เล่ม ๓๐ — ขุททกนิกาย จูฬนิทเทส ข้อ 325

เนื้อความทั้งข้อ

[๓๒๕] คำว่า เย ในอุเทศว่า เยเม ปุพฺเพ วิยากํสุ ดังนี้ ความว่า พาวรีพราหมณ์ และพราหมณ์อื่นซึ่งเป็นอาจารย์ของพาวรีพราหมณ์ พยากรณ์แล้ว คือ บอกแล้ว ... ประกาศแล้ว ซึ่งทิฏฐิของตน ความควรของตน ความชอบใจของตน ลัทธิของตน อัธยาศัยของตน ความ ประสงค์ของตน เพราะฉะนั้นจึงชื่อว่า ... ก่อน ... พวกอาจารย์เหล่านี้พยากรณ์แล้ว. คำว่า อิติ ในอุเทศว่า อิจฺจายสฺมา เหมโก ดังนี้ เป็นบทสนธิ. ฯลฯ คำว่า อิติ นี้ เป็นไปตามลำดับบท. คำว่า อายสฺมา เป็นเครื่องกล่าวด้วยความรัก เป็นเครื่องกล่าวด้วยความเคารพ. คำว่า อายสฺมา นี้ เป็นเครื่องกล่าวเป็นไปกับด้วยความเคารพและความยำเกรง. คำว่า เหมโก เป็นชื่อ ฯลฯ เป็นคำร้องเรียกของพราหมณ์นั้น เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า ท่านพระเหมกะทูลถามว่า.

cnd12:2.1 #

เยเม ปุพฺเพ วิยากํสูติ เยติ โย จ พาวรี พฺราหฺมโณ เย จญฺเญ ตสฺส อาจริยา เต สกํ ทิฏฺฐึ สกํ ขนฺตึ สกํ รุจึ สกํ ลทฺธึ สกํ อชฺฌาสยํ สกํ อธิปฺปายํ พฺยากรึสุ ๑- อาจิกฺขึสุ เทสยึสุ ปญฺญปึสุ ปฏฺฐปึสุ วิวรึสุ วิภชึสุ อุตฺตานีมกํสุ ปกาเสสุนฺติ✎ ร่าง

Ye me pubbe viyākaṁsūti yo ca bāvarī brāhmaṇo ye caññe tassa ācariyā, te sakaṁ diṭṭhiṁ sakaṁ khantiṁ sakaṁ ruciṁ sakaṁ laddhiṁ sakaṁ ajjhāsayaṁ sakaṁ adhippāyaṁ byākaṁsu ācikkhiṁsu desayiṁsu paññapiṁsu paṭṭhapiṁsu vivariṁsu vibhajiṁsu uttānīakaṁsu pakāsesunti—

cnd12:2.2 #

เยเม ปุพฺเพ วิยากํสุ ฯ✎ ร่าง

ye me pubbe viyākaṁsu.

cnd12:2.3 #

อิจฺจายสฺมา เหมโกติ✎ ร่าง

Iccāyasmā hemakoti.

cnd12:2.4 #

อิจฺจาติ ปทสนฺธิ ฯเปฯ ปทานุปุพฺพกเมตํ✎ ร่าง

Iccāti padasandhi …pe… padānupubbatāpetaṁ—

cnd12:2.5 #

อิจฺจาติ ฯ✎ ร่าง

iccāti.

cnd12:2.6 #

อายสฺมาติ ปิยวจนํ ครุวจนํ สคารวสปฺปติสฺสาธิวจนเมตํ อายสฺมาติ ฯ✎ ร่าง

Āyasmāti piyavacanaṁ …pe….

cnd12:2.7 #

เหมโกติ นามํ ฯเปฯ อภิลาโปติ✎ ร่าง

Hemakoti tassa brāhmaṇassa nāmaṁ …pe… abhilāpoti—

cnd12:2.8 #

อิจฺจายสฺมา เหมโก ฯ✎ ร่าง

iccāyasmā hemako.