เล่ม ๒๙ — ขุททกนิกาย มหานิทเทส ข้อ 939

เนื้อความทั้งข้อ

[๙๓๙] คำว่า ความหนาว ในคำว่า พึงอดทนความหนาวและความร้อน ความว่า ความหนาวย่อมมีด้วยเหตุ ๒ อย่าง คือ ความหนาวย่อมมีด้วยสามารถแห่งอาโปธาตุภายในกำเริบ ๑ ความหนาวย่อมมีด้วยสามารถแห่งฤดูภายนอก ๑. คำว่า ความร้อน ความว่า ความร้อนย่อมมี ด้วยเหตุ ๒ อย่าง คือ ความร้อนย่อมมีด้วยสามารถแห่งเตโชธาตุภายในกำเริบ ๑ ความร้อนย่อม มีด้วยสามารถแห่งฤดูภายนอก ๑. คำว่า พึงอดทนความหนาวและความร้อน ความว่า ภิกษุพึง เป็นผู้อดทนต่อความหนาว ความร้อน ความหิว ความระหาย ต่อสัมผัสแห่งเหลือบ ยุง ลม แดด และสัตว์เสือกคลาน พึงเป็นผู้มีปกติอดกลั้นต่อทางถ้อยคำที่เขากล่าวชั่ว มาร้าย และ ทุกขเวทนาอันเกิดขึ้นในสรีระที่กล้าแข็ง เผ็ดร้อน ไม่สบาย ไม่ชอบใจ สามารถนำชีวิตไป เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า พึงอดทนความหนาวและความร้อน.

mnd16:176.1 #

สีตํ อถุณฺหํ อธิวาสเยยฺยาติ✎ ร่าง

Sītaṁ athuṇhaṁ adhivāsayeyyāti.

อ้างอิงPTS 487 · สยามรัฐ 29.599 · พุทธชยันตี 33.692

mnd16:176.2 #

สีตนฺติ ทฺวีหิ การเณหิ สีตํ โหติ✎ ร่าง

Sītanti dvīhi kāraṇehi sītaṁ hoti—

mnd16:176.3 #

อพฺภนฺตรธาตุสงฺโกปวเสน ๑- วา สีตํ โหติ พหิทฺธา อุตุวเสน วา สีตํ โหติ ฯ✎ ร่าง

abbhantaradhātuppakopavasena vā sītaṁ hoti, bahiddhā utuvasena vā sītaṁ hoti.

mnd16:176.4 #

อุณฺหนฺติ ทฺวีหิ การเณหิ อุณฺหํ โหติ✎ ร่าง

Uṇhanti dvīhi kāraṇehi uṇhaṁ hoti—

mnd16:176.5 #

อพฺภนฺตรธาตุสงฺโกปวเสน ๒- วา อุณฺหํ โหติ พหิทฺธา อุตุวเสน วา อุณฺหํ โหติ ฯ✎ ร่าง

abbhantaradhātuppakopavasena vā uṇhaṁ hoti, bahiddhā utuvasena vā uṇhaṁ hotīti—

mnd16:176.6 #

สีตํ อุณฺหํ✎ ร่าง

sītaṁ athuṇhaṁ.

mnd16:176.7 #

อธิวาสเยยฺยาติ ขโม @เชิงอรรถ: ๑-๒ ม. อพฺภนฺตรธาตุปฺปโกปวเสน ฯ อสฺส สีตสฺส อุณฺหสฺส ชิฆจฺฉาย ปิปาสาย ฑํสมกสวาตาตป- สิรึสปสมฺผสฺสานํ ทุรุตฺตานํ ทุราคตานํ วจนปถานํ อุปฺปนฺนานํ สารีริกานํ เวทนานํ ทุกฺขานํ ติปฺปานํ ๑- ขรานํ กฏุกานํ อสาตานํ อมนาปานํ ปาณหรานํ อธิวาสิกชาติโก ๒- อสฺสาติ✎ ร่าง

Adhivāsayeyyāti khamo assa sītassa uṇhassa jighacchāya pipāsāya ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ duruttānaṁ durāgatānaṁ vacanapathānaṁ uppannānaṁ sārīrikānaṁ vedanānaṁ dukkhānaṁ tibbānaṁ kharānaṁ kaṭukānaṁ asātānaṁ amanāpānaṁ pāṇaharānaṁ adhivāsakajātiko assāti—

mnd16:176.8 #

สีตํ อถุณฺหํ อธิวาสเยยฺย ฯ✎ ร่าง

sītaṁ athuṇhaṁ adhivāsayeyya.