เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค ข้อ 107

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๐๗] พระโยคาวจร เมื่อพิจารณาเห็นความเสื่อมไปแห่งรูปขันธ์ ย่อมพิจารณาเห็นลักษณะ ๕ ประการเป็นไฉน ฯ พระโยคาวจรย่อมพิจารณาเห็นความเสื่อมไปแห่งรูปขันธ์โดยความดับ แห่งปัจจัยดับว่า เพราะอวิชชาดับรูปจึงดับ เพราะตัณหาดับรูปจึงดับ เพราะ กรรมดับรูปจึงดับ เพราะอาหารดับรูปจึงดับ แม้เมื่อพิจารณาเห็นลักษณะแห่ง ความแปรปรวน ก็ย่อมพิจารณาเห็นความเสื่อมไปแห่งรูปขันธ์ เมื่อพิจารณา เห็นความเสื่อมไปแห่งรูปขันธ์ ย่อมพิจารณาเห็นลักษณะ ๕ ประการนี้ เมื่อ พิจารณาเห็นความเกิดขึ้นและความเสื่อมไปแห่งรูปขันธ์ ย่อมพิจารณาเห็น ลักษณะ ๑๐ ประการนี้ ฯ

ps1.1:273.1 #

วยํ ปสฺสนฺโต กตมานิ ปญฺจ ลกฺขณานิ ปสฺสติ ฯ✎ ร่าง

Vayaṁ passanto katamāni pañca lakkhaṇāni passati?

อ้างอิงPTS 1.56 · ฉัฏฐสังคายนา 79.50 · พุทธชยันตี 35.1.106

ps1.1:273.2 #

อวิชฺชานิโรธา รูปนิโรโธติ✎ ร่าง

Avijjānirodhā rūpanirodhoti—

ps1.1:273.3 #

ปจฺจยนิโรธฏฺเฐน รูปกฺขนฺธสฺส วยํ ปสฺสติ✎ ร่าง

paccayanirodhaṭṭhena rūpakkhandhassa vayaṁ passati.

ps1.1:273.4 #

ตณฺหานิโรธา รูปนิโรโธติ✎ ร่าง

Taṇhānirodhā rūpanirodhoti—

ps1.1:273.5 #

ปจฺจยนิโรธฏฺเฐน รูปกฺขนฺธสฺส วยํ ปสฺสติ✎ ร่าง

paccayanirodhaṭṭhena rūpakkhandhassa vayaṁ passati.

ps1.1:273.6 #

กมฺมนิโรธา รูปนิโรโธติ✎ ร่าง

Kammanirodhā rūpanirodhoti—

ps1.1:273.7 #

ปจฺจยนิโรธฏฺเฐน รูปกฺขนฺธสฺส วยํ ปสฺสติ✎ ร่าง

paccayanirodhaṭṭhena rūpakkhandhassa vayaṁ passati.

ps1.1:273.8 #

อาหารนิโรธา รูปนิโรโธติ✎ ร่าง

Āhāranirodhā rūpanirodhoti—

ps1.1:273.9 #

ปจฺจยนิโรธฏฺเฐน รูปกฺขนฺธสฺส วยํ ปสฺสติ✎ ร่าง

paccayanirodhaṭṭhena rūpakkhandhassa vayaṁ passati.

ps1.1:273.10 #

วิปริณามลกฺขณํ ปสฺสนฺโตปิ รูปกฺขนฺธสฺส วยํ ปสฺสติ✎ ร่าง

Vipariṇāmalakkhaṇaṁ passantopi rūpakkhandhassa vayaṁ passati.

ps1.1:273.11 #

รูปกฺขนฺธสฺส วยํ ปสฺสนฺโต อิมานิ ปญฺจ ลกฺขณานิ ปสฺสติ✎ ร่าง

Rūpakkhandhassa vayaṁ passanto imāni pañca lakkhaṇāni passati.

ps1.1:273.12 #

อุทยพฺพยํ ปสฺสนฺโต อิมานิ ทส ลกฺขณานิ ปสฺสติ ฯ✎ ร่าง

Udayabbayaṁ passanto imāni dasa lakkhaṇāni passati.