เล่ม ๒๙ — ขุททกนิกาย มหานิทเทส ข้อ 420

เนื้อความทั้งข้อ

[๔๒๐] ชื่อว่า ตัณหา ในคำว่า ไม่มีตัณหาในภพ และในความปราศจากภพ คือ รูปตัณหา สัททตัณหา คันธตัณหา รสตัณหา โผฏฐัพพตัณหา ธรรมตัณหา. คำว่า ใด คือ พระอรหันตขีณาสพ. คำว่า ในภพ คือ ในภวทิฏฐิ. คำว่า ในความปราศจากภพ คือ ใน วิภวทิฏฐิ. คำว่า ในภพ คือ ในสัสสตทิฏฐิ. คำว่า ในความปราศจากภพ คือ ในอุจเฉท- *ทิฏฐิ. คำว่า ในภพ คือ ในความเกิดบ่อยๆ ในความไปบ่อยๆ ในอุปบัติบ่อยๆ ใน ปฏิสนธิบ่อยๆ ในอันให้อัตภาพเกิดบ่อยๆ. ตัณหาย่อมไม่มี ไม่ปรากฏ ไม่เข้าไปได้แก่ผู้ใด คือ ตัณหานั้นอันผู้ใดละ ตัดขาด สงบ ระงับ ทำไม่ให้ควรเกิดขึ้น เผาเสียแล้วด้วยไฟคือ ญาณ เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า ผู้ใดไม่มีตัณหาในภพ และในความปราศจากภพ เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคจึงตรัสว่า ผู้ใดไม่มีความอาศัย รู้ธรรมแล้วไม่อาศัย ไม่มีตัณหาในภพ และในความ ปราศจากภพ.

mnd10:111.1 #

ภวาย วิภวาย จ ตณฺหา ยสฺส น วิชฺชตีติ✎ ร่าง

Bhavāya vibhavāya vā, taṇhā yassa na vijjatīti.

อ้างอิงPTS 246 · สยามรัฐ 29.295

mnd10:111.2 #

ตณฺหาติ รูปตณฺหา สทฺทตณฺหา คนฺธตณฺหา รสตณฺหา โผฏฺฐพฺพตณฺหา ธมฺมตณฺหา ฯ✎ ร่าง

Taṇhāti rūpataṇhā saddataṇhā gandhataṇhā rasataṇhā phoṭṭhabbataṇhā dhammataṇhā.

mnd10:111.3 #

ยสฺสาติ อรหโต ขีณาสวสฺส ฯ✎ ร่าง

Yassāti arahato khīṇāsavassa.

mnd10:111.4 #

ภวายาติ ภวทิฏฺฐิยา ฯ วิภวายาติ วิภวทิฏฺฐิยา ฯ✎ ร่าง

Bhavāyāti bhavadiṭṭhiyā, vibhavāyāti vibhavadiṭṭhiyā;

mnd10:111.5 #

ภวายาติ สสฺสตทิฏฺฐิยา ฯ วิภวายาติ อุจฺเฉททิฏฺฐิยา ฯ✎ ร่าง

bhavāyāti sassatadiṭṭhiyā, vibhavāyāti ucchedadiṭṭhiyā;

mnd10:111.6 #

ภวายาติ ปุนปฺปุนํ ภวาย ปุนปฺปุนํ คติยา ปุนปฺปุนํ อุปปตฺติยา ปุนปฺปุนํ ปฏิสนฺธิยา ปุนปฺปุนํ อตฺตภาวาภินิพฺพตฺติยา ฯ ภินิพฺพตฺติยา ฯ✎ ร่าง

bhavāyāti punappunabbhavāya punappunagatiyā punappunaupapattiyā punappunapaṭisandhiyā punappunaattabhāvābhinibbattiyā.

mnd10:111.7 #

ตณฺหา ยสฺส นตฺถิ น สํวิชฺชติ นุปลพฺภติ ปหีนา สมุจฺฉินฺนา วูปสนฺตา ปฏิปฺปสฺสทฺธา อภพฺพุปฺปตฺติกา ญาณคฺคินา ทฑฺฒาติ✎ ร่าง

Taṇhā yassa natthi na santi na saṁvijjati nupalabbhati, pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—

mnd10:111.8 #

ภวาย วิภวาย จ ตณฺหา ยสฺส น วิชฺชติ ฯ✎ ร่าง

bhavāya vibhavāya vā taṇhā yassa na vijjati.

mnd10:112.1 #

เตนาห ภควา✎ ร่าง

Tenāha bhagavā—

mnd10:113.1 #

ยสฺส นิสฺสยตา นตฺถิ✎ ร่าง

“Yassa nissayatā natthi,

mnd10:113.2 #

ญตฺวา ธมฺมํ อนิสฺสิโต✎ ร่าง

ñatvā dhammaṁ anissito;

mnd10:113.3 #

ภวาย วิภวาย จ✎ ร่าง

Bhavāya vibhavāya vā,

mnd10:113.4 #

ตณฺหา ยสฺส น วิชฺชตีติ ฯ✎ ร่าง

taṇhā yassa na vijjatī”ti.