ปาคพฺภิยํ น สิกฺเขยฺยาติ✎ ร่าง
Pāgabbhiyaṁ na sikkheyyāti.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 77.288
ปาคพฺภิยนฺติ ตีณิ ปาคพฺภิยานิ✎ ร่าง
Pāgabbhiyanti tīṇi pāgabbhiyāni—
กายิกํ ปาคพฺภิยํ วาจสิกํ ปาคพฺภิยํ เจตสิกํ ปาคพฺภิยํ ฯ✎ ร่าง
kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ, vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ, cetasikaṁ pāgabbhiyaṁ.
กตมํ กายิกํ ปาคพฺภิยํ ฯ✎ ร่าง
Katamaṁ kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ?
อิเธกจฺโจ สงฺฆคโตปิ
กายิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ คณคโตปิ กายิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ
โภชนสาลายปิ กายิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ ชนฺตาฆเรปิ กายิกํ
ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ อุทกติตฺเถปิ กายิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ
อนฺตรฆรํ ปวิสนฺโตปิ กายิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ อนฺตรฆรํ
ปวิฏฺโฐปิ กายิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ ฯ✎ ร่าง
Idhekacco saṅghagatopi kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti, gaṇagatopi kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti, bhojanasālāyampi kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti, jantāgharepi kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti, udakatitthepi kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti, antaragharaṁ pavisantopi kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti, antaragharaṁ paviṭṭhopi kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti.
กถํ สงฺฆคโต กายิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ saṅghagato kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti?
อ้างอิงPTS 391
อิเธกจฺโจ
สงฺฆคโต อจิตฺติการกโต เถเร ภิกฺขู ฆฏฺฏยนฺโตปิ ติฏฺฐติ
ฆฏฺฏยนฺโตปิ นิสีทติ ปุรโตปิ ติฏฺฐติ ปุรโตปิ นิสีทติ อุจฺเจปิ
อาสเน นิสีทติ สสีสํ ปารุปิตฺวาปิ นิสีทติ ฐิตโกปิ ภณติ
พาหาวิกฺเขปโกปิ ภณติ✎ ร่าง
Idhekacco saṅghagato acittīkārakato there bhikkhū ghaṭṭayantopi tiṭṭhati, ghaṭṭayantopi nisīdati, puratopi tiṭṭhati, puratopi nisīdati, uccepi āsane nisīdati, sasīsaṁ pārupitvā nisīdati, ṭhitakopi bhaṇati, bāhāvikkhepakopi bhaṇati.
เอวํ สงฺฆคโต กายิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ saṅghagato kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti.
กถํ คณคโต กายิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ gaṇagato kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti?
อ้างอิงสยามรัฐ 29.474
อิเธกจฺโจ คณคโต
อจิตฺติการกโต เถรานํ ภิกฺขูนํ อนุปาหนานํ จงฺกมนฺตานํ สอุปาหโน
จงฺกมติ นีเจ จงฺกเม จงฺกมนฺตานํ อุจฺเจ จงฺกเม จงฺกมติ ฉมายํ
จงฺกมนฺตานํ จงฺกเม จงฺกมติ ฆฏฺฏยนฺโตปิ ติฏฺฐติ ฆฏฺฏยนฺโตปิ
นิสีทติ ปุรโตปิ ติฏฺฐติ ปุรโตปิ นิสีทติ อุจฺเจปิ อาสเน นิสีทติ
สสีสํ ปารุปิตฺวาปิ นิสีทติ ฐิตโกปิ ภณติ พาหาวิกฺเขปโกปิ
ภณติ✎ ร่าง
Idhekacco gaṇagato acittīkārakato therānaṁ bhikkhūnaṁ anupāhanānaṁ caṅkamantānaṁ saupāhano caṅkamati, nīce caṅkame caṅkamantānaṁ ucce caṅkame caṅkamati, chamāya caṅkamantānaṁ caṅkame caṅkamati, ghaṭṭayantopi tiṭṭhati, ghaṭṭayantopi nisīdati, puratopi tiṭṭhati, puratopi nisīdati, uccepi āsane nisīdati, sasīsaṁ pārupitvāpi nisīdati, ṭhitopi bhaṇati, bāhāvikkhepakopi bhaṇati.
เอวํ คณคโต กายิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ gaṇagato kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti.
กถํ โภชนสาลาย กายิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ bhojanasālāyaṁ kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti?
อ้างอิงพุทธชยันตี 33.542
อิเธกจฺโจ
โภชนสาลาย อจิตฺติการกโต เถเร ภิกฺขู อนูปขชฺช นิสีทติ นเวปิ
ภิกฺขู อาสเนน ปฏิพาหติ ฆฏฺฏยนฺโตปิ ติฏฺฐติ ฆฏฺฏยนฺโตปิ
นิสีทติ ปุรโตปิ ติฏฺฐติ ปุรโตปิ นิสีทติ อุจฺเจปิ อาสเน นิสีทติ
สสีสํ ปารุปิตฺวาปิ นิสีทติ ฐิตโกปิ ภณติ พาหาวิกฺเขปโกปิ
ภณติ✎ ร่าง
Idhekacco bhojanasālāyaṁ acittīkārakato there bhikkhū anupakhajja nisīdati, navepi bhikkhū āsanena paṭibāhati, ghaṭṭayantopi tiṭṭhati, ghaṭṭayantopi nisīdati, puratopi tiṭṭhati, puratopi nisīdati, uccepi āsane nisīdati, sasīsaṁ pārupitvā nisīdati, ṭhitakopi bhaṇati, bāhāvikkhepakopi bhaṇati.
เอวํ โภชนสาลาย กายิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ bhojanasālāyaṁ kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti.
กถํ ชนฺตาฆเร กายิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ jantāghare kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti?
อิเธกจฺโจ
ชนฺตาฆเร อจิตฺติการกโต เถเร ภิกฺขู ฆฏฺฏยนฺโตปิ ติฏฺฐติ
ฆฏฺฏยนฺโตปิ นิสีทติ ปุรโตปิ ติฏฺฐติ ปุรโตปิ นิสีทติ อุจฺเจปิ
อาสเน นิสีทติ อนาปุจฺฉาปิ กฏฺฐํ ปกฺขิปติ อนาปุจฺฉาปิ ทฺวารํ
ปิทหติ✎ ร่าง
Idhekacco jantāghare acittīkārakato there bhikkhū ghaṭṭayantopi tiṭṭhati, ghaṭṭayantopi nisīdati, puratopi tiṭṭhati, puratopi nisīdati, uccepi āsane nisīdati, anāpucchāpi kaṭṭhaṁ pakkhipati, anāpucchāpi dvāraṁ pidahati.
เอวํ ชนฺตาฆเร กายิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ jantāghare kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti.
กถํ อุทกติตฺเถ กายิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ udakatitthe kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti?
อ้างอิงสยามรัฐ 29.475
อิเธกจฺโจ
อุทกติตฺเถ อจิตฺติการกโต เถเร ภิกฺขู ฆฏฺฏยนฺโตปิ โอตรติ
ปุรโตปิ โอตรติ ฆฏฺฏยนฺโตปิ นฺหายติ ปุรโตปิ นฺหายติ อุปริปิ
นฺหายติ ฆฏฺฏยนฺโตปิ อุตฺตรติ ปุรโตปิ อุตฺตรติ อุปริปิ
อุตฺตรติ✎ ร่าง
Idhekacco udakatitthe acittīkārakato there bhikkhū ghaṭṭayantopi otarati, puratopi otarati, ghaṭṭayantopi nhāyati, puratopi nhāyati, uparitopi nhāyati, ghaṭṭayantopi uttarati, puratopi uttarati, uparitopi uttarati.
เอวํ อุทกติตฺเถ กายิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ udakatitthe kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti.
กถํ อนฺตรฆรํ ปวิสนฺโต กายิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ antaragharaṁ pavisanto kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti?
อ้างอิงPTS 392 · ฉัฏฐสังคายนา 77.289
อิเธกจฺโจ อนฺตรฆรํ ปวิสนฺโต อจิตฺติการกโต เถเร ภิกฺขู ฆฏฺฏยนฺโตปิ
คจฺฉติ ปุรโตปิ คจฺฉติ โวกฺกมฺมปิ เถรานํ ภิกฺขูนํ ปุรโต คจฺฉติ✎ ร่าง
Idhekacco antaragharaṁ pavisanto acittīkārakato there bhikkhū ghaṭṭayantopi gacchati, puratopi gacchati, vokkammāpi therānaṁ bhikkhūnaṁ purato gacchati.
เอวํ
อนฺตรฆรํ ปวิสนฺโต กายิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ antaragharaṁ pavisanto kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti.
กถํ อนฺตรฆรํ ปวิฏฺโฐ กายิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ antaragharaṁ paviṭṭho kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti?
อิเธกจฺโจ อนฺตรฆรํ ปวิฏฺโฐ น ปวิส ภนฺเตติ วุจฺจมาโน ปวิสติ น
ติฏฺฐ ภนฺเตติ วุจฺจมาโน ติฏฺฐติ น นิสีท ภนฺเตติ วุจฺจมาโน
นิสีทติ อโนกาสมฺปิ ปวิสติ อโนกาเสปิ ติฏฺฐติ อโนกาเสปิ
นิสีทติ ยานิ ตานิ โหนฺติ กุลานํ โอวรกานิ คูฬฺหานิ จ ปฏิจฺฉนฺนานิ
จ ยตฺถ กุลิตฺถิโย กุลธีตาโย กุลสุณฺหาโย กุลกุมาริโย นิสีทนฺติ
ตตฺถปิ สหสา ปวิสติ กุมารกสฺสปิ สีสํ ปรามสติ✎ ร่าง
Idhekacco antaragharaṁ paviṭṭho “na pavisa, bhante”ti vuccamāno pavisati, “na tiṭṭha, bhante”ti vuccamāno tiṭṭhati, “na nisīda, bhante”ti vuccamāno nisīdati, anokāsampi pavisati, anokāsepi tiṭṭhati, anokāsepi nisīdati, yānipi tāni honti kulānaṁ ovarakāni gūḷhāni ca paṭicchannāni ca, yattha kulitthiyo kuladhītaro kulasuṇhāyo kulakumāriyo nisīdanti tatthapi sahasā pavisati, kumārakassapi sīsaṁ parāmasati.
เอวํ อนฺตรฆรํ
ปวิฏฺโฐ กายิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ antaragharaṁ paviṭṭho kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti—
อิทํ กายิกํ ปาคพฺภิยํ ฯ✎ ร่าง
idaṁ kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ.
กตมํ วาจสิกํ ปาคพฺภิยํ ฯ✎ ร่าง
Katamaṁ vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ?
อ้างอิงสยามรัฐ 29.476 · พุทธชยันตี 33.544
อิเธกจฺโจ สงฺฆคโตปิ วาจสิกํ
ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ คณคโตปิ วาจสิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ อนฺตรฆรํ
ปวิฏฺโฐปิ วาจสิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ ฯ✎ ร่าง
Idhekacco saṅghagatopi vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti, gaṇagatopi vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti, antaragharaṁ paviṭṭhopi vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti.
กถํ สงฺฆคโต วาจสิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ saṅghagato vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti?
อิเธกจฺโจ
สงฺฆคโต อจิตฺติการกโต เถเร ภิกฺขู อนาปุจฺฉา วา อนชฺฌิฏฺโฐ
วา อารามคตานํ ภิกฺขูนํ ธมฺมํ ภณติ ปญฺหํ วิสชฺเชติ ปาฏิโมกฺขํ
อุทฺทิสติ ฐิตโกปิ ภณติ พาหาวิกฺเขปโกปิ ภณติ✎ ร่าง
Idhekacco saṅghagato acittīkārakato there bhikkhū anāpucchaṁ vā anajjhiṭṭho vā ārāmagatānaṁ bhikkhūnaṁ dhammaṁ bhaṇati, pañhaṁ visajjeti, pātimokkhaṁ uddisati, ṭhitakopi bhaṇati, bāhāvikkhepakopi bhaṇati.
เอวํ สงฺฆคโต
วาจสิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ saṅghagato vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti.
กถํ คณคโต วาจสิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ gaṇagato vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti?
อิเธกจฺโจ
คณคโต อจิตฺติการกโต เถเร ภิกฺขู อนาปุจฺฉา วา อนชฺฌิฏฺโฐ วา
อารามคตานํ ภิกฺขูนํ ธมฺมํ ภณติ ปญฺหํ วิสชฺเชติ ฐิตโกปิ ภณติ
พาหาวิกฺเขปโกปิ ภณติ✎ ร่าง
Idhekacco gaṇagato acittīkārakato there bhikkhū anāpucchaṁ vā anajjhiṭṭho vā ārāmagatānaṁ bhikkhūnaṁ dhammaṁ bhaṇati, pañhaṁ visajjeti, ṭhitakopi bhaṇati, bāhāvikkhepakopi bhaṇati;
อารามคตานํ ภิกฺขุนีนํ อุปาสกานํ
อุปาสิกานํ ธมฺมํ ภณติ ปญฺหํ วิสชฺเชติ ฐิตโกปิ ภณติ
พาหาวิกฺเขปโกปิ ภณติ✎ ร่าง
ārāmagatānaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ dhammaṁ bhaṇati, pañhaṁ visajjeti, ṭhitakopi bhaṇati, bāhāvikkhepakopi bhaṇati.
เอวํ คณคโต วาจสิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ gaṇagato vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti.
กถํ อนฺตรฆรํ ปวิฏฺโฐ วาจสิกํ ปาคพฺภิยํ ทสฺเสติ ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ antaragharaṁ paviṭṭho vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti?
อ้างอิงPTS 393 · ฉัฏฐสังคายนา 77.290
อิเธกจฺโจ อนฺตรฆรํ ปวิฏฺโฐ อิตฺถึ วา กุมารึ วา อาห✎ ร่าง
Idhekacco antaragharaṁ paviṭṭho itthiṁ vā kumāriṁ vā evamāha—
อิตฺถนฺนาเม
อิตฺถงฺโคตฺเต กึ อตฺถิ✎ ร่าง
“itthannāme itthaṅgotte kiṁ atthi?
ยาคุ อตฺถิ ภตฺตํ อตฺถิ ขาทนียํ อตฺถิ✎ ร่าง
Yāgu atthi, bhattaṁ atthi, khādanīyaṁ atthi?
กึ
ปิวิสฺสาม กึ ภุญฺชิสฺสาม กึ ขาทิสฺสาม กึ วา อตฺถิ กึ วา เม
ทสฺสถาติ วิปฺปลปติ✎ ร่าง
Kiṁ pivissāma, kiṁ bhuñjissāma, kiṁ khādissāma, kiṁ vā atthi, kiṁ vā me dassathā”ti vippalapati.
เอวํ อนฺตรฆรํ ปวิฏฺโฐ วาจสิกํ ปาคพฺภิยํ
ทสฺเสติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ antaragharaṁ paviṭṭho vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti—
อิทํ วาจสิกํ ปาคพฺภิยํ ฯ✎ ร่าง
idaṁ vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ.
กตมํ เจตสิกํ ปาคพฺภิยํ ฯ✎ ร่าง
Katamaṁ cetasikaṁ pāgabbhiyaṁ?
อ้างอิงสยามรัฐ 29.477 · พุทธชยันตี 33.546
อิเธกจฺโจ น อุจฺจากุลา ๒-
ปพฺพชิโต สมาโน อุจฺจากุลา ๓- ปพฺพชิเตน สทฺธึ สทิสํ อตฺตานํ
กโรติ จิตฺเตน✎ ร่าง
Idhekacco na uccā kulā pabbajito samāno uccā kulā pabbajitena saddhiṁ sadisaṁ attānaṁ karoti cittena,
น มหากุลา ปพฺพชิโต สมาโน น มหาโภคกุลา
ปพฺพชิโต สมาโน✎ ร่าง
na mahābhogakulā pabbajito samāno mahābhogakulā pabbajitena saddhiṁ sadisaṁ attānaṁ karoti cittena,
น อุฬารโภคกุลา ปพฺพชิโต สมาโน
อุฬารโภคกุลา ปพฺพชิเตน สทฺธึ สทิสํ อตฺตานํ กโรติ จิตฺเตน✎ ร่าง
na uḷārabhogakulā pabbajito samāno uḷārabhogakulā pabbajitena saddhiṁ sadisaṁ attānaṁ karoti cittena,
น
@เชิงอรรถ: ๑ ม. เอวมาห ฯ ๒-๓ ม. มหาโภคกุลา ฯ
สุตฺตนฺติโก สมาโน สุตฺตนฺติเกน สทฺธึ สทิสํ อตฺตานํ กโรติ
จิตฺเตน✎ ร่าง
na suttantiko samāno suttantikena saddhiṁ sadisaṁ attānaṁ karoti cittena,
น วินยธโร สมาโน✎ ร่าง
na vinayadharo samāno …
น ธมฺมกถิโก สมาโน✎ ร่าง
na dhammakathiko samāno …
น
อารญฺญิโก สมาโน✎ ร่าง
na āraññiko samāno …
น ปิณฺฑปาติโก สมาโน✎ ร่าง
na piṇḍapātiko samāno …
น ปํสุกูลิโก
สมาโน✎ ร่าง
na paṁsukūliko samāno …
น เตจีวริโก สมาโน✎ ร่าง
na tecīvariko samāno …
น สปทานจาริโก สมาโน✎ ร่าง
na sapadānacāriko samāno …
น ขลุปจฺฉาภตฺติโก สมาโน✎ ร่าง
na khalupacchābhattiko samāno …
น เนสชฺชิโก สมาโน✎ ร่าง
na nesajjiko samāno …
น ยถาสนฺถติโก
สมาโน ยถาสนฺถติเกน สทฺธึ สทิสํ อตฺตานํ กโรติ จิตฺเตน✎ ร่าง
na yathāsanthatiko samāno yathāsanthatikena saddhiṁ sadisaṁ attānaṁ karoti cittena,
น ปฐมสฺส ฌานสฺส ลาภี สมาโน ปฐมสฺส ฌานสฺส ลาภินา
สทฺธึ สทิสํ อตฺตานํ กโรติ จิตฺเตน✎ ร่าง
na paṭhamassa jhānassa lābhī samāno paṭhamassa jhānassa lābhinā saddhiṁ sadisaṁ attānaṁ karoti cittena,
น ทุติยสฺส ฌานสฺส
ลาภี สมาโน✎ ร่าง
na dutiyassa jhānassa …
น ตติยสฺส ฌานสฺส ลาภี สมาโน✎ ร่าง
na tatiyassa jhānassa …
น จตุตฺถสฺส
ฌานสฺส ลาภี สมาโน✎ ร่าง
na catutthassa jhānassa lābhī samāno …
น อากาสานญฺจายตนสมาปตฺติยา ลาภี
สมาโน✎ ร่าง
na ākāsānañcāyatanasamāpattiyā lābhī samāno …
น วิญฺญาณญฺจายตนสมาปตฺติยา ลาภี สมาโน✎ ร่าง
na viññāṇañcāyatanasamāpattiyā …
น
อากิญฺจญฺญายตนสมาปตฺติยา ลาภี สมาโน✎ ร่าง
na ākiñcaññāyatanasamāpattiyā …
น เนวสญฺญา-
นาสญฺญายตนสมาปตฺติยา ลาภี สมาโน เนวสญฺญา-
นาสญฺญายตนสมาปตฺติยา ลาภินา สทฺธึ สทิสํ อตฺตานํ
กโรติ จิตฺเตน✎ ร่าง
na nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā lābhī samāno nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā lābhinā saddhiṁ sadisaṁ attānaṁ karoti cittena—
อิทํ เจตสิกํ ปาคพฺภิยํ ฯ
{๗๖๘.๑๔} ปาคพฺภิยํ✎ ร่าง
idaṁ cetasikaṁ pāgabbhiyaṁ.
น สิกฺเขยฺยาติ ปาคพฺภิยํ น สิกฺเขยฺย✎ ร่าง
Na sikkheyyāti pāgabbhiyaṁ na sikkheyya na careyya na ācareyya na samācareyya na samādāya vatteyya,
—
pāgabbhiyaṁ pajaheyya vinodeyya byantiṁ kareyya anabhāvaṁ gameyya, pāgabbhiyā ārato assa virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā vihareyyāti—
—
pāgabbhiyaṁ na sikkheyya.