 #

เอวํสญฺโญ สิยํ✎ ร่าง

evaṁsañño siyaṁ …

mnd10:13.13 #

เอวํสงฺขาโร สิยํ✎ ร่าง

evaṁsaṅkhāro siyaṁ …

mnd10:13.14 #

เอวํวิญฺญาโณ สิยํ อนาคตมทฺธานนฺติ ตตฺถ นนฺทึ น สมนฺวาคเมติ✎ ร่าง

evaṁviññāṇo siyaṁ anāgatamaddhānan”ti tattha nandiṁ na samannāneti.

mnd10:13.15 #

เอวมฺปิ ตสฺส นตฺถิ ปุเรกฺขตํ ฯ✎ ร่าง

Evampi tassa natthi purakkhataṁ.

mnd10:13.16 #

อถวา อิติ เม จกฺขุ สิยา อนาคตมทฺธานํ✎ ร่าง

Atha vā “iti me cakkhu siyā anāgatamaddhānaṁ—

mnd10:13.17 #

อิติ รูปาติ อปฺปฏิลทฺธสฺส ปฏิลาภาย จิตฺตํ น ปณิทหติ เจตโส อปฺปณิธานปจฺจยา น ตทภินนฺทติ✎ ร่าง

iti rūpā”ti appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ na paṇidahati, cetaso appaṇidhānappaccayā na tadabhinandati;

mnd10:13.18 #

น ตทภินนฺทนฺโต✎ ร่าง

na tadabhinandanto.

mnd10:13.19 #

เอวมฺปิ ตสฺส นตฺถิ ปุเรกฺขตํ ฯ✎ ร่าง

Evampi tassa natthi purakkhataṁ.

mnd10:13.20 #

อิติ เม โสตํ สิยา อนาคตมทฺธานํ✎ ร่าง

“Iti me sotaṁ siyā anāgatamaddhānaṁ—

mnd10:13.21 #

อิติ สทฺทาติ อิติ เม ฆานํ สิยา อนาคตมทฺธานํ✎ ร่าง

iti saddā”ti, “iti me ghānaṁ siyā anāgatamaddhānaṁ—

mnd10:13.22 #

อิติ คนฺธาติ อิติ เม ชิวฺหา สิยา อนาคตมทฺธานํ✎ ร่าง

iti gandhā”ti, “iti me jivhā siyā anāgatamaddhānaṁ—

mnd10:13.23 #

อิติ รสาติ อิติ เม กาโย สิยา อนาคตมทฺธานํ✎ ร่าง

iti rasā”ti, “iti me kāyo siyā anāgatamaddhānaṁ—

mnd10:13.24 #

อิติ โผฏฺฐพฺพาติ อิติ เม มโน สิยา อนาคตมทฺธานํ✎ ร่าง

iti phoṭṭhabbā”ti, “iti me mano siyā anāgatamaddhānaṁ—

mnd10:13.25 #

อิติ ธมฺมาติ อปฺปฏิลทฺธสฺส ปฏิลาภาย จิตฺตํ น ปณิทหติ เจตโส อปฺปณิธานปจฺจยา น ตทภินนฺทติ✎ ร่าง

iti dhammā”ti appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ na paṇidahati, cetaso appaṇidhānappaccayā na tadabhinandati;

mnd10:13.26 #

น ตทภินนฺทนฺโต✎ ร่าง

na tadabhinandanto.

mnd10:13.27 #

เอวมฺปิ ตสฺส นตฺถิ ปุเรกฺขตํ ฯ✎ ร่าง

Evampi tassa natthi purakkhataṁ.

mnd10:13.28 #

อถวา อิมินาหํ สีเลน วา วตฺเตน วา ตเปน วา พฺรหฺมจริเยน วา เทโว วา ภวิสฺสามิ เทวญฺญตโร วาติ อปฺปฏิลทฺธสฺส ปฏิลาภาย จิตฺตํ น ปณิทหติ เจตโส อปฺปณิธานปจฺจยา น ตทภินนฺทติ✎ ร่าง

Atha vā “imināhaṁ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro”ti vā appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ na paṇidahati, cetaso appaṇidhānappaccayā na tadabhinandati;

mnd10:13.29 #

น ตทภินนฺทนฺโต✎ ร่าง

na tadabhinandanto.

mnd10:13.30 #

เอวมฺปิ ตสฺส นตฺถิ ปุเรกฺขตํ ฯ✎ ร่าง

Evampi tassa natthi purakkhataṁ.

mnd10:14.1 #

เตนาห ภควา✎ ร่าง

Tenāha bhagavā—

mnd10:15.1 #

วีตตโณฺห ปุรา เภทา (ติ ภควา✎ ร่าง

“Vītataṇho purā bhedā,

mnd10:15.2 #

—

(iti bhagavā)

mnd10:15.3 #

ปุพฺพมนฺตมนิสฺสิโต✎ ร่าง

Pubbamantamanissito;

mnd10:15.4 #

เวมชฺเฌ นุปสงฺเขยฺโย✎ ร่าง

Vemajjhe nupasaṅkheyyo,

mnd10:15.5 #

ตสฺส นตฺถิ ปุเรกฺขตนฺติ ฯ✎ ร่าง

Tassa natthi purakkhatan”ti.

‹ กลับสารบัญ เล่ม ๒๙ — ขุททกนิกาย มหานิทเทส

ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน