เนื้อความทั้งข้อ
[๗๗๑] คำว่า พึงเว้นจากความพูดเท็จ ความว่า มุสาวาทเรียกว่าความพูดเท็จ. บุคคล
บางคนในโลกนี้ อยู่ในสภาก็ดี อยู่ในที่ประชุมชนก็ดี ฯลฯ เป็นผู้กล่าวคำเท็จทั้งที่รู้สึกตัว
เพราะเหตุเห็นแก่อามิสเล็กน้อยบ้าง นี้เรียกว่า ความพูดเท็จ. อีกอย่างหนึ่ง มุสาวาทย่อมมีด้วย
อาการ ๓ อย่าง คือ ในเบื้องต้นบุคคลนั้นก็มีความรู้ว่า เราจักพูดเท็จ ๑ เมื่อกำลังพูดอยู่ก็รู้ว่า
เรากำลังพูดเท็จ ๑ เมื่อพูดแล้วก็รู้ว่า เราพูดเท็จแล้ว ๑ มุสาวาทย่อมมีด้วยอาการ ๓ อย่างนี้.
อนึ่ง มุสาวาทย่อมมีด้วยอาการ ๔ ด้วยอาการ ๕ ด้วยอาการ ๖ ด้วยอาการ ๗ ด้วยอาการ ๘
คือ ในเบื้องต้น บุคคลนั้นก็มีความรู้ว่า เราจักพูดเท็จ ๑ เมื่อกำลังพูดอยู่ก็รู้ว่า เรากำลังพูด
เท็จ ๑ เมื่อพูดแล้วก็รู้ว่า เราพูดเท็จแล้ว ๑ ปกปิด ทิฏฐิ ๑ ปกปิดความควร ๑ ปกปิดความ
ชอบใจ ๑ ปกปิดสัญญา ๑ ปกปิดความจริง ๑ มุสาวาทย่อมมีด้วยอาการ ๘ นี้. คำว่า พึงเว้น
จากความพูดเท็จ ความว่า ภิกษุพึงเว้นจากความพูดเท็จ พึงละ บรรเทา ทำให้สิ้นไป ให้ถึงความ
ไม่มี ซึ่งความพูดเท็จ เป็นผู้งด เว้น เว้นเฉพาะ ออก สลัดออก พ้นขาด ไม่เกี่ยวข้อง
ความพูดเท็จ พึงเป็นผู้มีจิตปราศจากแดนกิเลสอยู่ เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า พึงเว้นจากความพูด
เท็จ.
โมสวชฺเชน นิยฺเยถาติ✎ ร่าง
Mosavajje na niyyethāti.
อ้างอิงPTS 395 · สยามรัฐ 29.479 · พุทธชยันตี 33.548
โมสวชฺชํ วุจฺจติ มุสาวาโท ฯ✎ ร่าง
Mosavajjaṁ vuccati musāvādo.
อิเธกจฺโจ สภคฺคโต วา ปริสคฺคโต วา ฯเปฯ✎ ร่าง
Idhekacco sabhaggato vā parisaggato vā …pe…
อามิสกิญฺจิกฺขเหตุ
วา สมฺปชานมุสา ภาสิตา โหติ✎ ร่าง
āmisakiñcikkhahetu vā sampajānamusā bhāsitā hoti—
อิทํ วุจฺจติ โมสวชฺชํ ฯ✎ ร่าง
idaṁ vuccati mosavajjaṁ.
อปิจ ตีหากาเรหิ มุสาวาโท โหติ✎ ร่าง
Api ca tīhākārehi musāvādo hoti—
ปุพฺเพว ตสฺส โหติ มุสา
ภณิสฺสนฺติ ภณนฺตสฺส โหติ มุสา ภณามีติ ภณิตสฺส โหติ
มุสา มยา ภณิตนฺติ อิเมหิ ตีหากาเรหิ มุสาวาโท โหติ ฯ
{๗๗๑.๑} อปิจ จตูหากาเรหิ✎ ร่าง
pubbevassa hoti “musā bhaṇissan”ti, bhaṇantassa hoti “musā bhaṇāmī”ti, bhaṇitassa hoti “musā mayā bhaṇitan”ti, imehi tīhākārehi musāvādo hoti.
ปญฺจหากาเรหิ✎ ร่าง
pañcahākārehi …
ฉหากาเรหิ✎ ร่าง
chahākārehi …
สตฺตหากาเรหิ✎ ร่าง
sattahākārehi …
อฏฺฐหากาเรหิ✎ ร่าง
aṭṭhahākārehi …
มุสาวาโท โหติ✎ ร่าง
musāvādo hoti—
ปุพฺเพว ตสฺส โหติ
มุสา ภณิสฺสนฺติ ภณนฺตสฺส โหติ มุสา ภณามีติ ภณิตสฺส โหติ
มุสา มยา ภณิตนฺติ วินิธาย ทิฏฺฐึ วินิธาย ขนฺตึ วินิธาย
รุจึ วินิธาย สญฺญํ วินิธาย ภาวํ✎ ร่าง
pubbevassa hoti “musā bhaṇissan”ti, bhaṇantassa hoti “musā bhaṇāmī”ti, bhaṇitassa hoti “musā mayā bhaṇitan”ti vinidhāya diṭṭhiṁ vinidhāya khantiṁ vinidhāya ruciṁ vinidhāya saññaṁ vinidhāya bhāvaṁ—
อิเมหิ อฏฺฐหากาเรหิ
มุสาวาโท โหติ ฯ✎ ร่าง
imehi aṭṭhahākārehi musāvādo hoti.
โมสวชฺเชน นิยฺเยถาติ✎ ร่าง
Mosavajje na niyyethāti.
โมสวชฺเชน นิยฺเยยฺย ๑-
โมสวชฺชํ ปชเหยฺย วิโนเทยฺย พฺยนฺตีกเรยฺย อนภาวงฺคเมยฺย
โมสวชฺชา อารโต อสฺส วิรโต ปฏิวิรโต นิกฺขนฺโต นิสฺสฏฺโฐ
วิปฺปมุตฺโต วิสญฺญุตฺโต วิมริยาทิกเตน เจตสา วิหเรยฺยาติ✎ ร่าง
Mosavajje na yāyeyya na niyyāyeyya na vaheyya na saṁhareyya, mosavajjaṁ pajaheyya vinodeyya byantiṁ kareyya anabhāvaṁ gameyya, mosavajjā ārato assa virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā vihareyyāti—
โมสวชฺเชน นิยฺเยถ ฯ✎ ร่าง
mosavajje na niyyetha.