เนื้อความทั้งข้อ
[๖๙] คำว่า ย่อมไม่หวังโลกนี้และโลกหน้า มีความว่า ย่อมไม่หวังโลกนี้ คือ
อัตภาพของตน ไม่หวังโลกหน้า คือ อัตภาพในปรโลก. ไม่หวังโลกนี้ คือ รูป เวทนา
สัญญา สังขาร และวิญญาณของตน ไม่หวังโลกหน้า คือ รูป เวทนา สัญญา สังขารและ
วิญญาณของผู้อื่น. ไม่หวังโลกนี้ คือ อายตนะภายใน ๖ ไม่หวังโลกหน้า คือ อายตนะ
ภายนอก ๖. ไม่หวังโลกนี้ คือ มนุษยโลก ไม่หวังโลกหน้า คือ เทวโลก ไม่หวังโลกนี้
คือ กามธาตุ ไม่หวังโลกหน้า คือ รูปธาตุ อรูปธาตุ. ไม่หวังโลกนี้ คือ กามธาตุ รูปธาตุ
ไม่หวังโลกหน้าคืออรูปธาตุ. ไม่หวัง ไม่อยากได้ ไม่ยินดี ไม่ปรารถนา ไม่รักใคร่ ไม่พอใจ
ซึ่งคติ อุปบัติ ปฏิสนธิ ภพ สงสาร หรือวัฏฏะต่อไป เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า ย่อมไม่หวัง
โลกนี้และโลกหน้า. เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคจึงตรัสว่า
มุนีกำหนดรู้สัญญาแล้ว ไม่เข้าไปติดในความยึดถือทั้งหลาย พึงข้าม
โอฆะได้ เป็นผู้ถอนลูกศรเสียแล้ว ไม่ประมาทประพฤติอยู่ ย่อมไม่
หวังโลกนี้ และโลกหน้า ดังนี้.
นาสึสตี โลกมิมํ ปรญฺจาติ อิมํ โลกํ นาสึสติ สกตฺตภาวํ
ปรโลกํ นาสึสติ ปรตฺตภาวํ ฯ✎ ร่าง
Nāsīsatī lokamimaṁ parañcāti imaṁ lokaṁ nāsīsati sakattabhāvaṁ, paralokaṁ nāsīsati parattabhāvaṁ;
อ้างอิงสยามรัฐ 29.71 · พุทธชยันตี 33.86
อิมํ โลกํ นาสึสติ สกรูปเวทนา-
สญฺญาสงฺขารวิญฺญาณํ ปรโลกํ นาสึสติ ปรรูปเวทนาสญฺญา-
สงฺขารวิญฺญาณํ ฯ✎ ร่าง
imaṁ lokaṁ nāsīsati sakarūpavedanāsaññāsaṅkhāraviññāṇaṁ, paraṁ lokaṁ nāsīsati pararūpavedanāsaññāsaṅkhāraviññāṇaṁ;
อิมํ โลกํ นาสึสติ ฉ อชฺฌตฺติกานิ อายตนานิ
@เชิงอรรถ: ๑ โป. ม. ปริปูเรยฺยํ ฯ
ปรโลกํ นาสึสติ ฉ พาหิรานิ อายตนานิ ฯ✎ ร่าง
imaṁ lokaṁ nāsīsati cha ajjhattikāni āyatanāni, paraṁ lokaṁ nāsīsati cha bāhirāni āyatanāni;
อิมํ โลกํ นาสึสติ
มนุสฺสโลกํ ปรโลกํ นาสึสติ เทวโลกํ ฯ✎ ร่าง
imaṁ lokaṁ nāsīsati manussalokaṁ, paraṁ lokaṁ nāsīsati devalokaṁ.
อิมํ โลกํ นาสึสติ กามธาตุํ
ปรโลกํ นาสึสติ รูปธาตุํ อรูปธาตุํ ฯ✎ ร่าง
Imaṁ lokaṁ nāsīsati kāmadhātuṁ, paraṁ lokaṁ nāsīsati rūpadhātuṁ arūpadhātuṁ;
อิมํ โลกํ นาสึสติ กามธาตุํ
รูปธาตุํ ปรโลกํ นาสึสติ อรูปธาตุํ ฯ✎ ร่าง
imaṁ lokaṁ nāsīsati kāmadhātuṁ rūpadhātuṁ, paraṁ lokaṁ nāsīsati arūpadhātuṁ.
ปุน คตึ วา อุปปตฺตึ วา
ปฏิสนฺธึ วา ภวํ วา สํสารํ วา วฏฺฏํ วา นาสึสติ น อิจฺฉติ น สาทิยติ
น ปตฺเถติ น ปิเหติ นาภิชปฺปตีติ✎ ร่าง
Puna gatiṁ vā upapattiṁ vā paṭisandhiṁ vā bhavaṁ vā saṁsāraṁ vā vaṭṭaṁ vā nāsīsati na icchati na sādiyati na pattheti na piheti nātijappatīti—
นาสึสตี โลกมิมํ ปรญฺจ ฯ✎ ร่าง
nāsīsatī lokamimaṁ parañcāti.
เตนาห ภควา✎ ร่าง
Tenāha bhagavā—
สญฺญํ ปริญฺญา วิตเรยฺย โอฆํ✎ ร่าง
“Saññaṁ pariññā vitareyya oghaṁ,
อ้างอิงPTS 61
ปริคฺคเหสู มุนิ โนปลิตฺโต✎ ร่าง
Pariggahesu muni nopalitto;
อพฺพูฬฺหสลฺโล จรมปฺปมตฺโต✎ ร่าง
Abbūḷhasallo caramappamatto,
นาสึสตี โลกมิมํ ปรญฺจาติ ฯ
ทุติโย✎ ร่าง
Nāsīsatī lokamimaṁ parañcā”ti.
คุหฏฺฐกสุตฺตนิทฺเทโส นิฏฺฐิโต ฯ
-------------
@เชิงอรรถ: ๑ โป. ม. นาติชปฺปตีติ ฯ
ตติโย✎ ร่าง
Guhaṭṭhakasuttaniddeso dutiyo.
—
cittaṁ paggaṇhāti padahati.
ทุฏฺฐฏฺฐกสุตฺตนิทฺเทโส✎ ร่าง
3. Duṭṭhaṭṭhakasuttaniddesa
—
Atha duṭṭhaṭṭhakasuttaniddesaṁ vakkhati—
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 77.44