เนื้อความทั้งข้อ
[๗๔๒] คำว่า ข้าว ในคำว่า ข้าวก็ดี น้ำก็ดี ของควรเคี้ยวก็ดี ผ้าก็ดี ได้แก่ข้าวสุก
ขนมกุมมาส สัตตู ปลา เนื้อ คำว่า น้ำ ได้แก่ปานะ ๘ อย่าง คือ น้ำผลมะม่วง น้ำผลหว้า
น้ำผลกล้วยมีเมล็ด น้ำผลกล้วยไม่มีเมล็ด น้ำผลมะซาง น้ำผลจันทน์ น้ำรากบัว น้ำผลลิ้นจี่.
ปานะ ๘ อีกอย่างหนึ่ง คือน้ำผลสะคร้อ น้ำผลเล็บเหยี่ยว น้ำผลพุทรา ปานะที่ทำด้วยเปรียง
น้ำมัน น้ำข้าวยาคู น้ำนม ปานะที่ทำด้วยรส. คำว่า ของควรเคี้ยว ได้แก่ของควรเคี้ยว ที่ทำ
ด้วยแป้ง ของควรเคี้ยวที่ทำเป็นขนม ของควรเคี้ยวที่ทำด้วยเหง้าไม้ ของควรเคี้ยวที่ทำด้วยเปลือกไม้
ของควรเคี้ยวที่ทำด้วยใบไม้ ของควรเคี้ยวที่ทำด้วยดอกไม้ ของควรเคี้ยวที่ทำด้วยผลไม้. คำว่า
ผ้า ได้แก่จีวร ๖ ชนิด คือ ผ้าเปลือกไม้ ผ้าฝ้าย ผ้าไหม ผ้าขนสัตว์ ผ้าป่าน ผ้าที่ทำด้วยเปลือกไม้
เป็นต้นเจือกัน เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า ข้าวก็ดี น้ำก็ดี ของควรเคี้ยวก็ดี ผ้าก็ดี.
อนฺนานมโถ ปานานํ ขาทนียานํ อโถปิ วตฺถานนฺติ✎ ร่าง
Annānamatho pānānaṁ, khādanīyānamathopi vatthānanti.
อ้างอิงPTS 372 · ฉัฏฐสังคายนา 77.274
อนฺนานนฺติ โอทโน กุมฺมาโส สตฺตุ มจฺโฉ มํสํ ฯ✎ ร่าง
Annānanti odano kummāso sattu maccho maṁsaṁ.
ปานานนฺติ
อฏฺฐ ปานานิ✎ ร่าง
Pānānanti aṭṭha pānāni—
อมฺพปานํ ชมฺพูปานํ โจจปานํ โมจปานํ มธุกปานํ
มุทฺธิกปานํ สาลุกปานํ ผารุสกปานํ ฯ✎ ร่าง
ambapānaṁ, jambupānaṁ, cocapānaṁ, mocapānaṁ, madhupānaṁ, muddikapānaṁ, sālūkapānaṁ, phārusakapānaṁ.
อปรานิปิ อฏฺฐ ปานานิ✎ ร่าง
Aparānipi aṭṭha pānāni—
โกสมฺพปานํ โกลปานํ พทรปานํ ฆฏปานํ เตลปานํ ยาคุปานํ
ปโยปานํ รสปานํ ฯ✎ ร่าง
kosambapānaṁ, kolapānaṁ, badarapānaṁ, ghatapānaṁ, telapānaṁ, payopānaṁ, yāgupānaṁ, rasapānaṁ.
ขาทนียานนฺติ ปิฏฺฐขชฺชกํ ปุวขชฺชกํ มูลขชฺชกํ
ตจขชฺชกํ ปตฺตขชฺชกํ ปุปฺผขชฺชกํ ผลขชฺชกํ ฯ✎ ร่าง
Khādanīyānanti piṭṭhakhajjakaṁ, pūvakhajjakaṁ, mūlakhajjakaṁ, tacakhajjakaṁ, pattakhajjakaṁ, pupphakhajjakaṁ, phalakhajjakaṁ.
วตฺถานนฺติ ฉ
จีวรานิ✎ ร่าง
Vatthānanti cha cīvarāni—
โขมํ กปฺปาสิกํ โกเสยฺยํ กมฺพลํ สาณํ ภงฺคนฺติ✎ ร่าง
khomaṁ, kappāsikaṁ, koseyyaṁ, kambalaṁ, sāṇaṁ, bhaṅganti—
อนฺนานมโถ ปานานํ ขาทนียานํ อโถปิ วตฺถานํ ฯ✎ ร่าง
annānamatho pānānaṁ khādanīyānamathopi vatthānaṁ.