เล่ม ๒๙ — ขุททกนิกาย มหานิทเทส ข้อ 818

เนื้อความทั้งข้อ

[๘๑๘] คำว่า พึงเป็นผู้มีสัจจะ ในคำว่า บุคคลพึงเป็นผู้มีสัจจะ ไม่คะนอง ความว่า พึงเป็นผู้ประกอบด้วยสัจจวาจา ประกอบด้วยสัมมาทิฏฐิ ประกอบด้วยอริยมรรคมีองค์ ๘ เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า พึงเป็นผู้มีสัจจะ. คำว่า ไม่คะนอง ความว่า ความคะนองมี ๓ อย่าง คือ ความคะนองทางกาย ๑ ความคะนองทางวาจา ๑ ความคะนองทางจิต ๑ ฯลฯ นี้ชื่อว่า ความคะนองทางจิต. ความคะนอง ๓ อย่างนี้ อันบุคคลใดละ ตัดขาด สงบ ระงับแล้ว ทำไม่ให้ควรเกิดขึ้น เผาเสียแล้วด้วยไฟคือญาณ บุคคลนั้น เรียกว่าผู้ไม่คะนอง เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า บุคคลพึงเป็นผู้มีสัจจะ ไม่คะนอง.

mnd15:89.1 #

สจฺโจ สิยา อปฺปคพฺโภติ✎ ร่าง

Sacco siyā appagabbhoti.

อ้างอิงPTS 422

mnd15:89.2 #

สจฺโจ สิยาติ สจฺจวาจาย สมนฺนาคโต สิยา สมฺมาทิฏฺฐิยา สมนฺนาคโต สิยา อริเยน อฏฺฐงฺคิเกน มคฺเคน สมนฺนาคโต สิยาติ✎ ร่าง

Sacco siyāti saccavācāya samannāgato siyā, sammādiṭṭhiyā samannāgato siyā, ariyena aṭṭhaṅgikena maggena samannāgato siyāti—

mnd15:89.3 #

สจฺโจ สิยา ฯ✎ ร่าง

sacco siyā.

mnd15:89.4 #

อปฺปคพฺโภติ ตีณิ ปาคพฺภิยานิ✎ ร่าง

Appagabbhoti tīṇi pāgabbhiyāni—

mnd15:89.5 #

กายิกํ ปาคพฺภิยํ วาจสิกํ ปาคพฺภิยํ เจตสิกํ ปาคพฺภิยํ ฯเปฯ✎ ร่าง

kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ, vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ, cetasikaṁ pāgabbhiyaṁ …pe…

mnd15:89.6 #

อิทํ เจตสิกํ ปาคพฺภิยํ ฯ✎ ร่าง

idaṁ cetasikaṁ pāgabbhiyaṁ.

mnd15:89.7 #

ยสฺสีมานิ ตีณิ ปาคพฺภิยานิ ปหีนานิ สมุจฺฉินฺนานิ วูปสนฺตานิ ปฏิปฺปสฺสทฺธานิ อภพฺพุปฺปตฺติกานิ ญาณคฺคินา ทฑฺฒานิ โส วุจฺจติ อปฺปคพฺโภติ✎ ร่าง

Yassimāni tīṇi pāgabbhiyāni pahīnāni samucchinnāni vūpasantāni paṭipassaddhāni abhabbuppattikāni ñāṇagginā daḍḍhāni, so vuccati appagabbhoti—

mnd15:89.8 #

สจฺโจ สิยา อปฺปคพฺโภ ฯ✎ ร่าง

sacco siyā appagabbho.