เนื้อความทั้งข้อ
[๔๔๘] คำว่า ความถือตัว ความดูหมิ่น และความพูดส่อเสียด ความว่า ชนทั้งหลาย
ย่อมยังความถือตัวให้เกิดเพราะอาศัยวัตถุที่รัก ย่อมยังความดูหมิ่นให้เกิดเพราะอาศัยวัตถุที่รัก.
ชนทั้งหลายย่อมยังความถือตัวให้เกิดเพราะอาศัยวัตถุที่รักอย่างไร? ชนทั้งหลายย่อมยัง
ความถือตัวให้เกิดเพราะอาศัยวัตถุที่รักอย่างนี้ว่า พวกเรามีปกติได้รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ
ที่ชอบใจ.
ชนทั้งหลาย ย่อมยังความดูหมิ่นให้เกิด เพราะอาศัยวัตถุที่รักอย่างไร? ชนทั้งหลาย
ย่อมยังความดูหมิ่นให้เกิดเพราะอาศัยวัตถุที่รักอย่างนี้ว่า พวกเรามีปกติได้รูป เสียง กลิ่น รส
โผฏฐัพพะ ที่ชอบใจ. ส่วนชนเหล่านี้ ไม่ได้ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ที่ชอบใจ.
คำว่า ความพูดส่อเสียด ความว่า บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นผู้มีวาจาส่อเสียด คือ
ฟังจากข้างนี้แล้วไปบอกข้างโน้น เพื่อทำลายคนหมู่นี้ ฯลฯ บุคคลเป็นผู้มีความประสงค์ให้เขา
แตกกันอย่างนี้ว่า ... ชนเหล่านี้พึงแตกกัน ไม่ปรองดองกัน พึงอยู่ลำบาก ไม่ผาสุก ด้วยอุบาย
อย่างไร ก็นำคำส่อเสียดเข้าไป เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า ความถือตัว ความดูหมิ่น และความ
พูดส่อเสียด.
มานาติมานา สหเปสุณา จาติ✎ ร่าง
Mānātimānā sahapesuṇā cāti.
ปิยวตฺถุํ นิสฺสาย มานํ
ชเนนฺติ ปิยวตฺถุํ นิสฺสาย อติมานํ ชเนนฺติ ฯ✎ ร่าง
Piyaṁ vatthuṁ nissāya mānaṁ janenti, piyaṁ vatthuṁ nissāya atimānaṁ janenti.
กถํ ปิยวตฺถุํ นิสฺสาย มานํ ชเนนฺติ ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ piyaṁ vatthuṁ nissāya mānaṁ janenti?
มยํ ลาภิโน มนาปิกานํ
รูปานํ สทฺทานํ คนฺธานํ รสานํ โผฏฺฐพฺพานนฺติ✎ ร่าง
Mayaṁ lābhino manāpikānaṁ rūpānaṁ saddānaṁ gandhānaṁ rasānaṁ phoṭṭhabbānanti.
เอวํ ปิยวตฺถุํ นิสฺสาย
มานํ ชเนนฺติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ piyaṁ vatthuṁ nissāya mānaṁ janenti.
กถํ ปิยวตฺถุํ นิสฺสาย อติมานํ ชเนนฺติ ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ piyaṁ vatthuṁ nissāya atimānaṁ janenti?
มยํ ลาภิโน
มนาปิกานํ รูปานํ สทฺทานํ คนฺธานํ รสานํ โผฏฺฐพฺพานํ อิเม ปน
น ลาภิโน มนาปิกานํ รูปานํ สทฺทานํ คนฺธานํ รสานํ โผฏฺฐพฺพานนฺติ✎ ร่าง
Mayaṁ lābhino manāpikānaṁ rūpānaṁ saddānaṁ gandhānaṁ rasānaṁ phoṭṭhabbānaṁ, ime panaññe na lābhino manāpikānaṁ rūpānaṁ saddānaṁ gandhānaṁ rasānaṁ phoṭṭhabbānanti.
เอวํ ปิยวตฺถุํ นิสฺสาย อติมานํ ชเนนฺติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ piyaṁ vatthuṁ nissāya atimānaṁ janenti.
เปสุญฺญนฺติ อิเธกจฺโจ ปิสุณวาโจ โหติ อิโต สุตฺวา
อมุตฺร อกฺขาตา อิเมสํ เภทาย ฯเปฯ✎ ร่าง
Pesuññanti idhekacco pisuṇavāco hoti, ito sutvā amutra akkhātā imesaṁ bhedāya …pe…
เอวํ เภทาธิปฺปาโย เปสุญฺญํ
อุปสํหรตีติ ฯเปฯ✎ ร่าง
evaṁ bhedādhippāyena pesuññaṁ upasaṁharatīti …pe…
มานาติมานา สหเปสุณา จ ฯ✎ ร่าง
mānātimānā sahapesuṇā ca.