เนื้อความทั้งข้อ
[๔๕๙] คำว่า อนึ่ง ความหวังและความสำเร็จหวัง ก็มีฉันทะนี้เป็นนิทาน ความว่า
ตัณหาเรียกว่า ความหวัง ได้แก่ ราคะ สาราคะ ฯลฯ อภิชฌา โลภะ อกุศลมูล. คำว่า
ความสำเร็จหวัง ความว่า บุคคลบางคนในโลกนี้ เมื่อแสวงหารูป ได้รูป เป็นผู้มีความสำเร็จหวัง
ในรูป. เมื่อแสวงหาเสียง ... กลิ่น ... รส ... เมื่อแสวงหาโผฏฐัพพะ ได้โผฏฐัพพะ เป็นผู้มีความ
สำเร็จหวังในโผฏฐัพพะ เมื่อแสวงหาสกุล ... คณะ ... อาวาส ... ลาภ ... ยศ ... สรรเสริญ ... สุข ...
จีวร ... บิณฑบาต ... เสนาสนะ ... คิลานปัจจัยเภสัชบริขาร ... พระสูตร ... พระวินัย ... พระอภิธรรม ...
อารัญญิกังคธุดงค์ ... ปิณฑปาติกังคธุดงค์ ... สปาทานจาริกังคธุดงค์ ... ขลุปัจฉาภัตติกังคธุดงค์ ...
เนสัชชิกังคธุดงค์ ... ยถาสันถติกังคธุดงค์ ... ปฐมฌาน ... ทุติยฌาน ... ตติยฌาน ... จตุตถฌาน ...
อากาสานัญจายตนสมาบัติ ... วิญญาณัญจายตนสมาบัติ ... อากิญจัญญายตนสมาบัติ ... เมื่อแสวงหา
เนวสัญญานาสัญญายตนสมาบัติ ได้เนวสัญญานาสัญญายตนสมาบัติ เป็นผู้มีความสำเร็จหวัง
ในเนวสัญญานาสัญญายตนสมาบัติ.
สมจริงดังที่พระผู้มีพระภาคตรัสว่า
บุคคลย่อมไถนาด้วยความหวัง หว่านพืชด้วยความหวัง พวกพ่อค้าหา
ทรัพย์ ไปสู่สมุทรด้วยความหวัง เราย่อมตั้งอยู่ด้วยความหวังใด ความ
หวังนั้นของเราย่อมสำเร็จ ดังนี้.
ความสำเร็จแห่งความหวัง เรียกว่า ความสำเร็จหวัง. คำว่า ความหวังและความสำเร็จ
หวัง ก็มีฉันทะนี้เป็นนิทาน ความว่า ความหวังและความสำเร็จหวัง ก็มีฉันทะนี้เป็นนิทาน คือ
มีฉันทะเป็นสมุทัย มีฉันทะเป็นชาติ มีฉันทะเป็นแดนเกิด เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า ความหวัง
และความสำเร็จหวัง ก็มีฉันทะนี้เป็นนิทาน.
อาสา จ นิฏฺฐา จ อิโตนิทานาติ✎ ร่าง
Āsā ca niṭṭhā ca itonidānāti.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 77.192
อาสา วุจฺจติ
ตณฺหา✎ ร่าง
Āsā vuccati taṇhā.
โย ราโค สาราโค ฯเปฯ อภิชฺฌา โลโภ อกุสลมูลํ ฯ✎ ร่าง
Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.
นิฏฺฐาติ อิเธกจฺโจ รูเป ปริเยสนฺโต รูปํ ปฏิลภติ รูปนิฏฺโฐ โหติ ฯ✎ ร่าง
Niṭṭhāti idhekacco rūpe pariyesanto rūpaṁ paṭilabhati, rūpaniṭṭho hoti,
คนฺเธ รเส โผฏฺฐพฺเพ กุลํ คณํ อาวาสํ ลาภํ ยสํ ปสํสํ
สุขํ จีวรํ✎ ร่าง
gandhe …
ปิณฺฑปาตํ✎ ร่าง
piṇḍapātaṁ …
เสนาสนํ✎ ร่าง
senāsanaṁ …
คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารํ✎ ร่าง
gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ …
สุตฺตนฺตํ✎ ร่าง
suttantaṁ …
อภิธมฺมํ✎ ร่าง
abhidhammaṁ …
อารญฺญิกงฺคํ✎ ร่าง
āraññikaṅgaṁ …
ปิณฺฑปาติกงฺคํ✎ ร่าง
piṇḍapātikaṅgaṁ …
ปํสุกูลิกงฺคํ✎ ร่าง
paṁsukūlikaṅgaṁ …
เตจีวริกงฺคํ✎ ร่าง
tecīvarikaṅgaṁ …
สปทานจาริกงฺคํ✎ ร่าง
sapadānacārikaṅgaṁ …
ขลุปจฺฉาภตฺติกงฺคํ✎ ร่าง
khalupacchābhattikaṅgaṁ …
เนสชฺชิกงฺคํ✎ ร่าง
nesajjikaṅgaṁ …
ยถาสนฺถติกงฺคํ✎ ร่าง
yathāsanthatikaṅgaṁ …
ปฐมํ ฌานํ✎ ร่าง
paṭhamaṁ jhānaṁ …
ทุติยํ ฌานํ✎ ร่าง
dutiyaṁ jhānaṁ …
ตติยํ ฌานํ✎ ร่าง
tatiyaṁ jhānaṁ …
จตุตฺถํ ฌานํ✎ ร่าง
catutthaṁ jhānaṁ …
อากาสานญฺจายตนสมาปตฺตึ✎ ร่าง
ākāsānañcāyatanasamāpattiṁ …
วิญฺญาณญฺจายตน-
สมาปตฺตึ✎ ร่าง
viññāṇañcāyatanasamāpattiṁ …
อากิญฺจญฺญายตนสมาปตฺตึ✎ ร่าง
ākiñcaññāyatanasamāpattiṁ …
เนวสญฺญานาสญฺญายตน-
สมาปตฺตึ ปริเยสนฺโต เนวสญฺญานาสญฺญายตนสมาปตฺตึ
ปฏิลภติ เนวสญฺญานาสญฺญายตนสมาปตฺตินิฏฺโฐ โหติ ฯ✎ ร่าง
nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiṁ pariyesanto nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiṁ paṭilabhati, nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiniṭṭho hoti.
อาสาย กสเต เขตฺตํ ว✎ ร่าง
“Āsāya kasate khettaṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 29.316
ีชํ อาสาย วปฺปติ✎ ร่าง
bījaṁ āsāya vappati;
อาสาย วาณิชา ยนฺติ✎ ร่าง
Āsāya vāṇijā yanti,
สมุทฺทํ ธนหารกา
ส✎ ร่าง
samuddaṁ dhanahārakā;
าย ๑- อาสาย ติฏฺฐามิ✎ ร่าง
Yāya āsāya tiṭṭhāmi,
สา เม อาสา สมิชฺฌตีติ ฯ
นิฏฺฐา ๒- วุจฺจเต✎ ร่าง
sā me āsā samijjhatī”ti.
อาสาย สมิทฺธิ ฯ✎ ร่าง
Āsāya samiddhi vuccate niṭṭhā.
อ้างอิงPTS 264 · พุทธชยันตี 33.358
อาสา จ นิฏฺฐา จ อิโตนิทานาติ✎ ร่าง
Āsā ca niṭṭhā ca itonidānāti.
อาสา จ นิฏฺฐา จ อิโตฉนฺทนิทานา ฉนฺทสมุทยา
ฉนฺทชาติกา ฉนฺทปฺปภวาติ✎ ร่าง
Āsā ca niṭṭhā ca ito chandanidānā chandasamudayā chandajātikā chandapabhavāti—
อาสา จ นิฏฺฐา จ อิโตนิทานา ฯ✎ ร่าง
āsā ca niṭṭhā ca itonidānā.