เล่ม ๓๐ — ขุททกนิกาย จูฬนิทเทส ข้อ 245

เนื้อความทั้งข้อ

[๒๔๕] คำว่า อารมฺมณํ พรูหิ ในอุเทศว่า "อารมฺมณํ พรูหิ สมนฺตจกฺขุ" ความ ว่า ขอพระองค์ตรัส คือ บอก ... ประกาศซึ่งอารมณ์ คือ ที่ยึดเหนี่ยว ที่อาศัย ที่เข้าไป อาศัย พระสัพพัญญุตญาณ เรียกว่า สมันตจักษุ ในคำว่า ข้าแต่พระองค์ผู้มีพระสมันตจักษุ, พระผู้มีพระภาคทรงเข้า เข้าไปพร้อม เข้ามา เข้ามาพร้อม เข้าถึง เข้าถึงพร้อม ประกอบด้วย พระสัพพัญญุตญาณนั้น. พระตถาคตพระองค์นั้น ไม่ทรงเห็นอะไรๆ น้อยหนึ่งในโลกนี้ อนึ่ง ไม่ทรงรู้อะไรๆ ที่ ไม่ทรงรู้แล้ว ไม่มีเลย. พระตถาคต ทรงรู้ยิ่งซึ่งธรรมทั้งปวง. ธรรมชาติใดที่ควรแนะนำมีอยู่ พระตถาคต ทรงรู้ยิ่งซึ่งธรรมชาตินั้น เพราะเหตุนั้น พระตถาคตจึงชื่อว่า มีพระสมันตจักษุ เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า ข้าแต่พระองค์ผู้มีพระสมันตจักษุ ขอพระองค์ตรัสบอกอารมณ์.

cnd10:5.1 #

อารมฺมณํ พฺรูหิ สมนฺตจกฺขูติ อารมฺมณํ พฺรูหีติ ๔- อารมฺมณํ อาลมฺพณํ นิสฺสยํ อุปนิสฺสยํ พฺรูหิ อาจิกฺขาหิ เทเสหิ ปญฺญเปหิ ปฏฺฐเปหิ วิวราหิ วิภชาหิ อุตฺตานีกโรหิ ปกาเสหีติ อารมฺมณํ พฺรูหิ ๔- ฯ✎ ร่าง

Ārammaṇaṁ brūhi samantacakkhūti ārammaṇaṁ ālambaṇaṁ nissayaṁ upanissayaṁ brūhi ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehi.

อ้างอิงพุทธชยันตี 34.222

cnd10:5.2 #

สมนฺตจกฺขูติ สมนฺตจกฺขุ วุจฺจติ สพฺพญฺญุตญาณํ ฯ✎ ร่าง

Samantacakkhūti samantacakkhu vuccati sabbaññutañāṇaṁ.

cnd10:5.3 #

ภควา เตน สพฺพญฺญุตญาเณน อุเปโต สมุเปโต อุปาคโต สมุปาคโต อุปปนฺโน สมุปปนฺโน สมนฺนาคโต ฯ✎ ร่าง

Bhagavā tena sabbaññutañāṇena upeto samupeto upāgato samupāgato upapanno samupapanno samannāgato.

cnd10:6.1 #

น ตสฺส อทิฏฺฐมิธตฺถิ กิญฺจิ✎ ร่าง

Na tassa adiṭṭhamidhatthi kiñci,

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 87.92

cnd10:6.2 #

อโถ อวิญฺญาตมชานิตพฺพํ✎ ร่าง

Atho aviññātamajānitabbaṁ;

cnd10:6.3 #

สพฺพํ อภิญฺญาสิ ยทตฺถิ เนยฺยํ✎ ร่าง

Sabbaṁ abhiññāsi yadatthi neyyaṁ,

cnd10:6.4 #

ตถาคโต เตน สมนฺตจกฺขูติ ฯ✎ ร่าง

Tathāgato tena samantacakkhūti.

cnd10:7.1 #

อารมฺมณํ พฺรูหิ สมนฺตจกฺขุ ฯ✎ ร่าง

Ārammaṇaṁ brūhi samantacakkhu.