เนื้อความทั้งข้อ
[๒๙๗] คำว่า ปุจฺฉามิ ตํ ในอุเทศว่า ปุจฺฉามิ ตํ ภควา พฺรูหิ เมตํ ดังนี้ ความว่า
ข้าพระองค์ขอทูลถาม ทูลขอ ทูลเชื้อเชิญ ทูลให้ประกาศซึ่งปัญหานั้นว่า ขอพระองค์จงตรัส
บอกปัญหานั้นแก่ข้าพระองค์ เพราะฉะนั้นจึงชื่อว่า ข้าพระองค์ขอทูลถามปัญหานั้น.
คำว่า ภควา นี้ เป็นเครื่องกล่าวโดยเคารพ ฯลฯ คำว่า ภควา นี้ เป็นสัจฉิกาบัญญัติ.
คำว่า ขอพระองค์จงตรัสบอกปัญหานั้นแก่ข้าพระองค์ ความว่า ขอพระองค์จงตรัส ...
จงประกาศ เพราะฉะนั้นจึงชื่อว่า ข้าแต่พระผู้มีพระภาค ข้าพระองค์ขอทูลถามปัญหานั้น.
ขอพระองค์โปรดตรัสบอกปัญหานั้นแก่ข้าพระองค์เถิด. เพราะเหตุนั้นพราหมณ์นั้นจึงกล่าวว่า
สมณพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งนี้ ย่อมกล่าวความหมดจด
ด้วยการเห็นและการสดับบ้าง ด้วยศีลและวัตรบ้าง ด้วย
มงคลหลายชนิดบ้าง. (ข้าแต่พระผู้มีพระภาค) ผู้นิรทุกข์
สมณพราหมณ์เหล่านั้นเป็นผู้สำรวมแล้ว ประพฤติอยู่ในทิฏฐิ
นั้น ได้ข้ามแล้วซึ่งชาติและชราบ้างหรือ? ข้าแต่พระผู้มี-
พระภาค ข้าพระองค์ขอทูลถามปัญหานั้น. ขอพระองค์
โปรดตรัสบอกปัญหานั้นแก่ข้าพระองค์เถิด.
ปุจฺฉามิ ตํ ภควา พฺรูหิ เม ตนฺติ✎ ร่าง
Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metanti.
ปุจฺฉามิ ตนฺติ
ปุจฺฉามิ ตํ ยาจามิ ตํ อชฺเฌสามิ ตํ ปสาเทมิ ๒- ตํ กถสฺสุ เมติ
ปุจฺฉามิ ตํ ฯ✎ ร่าง
Pucchāmi tanti pucchāmi taṁ yācāmi taṁ ajjhesāmi taṁ, kathayassu meti pucchāmi taṁ.
ภควาติ คารวาธิวจนเมตํ ฯเปฯ✎ ร่าง
Bhagavāti …pe…
สจฺฉิกา
ปญฺญตฺติ ยทิทํ ภควาติ ฯ✎ ร่าง
sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti.
พฺรูหิ เม ตนฺติ พฺรูหิ อาจิกฺขาหิ
เทเสหิ ปญฺญเปหิ ปฏฺฐเปหิ วิวราหิ วิภชาหิ อุตฺตานีกโรหิ
ปกาเสหีติ✎ ร่าง
Brūhi metanti brūhi ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehīti—
ปุจฺฉามิ ตํ ภควา พฺรูหิ เม ตํ ฯ✎ ร่าง
pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ.
เตนาห โส พฺราหฺมโณ✎ ร่าง
Tenāha so brāhmaṇo—
เยเกจิเม สมณพฺราหฺมณา เส (อิจฺจายสฺมา นนฺโท✎ ร่าง
“Ye kecime samaṇabrāhmaṇāse,
ทิฏฺฐสุเตนาปิ วทนฺติ สุทฺธึ✎ ร่าง
Diṭṭhassutenāpi vadanti suddhiṁ;
สีลพฺพเตนาปิ วทนฺติ สุทฺธึ✎ ร่าง
Sīlabbatenāpi vadanti suddhiṁ,
อเนกรูเปน วทนฺติ สุทฺธึ✎ ร่าง
Anekarūpena vadanti suddhiṁ.
กจฺจิสฺสุ เต (ภควา) ตตฺถ ยตา จรนฺตา✎ ร่าง
Kaccissu te bhagavā tattha yatā carantā,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 87.105
อตารุ ชาติญฺจ ชรญฺจ มาริส✎ ร่าง
Atāru jātiñca jarañca mārisa;
ปุจฺฉามิ ตํ ภควา พฺรูหิ เม ตนฺติ ฯ✎ ร่าง
Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metan”ti.