เล่ม ๓๐ — ขุททกนิกาย จูฬนิทเทส ข้อ 200

เนื้อความทั้งข้อ

[๒๐๐] คำว่า วิทฺวา ในอุเทศว่า "วิทฺวา จ โย เวทคู นโร อิธ" ดังนี้ ความว่า ไปแล้วในวิชชา มีญาณ มีปัญญาแจ่มแจ้ง มีปัญญาทำลายกิเลส. คำว่า โย ความว่า ฯลฯ มนุษย์ใด คือ เช่นใด. ญาณในมรรค ๔ ตรัสว่าเวท ในบทว่า เวทคู นรชน นั้น ชื่อว่าเป็นเวทคู เพราะล่วง เสียซึ่งเวททั้งปวง. คำว่า นโร ได้แก่ สัตว์ นระ มาณพ ผู้อันเขาเลี้ยง บุคคล ผู้เป็นอยู่ ผู้ถึงชาติ สัตว์เกิด ผู้ถึงความเป็นใหญ่ ชนผู้เกิดแต่พระมนู. คำว่า อิธ คือ ในทิฏฐินี้ ฯลฯ ในมนุษยโลกนี้ เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า นรชนใดใน ศาสนานี้ มีความรู้ เป็นเวทคู.

cnd8:112.1 #

วิทฺวา จ โย เวทคู นโร อิธาติ✎ ร่าง

Vidvā ca yo vedagū naro idhāti.

cnd8:112.2 #

วิทฺวาติ วิชฺชาคโต ญาณี วิภาวี เมธาวี ฯ✎ ร่าง

Vidvāti vijjāgato ñāṇī vibhāvī medhāvī.

cnd8:112.3 #

โยติ โย ยาทิโส ฯเปฯ✎ ร่าง

Yoti yo yādiso …pe…

cnd8:112.4 #

มนุสฺโส วา ฯ✎ ร่าง

manusso vā.

cnd8:112.5 #

เวทคูติ เวโท วุจฺจติ จตูสุ มคฺเคสุ ญาณํ ฯ✎ ร่าง

Vedagūti vedo vuccati catūsu maggesu ñāṇaṁ paññā paññindriyaṁ paññābalaṁ dhammavicayasambojjhaṅgo vīmaṁsā vipassanā sammādiṭṭhi.

cnd8:112.6 #

เปฯ✎ ร่าง

Tehi vedehi jātijarāmaraṇassa antagato antappatto koṭigato koṭippatto pariyantagato pariyantappatto vosānagato vosānappatto tāṇagato tāṇappatto leṇagato leṇappatto saraṇagato saraṇappatto abhayagato abhayappatto accutagato accutappatto amatagato amatappatto nibbānagato nibbānappatto.

cnd8:112.7 #

—

Vedānaṁ vā antagatoti vedagū, vedehi vā antagatoti vedagū, sattannaṁ vā dhammānaṁ viditattā vedagū.

cnd8:112.8 #

—

Sakkāyadiṭṭhi viditā hoti, vicikicchā …pe…

cnd8:112.9 #

—

sīlabbataparāmāso …

cnd8:112.10 #

—

rāgo …

cnd8:112.11 #

—

doso …

cnd8:112.12 #

—

moho …

cnd8:112.13 #

—

māno vidito hoti.

cnd8:112.14 #

—

Viditāssa honti pāpakā akusalā dhammā saṅkilesikā ponobhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṁ jātijarāmaraṇiyā.

cnd8:113.1 #

—

Vedāni viceyya kevalāni,

อ้างอิงพุทธชยันตี 34.190

cnd8:113.2 #

—

(sabhiyāti bhagavā)

cnd8:113.3 #

—

Samaṇānaṁ yānīdhatthi brāhmaṇānaṁ;

cnd8:113.4 #

สพฺพ✎ ร่าง

Sabbavedanāsu vītarāgo,

cnd8:113.5 #

เวทมติจฺจ เวทคู โสติ ๒- ฯ✎ ร่าง

Sabbaṁ vedamaticca vedagū so.

cnd8:114.1 #

นโรติ สตฺโต นโร มานโว โปโส ปุคฺคโล ชีโว ชาตุ ๓- ชนฺตุ อินฺทคู มนุโช ฯ✎ ร่าง

Naroti satto naro mānavo poso puggalo jīvo jāgu jantu indagu manujo.

อ้างอิงสยามรัฐ 30.105

cnd8:114.2 #

อิธาติ อิมิสฺสา ทิฏฺฐิยา ฯเปฯ✎ ร่าง

Idhāti imissā diṭṭhiyā …pe…

cnd8:114.3 #

อิมสฺมึ มนุสฺสโลเกติ✎ ร่าง

imasmiṁ manussaloketi—

cnd8:114.4 #

วิทฺวา จ โย เวทคู นโร อิธ ฯ✎ ร่าง

vidvā ca yo vedagū naro idha.