เนื้อความทั้งข้อ
[๗๒๓] คำว่า คลื่นย่อมไม่เกิดในท่ามกลางแห่งสมุทร สมุทรสงบอยู่ ฉันใด ความว่า
โดยส่วนลึก สมุทรลึก ๘๔,๐๐๐ โยชน์ น้ำข้างล่าง ๔๐,๐๐๐ โยชน์ ย่อมหวั่นไหวเพราะปลา
และเต่าทั้งหลาย น้ำข้างบน ๔๐,๐๐๐ โยชน์ ย่อมหวั่นไหวเพราะลม น้ำระหว่างกลาง ๔,๐๐๐
โยชน์ ย่อมไม่หวั่นไหว กำเริบวนไปวนมา ปั่นป่วน ปั่นป่วนพร้อม เป็นสมุทรไม่หวั่นไหว
ไม่เกลื่อนกลน ไม่กำเริบ ไม่วน ไม่ป่วน ไม่ปั่น สงบอยู่ คลื่นไม่เกิดในระหว่างกลางแห่งสมุทรนั้น
เป็นสมุทรนิ่งอยู่ แม้ด้วยเหตุอย่างนี้ดังนี้ จึงชื่อว่า คลื่นย่อมไม่เกิดในท่ามกลางสมุทร สมุทร
หยุดอยู่ ฉันใด. อีกอย่างหนึ่ง สมุทรสีทันดร มีอยู่ในระหว่างภูเขาทั้ง ๗ น้ำในสมุทรสีทันดรนั้น
ย่อมไม่หวั่นไหว กำเริบ วนไปวนมา ปั่นป่วน ปั่นป่วนพร้อม เป็นสมุทรไม่หวั่นไหว ไม่เกลื่อน
กลน ไม่กำเริบ ไม่วน ไม่ป่วน ไม่ปั่น สงบอยู่ คลื่นไม่เกิดในสมุทรสีทันดรนั้น เป็นสมุทรนิ่งอยู่
แม้ด้วยเหตุอย่างนี้ดังนี้ จึงชื่อว่า คลื่นย่อมไม่เกิดในท่ามกลางสมุทร สมุทรหยุดอยู่ ฉันใด.
มชฺเฌ ยถา สมุทฺทสฺส อูมิ โน ชายติ ฐิโต โหตีติ✎ ร่าง
Majjhe yathā samuddassa, ūmi no jāyatī ṭhito hotīti.
อ้างอิงสยามรัฐ 29.427
สมุทฺโท จตุราสีติโยชนสหสฺสานิ อุพฺเพเธน คมฺภีโร✎ ร่าง
Samuddo caturāsītiyojanasahassāni ubbedhena gambhīro.
เหฏฺฐา
@เชิงอรรถ: ๑ โป. ยุ. อุปสนฺตสฺส ฯ ๒ ม. ปฏิปฺปสฺสิทฺธิยาติ ฯ ๓ โป. ม. อตฺตาติ@อตฺตทิฏฺฐิ ฯ ๔ ม. ยสฺสตฺถิ ฯ
จตฺตาฬีสโยชนสหสฺสานิ อุทกํ มจฺฉกจฺฉเปหิ กมฺปติ✎ ร่าง
Heṭṭhā cattārīsayojanasahassāni udakaṁ macchakacchapehi kampati.
อุปริ
จตฺตาฬีสโยชนสหสฺสานิ อุทกํ วาเตหิ กมฺปติ✎ ร่าง
Upari cattārīsayojanasahassāni udakaṁ vātehi kampati.
มชฺเฌ จตฺตาริ
โยชนสหสฺสานิ อุทกํ น กมฺปติ น วิกมฺปติ น จลติ น เวธติ
น ปเวธติ น สมฺปเวธติ✎ ร่าง
Majjhe cattārīsayojanasahassāni udakaṁ na kampati na vikampati na calati na vedhati nappavedhati na sampavedhati.
อเนริโต อฆฏฺฏิโต อจลิโต อลุฬิโต
อภนฺโต วูปสนฺโต ตตฺร อูมิ โน ชายติ ฐิโต โหติ สมุทฺโทติ✎ ร่าง
Anerito aghaṭṭito acalito aluḷito abhanto vūpasanto tatra ūmi no jāyati, ṭhito hoti samuddoti.
เอวมฺปิ มชฺเฌ ยถา สมุทฺทสฺส อูมิ โน ชายติ ฐิโต โหติ ฯ✎ ร่าง
Evampi majjhe yathā samuddassa ūmi no jāyatī ṭhito hoti.
อถวา สตฺตนฺนํ ปพฺพตานํ อนฺตริกาสุ สีทนฺตรสมุทฺโท✎ ร่าง
Atha vā sattannaṁ pabbatānaṁ antarikāsu sattasīdantarā mahāsamuddā.
ตตฺร
อุทกํ น กมฺปติ น วิกมฺปติ น จลติ น เวธติ น ปเวธติ น
สมฺปเวธติ✎ ร่าง
Tatra udakaṁ na kampati na vikampati na calati na vedhati nappavedhati na sampavedhati.
อเนริโต อฆฏฺฏิโต อจลิโต อลุฬิโต อภนฺโต
วูปสนฺโต ตตฺร อูมิ โน ชายติ ฐิโต โหติ สมุทฺโทติ✎ ร่าง
Anerito aghaṭṭito acalito aluḷito abhanto vūpasanto tatra ūmi no jāyati, ṭhito hoti samuddoti.
เอวมฺปิ
มชฺเฌ ยถา สมุทฺทสฺส อูมิ โน ชายติ ฐิโต โหติ ฯ✎ ร่าง
Evampi majjhe yathā samuddassa ūmi no jāyatī ṭhito hoti.