อกุหํ คณิมาคตนฺติ✎ ร่าง
Akuhaṁ gaṇimāgatanti.
อ้างอิงสยามรัฐ 29.566
อกุโหติ ตีณิ กุหนวตฺถูนิ✎ ร่าง
Akuhoti tīṇi kuhanavatthūni—
ปจฺจยปฏิเสวนสงฺขาตํ@เชิงอรรถ: ๑ ม. ทสพเล ฯ
ปฏิเสวนสงฺขาตํ กุหนวตฺถุ อิริยาปถสงฺขาตํ กุหนวตฺถุ สามนฺตชปฺปนสงฺขาตํ
กุหนวตฺถุ ฯ✎ ร่าง
paccayapaṭisevanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu, iriyāpathasaṅkhātaṁ kuhanavatthu, sāmantajappanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu.
กตมํ ปจฺจยปฏิเสวนสงฺขาตํ กุหนวตฺถุ ฯ✎ ร่าง
Katamaṁ paccayapaṭisevanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu?
อ้างอิงPTS 462 · สยามรัฐ 29.567 · ฉัฏฐสังคายนา 77.348 · พุทธชยันตี 33.654
อิธ คหปติกา ภิกฺขุํ
นิมนฺเตนฺติ จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขาเรหิ ฯ✎ ร่าง
Idha gahapatikā bhikkhuṁ nimantenti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi.
โส ปาปิจฺโฉ อิจฺฉาปกโต อตฺถิโก จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลาน-
ปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานํ ภิยฺโยกมฺยตํ อุปาทาย จีวรํ ปจฺจกฺขาติ
ปิณฺฑปาตํ ปจฺจกฺขาติ เสนาสนํ ปจฺจกฺขาติ คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารํ
ปจฺจกฺขาติ ฯ✎ ร่าง
So pāpiccho icchāpakato atthiko cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ bhiyyokamyataṁ upādāya cīvaraṁ paccakkhāti, piṇḍapātaṁ paccakkhāti, senāsanaṁ paccakkhāti, gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ paccakkhāti.
โส เอวมาห✎ ร่าง
So evamāha—
กึ สมณสฺส มหคฺเฆน จีวเรน✎ ร่าง
“kiṁ samaṇassa mahagghena cīvarena.
เอตํ สารุปฺปํ
ยํ สมโณ สุสานา วา สงฺการกูฏา วา ปาปณิกา วา นนฺตกานิ
อุจฺจินิตฺวา สงฺฆาฏึ กริตฺวา ธาเรยฺย✎ ร่าง
Etaṁ sāruppaṁ, yaṁ samaṇo susānā vā saṅkārakūṭā vā pāpaṇikā vā nantakāni uccinitvā saṅghāṭiṁ karitvā dhāreyya.
กึ สมณสฺส มหคฺเฆน ปิณฺฑปาเตน✎ ร่าง
Kiṁ samaṇassa mahagghena piṇḍapātena.
เอตํ สารุปฺปํ ยํ สมโณ อุญฺฉาจริยาย ปิณฺฑิยาโลเปน ชีวิกํ กปฺเปยฺย✎ ร่าง
Etaṁ sāruppaṁ, yaṁ samaṇo uñchācariyāya piṇḍiyālopena jīvitaṁ kappeyya.
กึ สมณสฺส มหคฺเฆน เสนาสเนน✎ ร่าง
Kiṁ samaṇassa mahagghena senāsanena.
เอตํ สารุปฺปํ ยํ สมโณ รุกฺขมูลิโก
วา อสฺส โสสานิโก วา อพฺโภกาสิโก วา✎ ร่าง
Etaṁ sāruppaṁ, yaṁ samaṇo rukkhamūliko vā assa sosāniko vā abbhokāsiko vā.
กึ สมณสฺส มหคฺเฆน
คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขาเรน✎ ร่าง
Kiṁ samaṇassa mahagghena gilānapaccayabhesajjaparikkhārena.
เอตํ สารุปฺปํ ยํ สมโณ ปูติมุตฺเตน
หริตกีขณฺเฑน โอสถํ กเรยฺยาติ ตทุปาทาย ลูขํ จีวรํ ธาเรติ ลูขํ
ปิณฺฑปาตํ ภุญฺชติ ลูขํ เสนาสนํ ปฏิเสวติ ลูขํ คิลานปจฺจย-
เภสชฺชปริกฺขารํ ปฏิเสวติ ฯ✎ ร่าง
Etaṁ sāruppaṁ, yaṁ samaṇo pūtimuttena haritakīkhaṇḍena osadhaṁ kareyyā”ti tadupādāya lūkhaṁ cīvaraṁ dhāreti, lūkhaṁ piṇḍapātaṁ paribhuñjati, lūkhaṁ senāsanaṁ paṭisevati, lūkhaṁ gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ paṭisevati.
ตเมนํ คหปติกา เอวํ ชานนฺติ✎ ร่าง
Tamenaṁ gahapatikā evaṁ jānanti—
อยํ สมโณ อปฺปิจฺโฉ สนฺตุฏฺโฐ
ปวิวิตฺโต อสํสฏฺโฐ อารทฺธวิริโย ธูตวาโทติ ภิยฺโย ภิยฺโย นิมนฺเตนฺติ
จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขาเรหิ ฯ✎ ร่าง
“ayaṁ samaṇo appiccho santuṭṭho pavivitto asaṁsaṭṭho āraddhavīriyo dhutavādo”ti bhiyyo bhiyyo nimantenti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi.
โส เอวมาห✎ ร่าง
So evamāha—
ติณฺณํ สมฺมุขีภาวา สทฺโธ กุลปุตฺโต พหุํ ปุญฺญํ ปสวติ สทฺธาย
สมฺมุขีภาวา สทฺโธ กุลปุตฺโต พหุํ ปุญฺญํ ปสวติ เทยฺยธมฺมสฺส
สมฺมุขีภาวา สทฺโธ กุลปุตฺโต พหุํ ปุญฺญํ ปสวติ ทกฺขิเณยฺยานํ
สมฺมุขีภาวา สทฺโธ กุลปุตฺโต พหุํ ปุญฺญํ ปสวติ✎ ร่าง
“tiṇṇaṁ sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṁ puññaṁ pasavati, saddhāya sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṁ puññaṁ pasavati, deyyadhammassa sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṁ puññaṁ pasavati, dakkhiṇeyyānaṁ sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṁ puññaṁ pasavati.
ตุมฺหากญฺเจวายํ
สทฺธา อตฺถิ เทยฺยธมฺโม จ สํวิชฺชติ อหญฺจ ปฏิคฺคาหโก✎ ร่าง
Tumhākañcevāyaṁ saddhā atthi, deyyadhammo ca saṁvijjati, ahañca paṭiggāhako.
สจาหํ น
ปฏิคฺคเหสฺสามิ เอวํ ตุเมฺห ปุญฺเญน ปริพาหิรา ภวิสฺสถ น มยฺหํ
อิมินา อตฺโถ อปิจ ตุมฺหากํเยว อนุกมฺปาย ปฏิคฺคณฺหามีติ✎ ร่าง
Sace ahaṁ na paṭiggahessāmi, evaṁ tumhe puññena paribāhirā bhavissatha, na mayhaṁ iminā attho, api ca tumhākaṁyeva anukampāya paṭiggaṇhāmī”ti.
ตทุปาทาย พหุมฺปิ จีวรํ ปฏิคฺคณฺหาติ พหุมฺปิ ปิณฺฑปาตํ
ปฏิคฺคณฺหาติ พหุมฺปิ เสนาสนํ ปฏิคฺคณฺหาติ พหุมฺปิ คิลานปจฺจย-
เภสชฺชปริกฺขารํ ปฏิคฺคณฺหาติ ฯ✎ ร่าง
Tadupādāya bahumpi cīvaraṁ paṭiggaṇhāti, bahumpi piṇḍapātaṁ paṭiggaṇhāti, bahumpi senāsanaṁ paṭiggaṇhāti, bahumpi gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ paṭiggaṇhāti.
ยา เอวรูปา ภากุฏิกา ภากุฏิยํ
กุหนา กุหายนา กุหิตตฺตํ✎ ร่าง
Yā evarūpā bhākuṭikā bhākuṭiyaṁ kuhanā kuhāyanā kuhitattaṁ—
อิทํ วุจฺจติ ปจฺจยปฏิเสวนสงฺขาตํ กุหนวตฺถุ ฯ✎ ร่าง
idaṁ paccayapaṭisevanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu.
กตมํ อิริยาปถสงฺขาตํ กุหนวตฺถุ ฯ✎ ร่าง
Katamaṁ iriyāpathasaṅkhātaṁ kuhanavatthu?
อ้างอิงPTS 463 · สยามรัฐ 29.568
อิเธกจฺโจ ปาปิจฺโฉ
อิจฺฉาปกโต สมฺภาวนาธิปฺปาโย เอวํ มํ ชโน สมฺภาเวสฺสตีติ
คมนํ สณฺฐเปติ ฐานํ สณฺฐเปติ นิสชฺชํ สณฺฐเปติ เสยฺยํ ๑-
สณฺฐเปติ ปณิธาย คจฺฉติ ปณิธาย ติฏฺฐติ ปณิธาย นิสีทติ
ปณิธาย เสยฺยํ กปฺเปติ สมาหิโต วิย คจฺฉติ สมาหิโต วิย
ติฏฺฐติ สมาหิโต วิย นิสีทติ สมาหิโต วิย เสยฺยํ กปฺเปติ
อาปาถกชฺฌายีว โหติ ฯ✎ ร่าง
Idhekacco pāpiccho icchāpakato sambhāvanādhippāyo, “evaṁ maṁ jano sambhāvessatī”ti gamanaṁ saṇṭhapeti, ṭhānaṁ saṇṭhapeti, nisajjaṁ saṇṭhapeti, sayanaṁ saṇṭhapeti, paṇidhāya gacchati, paṇidhāya tiṭṭhati, paṇidhāya nisīdati, paṇidhāya seyyaṁ kappeti, samāhito viya gacchati, samāhito viya tiṭṭhati, samāhito viya nisīdati, samāhito viya seyyaṁ kappeti, āpāthakajjhāyīva hoti.
ยา เอวรูปา อิริยาปถสฺส อาฐปนา
@เชิงอรรถ: ๑ ม. สยนํ ฯ
ฐปนา สณฺฐปนา ภากุฏิกา ภากุฏิยํ กุหนา กุหายนา กุหิตตฺตํ✎ ร่าง
Yā evarūpā iriyāpathassa āṭhapanā ṭhapanā saṇṭhapanā bhākuṭikā bhākuṭiyaṁ kuhanā kuhāyanā kuhitattaṁ—
อิทํ วุจฺจติ อิริยาปถสงฺขาตํ กุหนวตฺถุ ฯ✎ ร่าง
idaṁ iriyāpathasaṅkhātaṁ kuhanavatthu.
กตมํ สามนฺตชปฺปนสงฺขาตํ กุหนวตฺถุ ฯ✎ ร่าง
Katamaṁ sāmantajappanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu?
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 77.349
อิเธกจฺโจ
ปาปิจฺโฉ อิจฺฉาปกโต สมฺภาวนาธิปฺปาโย เอวํ มํ ชโน สมฺภาเวสฺสตีติ
อริยธมฺมสนฺนิสฺสิตํ วาจํ ภาสติ✎ ร่าง
Idhekacco pāpiccho icchāpakato sambhāvanādhippāyo “evaṁ maṁ jano sambhāvessatī”ti, ariyadhammasannissitaṁ vācaṁ bhāsati.
โย เอวรูปํ จีวรํ ธาเรติ โส สมโณ
มเหสกฺโขติ ภณติ✎ ร่าง
“Yo evarūpaṁ cīvaraṁ dhāreti so samaṇo mahesakkho”ti bhaṇati;
โย เอวรูปํ ปตฺตํ ธาเรติ✎ ร่าง
“yo evarūpaṁ pattaṁ dhāreti …
โลหถาลกํ ธาเรติ✎ ร่าง
lohathālakaṁ dhāreti …
ธมฺมกรกํ ธาเรติ✎ ร่าง
dhammakaraṇaṁ dhāreti …
ปริสาวนํ ธาเรติ✎ ร่าง
parissāvanaṁ dhāreti …
กุญฺจิกํ ธาเรติ✎ ร่าง
kuñcikaṁ dhāreti …
อุปาหนํ ธาเรติ✎ ร่าง
upāhanaṁ dhāreti …
กายพนฺธนํ ธาเรติ✎ ร่าง
kāyabandhanaṁ dhāreti …
อาโยคํ ธาเรติ โส สมโณ มเหสกฺโขติ ภณติ ฯ✎ ร่าง
āyogaṁ dhāreti, so samaṇo mahesakkho”ti bhaṇati;
ยสฺส เอวรูโป อุปชฺฌาโย โส สมโณ มหเสกฺโขติ ภณติ ฯ✎ ร่าง
“yassa evarūpo upajjhāyo so samaṇo mahesakkho”ti bhaṇati;
ยสฺส
เอวรูโป อาจริโย✎ ร่าง
“yassa evarūpo ācariyo …