เนื้อความทั้งข้อ
[๙๘๑] คำว่า ราคะเหล่าใด ในคำว่า ภิกษุพึงเป็นผู้มีสติ ศึกษาเพื่อกำจัดราคะเหล่าใด
ความว่า ราคะในรูป ราคะในเสียง ราคะในกลิ่น ราคะในรส ราคะในโผฏฐัพพะ. คำว่า เป็นผู้
มีสติ ความว่า ความระลึก ความระลึกถึง ความระลึกเฉพาะ สติความระลึก ความทรงจำ
ความไม่เลื่อนลอย ความไม่หลงลืม สตินทรีย์ สติพละ สัมมาสติ สติสัมโพชฌงค์ เอกายนมรรค
นี้เรียกว่า สติ. ภิกษุเป็นผู้ถึง เข้าไปถึง เข้าไปถึงพร้อม ไปใกล้ ไปใกล้พร้อม ประกอบด้วยสตินี้
ภิกษุนั้นเรียกว่า มีสติ. สิกขา ในคำว่า พึงศึกษามี ๓ อย่าง คือ อธิศีลสิกขา อธิจิตสิกขา
อธิปัญญาสิกขา อธิศีลสิกขาเป็นไฉน ฯลฯ นี้ชื่อว่า อธิปัญญาสิกขา. คำว่า พึงเป็นผู้มีสติศึกษา
เพื่อกำจัดราคะเหล่าใด ความว่า บุคคลผู้มีสติ พึงศึกษาแม้อธิศีล ศึกษาแม้อธิจิต ศึกษาแม้
อธิปัญญา เพื่อกำจัด เพื่อกำจัดเฉพาะ เพื่อละ เพื่อสงบ เพื่อสละคืน เพื่อระงับ ซึ่งราคะ
เหล่าใด คือ ราคะในรูป ราคะในเสียง ราคะในกลิ่น ราคะในรส ราคะในโผฏฐัพพะ นึกถึงอยู่
ชื่อว่าพึงศึกษาสิกขา ๓ นี้ รู้ก็ชื่อว่าพึงศึกษา ฯลฯ ทำให้แจ้งซึ่งธรรมที่ควรทำให้แจ้ง ก็ชื่อว่า
พึงศึกษา พึงประพฤติเอื้อเฟื้อ พึงประพฤติเอื้อเฟื้อด้วยดี สมาทาน ประพฤติไป เพราะฉะนั้น
จึงชื่อว่า พึงเป็นผู้มีสติศึกษาเพื่อกำจัดราคะเหล่าใด.
เยสํ สตีมา วินยาย สิกฺเขติ✎ ร่าง
Yesaṁ satīmā vinayāya sikkheti.
อ้างอิงสยามรัฐ 29.625 · พุทธชยันตี 33.722
เยสนฺติ รูปราคสฺส
สทฺทราคสฺส คนฺธราคสฺส รสราคสฺส โผฏฺฐพฺพราคสฺส ฯ✎ ร่าง
Yesanti rūparāgassa saddarāgassa gandharāgassa rasarāgassa phoṭṭhabbarāgassa.
สตีมาติ
ยา สติ อนุสฺสติ ปฏิสฺสติ สติ สรณตา ธารณตา อปิลาปนตา
อสฺสมฺมุสฺสนตา สติ สตินฺทฺริยํ สติพลํ สมฺมาสติ สติสมฺโพชฺฌงฺโค
เอกายนมคฺโค✎ ร่าง
Satīmāti yā sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā satindriyaṁ satibalaṁ sammāsati satisambojjhaṅgo ekāyanamaggo—
อยํ วุจฺจติ สติ ฯ✎ ร่าง
ayaṁ vuccati sati.
อิมาย สติยา อุเปโต สมุเปโต
อุปคโต สมุปคโต อุปปนฺโน สมุปปนฺโน สมนฺนาคโต✎ ร่าง
Imāya satiyā upeto samupeto upagato samupagato upapanno samupapanno samannāgato.
โส วุจฺจติ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. เรณุ ฯ ๒ โป. ปฏิวิโนทยิตฺวา ฯ
สติมา ฯ✎ ร่าง
So vuccati satimā.
สิกฺเขติ ติสฺโส สิกฺขา✎ ร่าง
Sikkheti tisso sikkhā—
อธิสีลสิกฺขา อธิจิตฺตสิกฺขา
อธิปญฺญาสิกฺขา ฯ✎ ร่าง
adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā.
กตมา อธิสีลสิกฺขา ฯเปฯ✎ ร่าง
Katamā adhisīlasikkhā …pe…
อยํ อธิปญฺญาสิกฺขา ฯ✎ ร่าง
ayaṁ adhipaññāsikkhā.
เยสํ สตีมา วินยาย สิกฺเขติ✎ ร่าง
Yesaṁ satīmā vinayāya sikkheti.
—
Kimhi pahaṁsanākālo,
อ้างอิงสยามรัฐ 29.628
สติมา ปุคฺคโล เยสํ รูปราคสฺส
สทฺทราคสฺส คนฺธราคสฺส รสราคสฺส โผฏฺฐพฺพราคสฺส วินยาย
ปฏิวินยาย ปหานาย วูปสมาย ปฏินิสฺสคฺคาย ปฏิปฺปสฺสทฺธิยา
อธิสีลมฺปิ สิกฺเขยฺย อธิจิตฺตมฺปิ สิกฺเขยฺย อธิปญฺญมฺปิ
สิกฺเขยฺย อิมา ติสฺโส สิกฺขา อาวชฺเชนฺโต สิกฺเขยฺย ชานนฺโต
สิกฺเขยฺย ฯเปฯ✎ ร่าง
Satimā puggalo yesaṁ rūparāgassa saddarāgassa gandharāgassa rasarāgassa phoṭṭhabbarāgassa vinayāya paṭivinayāya pahānāya vūpasamāya paṭinissaggāya paṭipassaddhiyā adhisīlampi sikkheyya adhicittampi sikkheyya adhipaññampi sikkheyya, imā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkheyya, jānanto sikkheyya …pe…
สจฺฉิกาตพฺพํ สจฺฉิกโรนฺโต สิกฺเขยฺย อาจเรยฺย
สมาจเรยฺย สมาทาย วตฺเตยฺยาติ✎ ร่าง
sacchikātabbaṁ sacchikaronto sikkheyya ācareyya samācareyya samādāya vatteyyāti—
เยสํ สตีมา วินยาย สิกฺเข ฯ✎ ร่าง
yesaṁ satīmā vinayāya sikkhe.