เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค ข้อ 109

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๐๙] พระโยคาวจรเมื่อพิจารณาเห็นความเสื่อมไปแห่งเวทนาขันธ์ ย่อมพิจารณาเห็นลักษณะ ๕ ประการเป็นไฉน ฯ พระโยคาวจรย่อมพิจารณาเห็นความเสื่อมไปแห่งเวทนาขันธ์ โดยความ ดับแห่งปัจจัยว่า เพราะอวิชชาดับเวทนาจึงดับ เพราะตัณหาดับเวทนาจึงดับ เพราะกรรมดับเวทนาจึงดับ เพราะผัสสะดับเวทนาจึงดับ แม้เมื่อพิจารณาเห็น ลักษณะแห่งความแปรปรวน ก็ย่อมพิจารณาเห็นความเสื่อมไปแห่งเวทนาขันธ์ พระโยคาวจรเมื่อพิจารณาเห็นความเสื่อมไปแห่งเวทนาขันธ์ ย่อมพิจารณาเห็น ลักษณะ ๕ ประการนี้ เมื่อพิจารณาเห็นความเกิดขึ้นและความเสื่อมไปแห่งเวทนา ขันธ์ ย่อมพิจารณาเห็นลักษณะ ๑๐ ประการนี้ ฯ

ps1.1:275.1 #

วยํ ปสฺสนฺโต กตมานิ ปญฺจ ลกฺขณานิ ปสฺสติ ฯ✎ ร่าง

Vayaṁ passanto katamāni pañca lakkhaṇāni passati?

ps1.1:275.2 #

อวิชฺชานิโรธา เวทนานิโรโธติ✎ ร่าง

Avijjānirodhā vedanānirodhoti—

ps1.1:275.3 #

ปจฺจยนิโรธฏฺเฐน เวทนากฺขนฺธสฺส วยํ ปสฺสติ✎ ร่าง

paccayanirodhaṭṭhena vedanākkhandhassa vayaṁ passati.

ps1.1:275.4 #

ตณฺหานิโรธา เวทนานิโรโธติ✎ ร่าง

Taṇhānirodhā vedanānirodhoti—

ps1.1:275.5 #

ปจฺจยนิโรธฏฺเฐน เวทนากฺขนฺธสฺส วยํ ปสฺสติ✎ ร่าง

paccayanirodhaṭṭhena vedanākkhandhassa vayaṁ passati.

ps1.1:275.6 #

กมฺมนิโรธา เวทนานิโรโธติ✎ ร่าง

Kammanirodhā vedanānirodhoti—

ps1.1:275.7 #

ปจฺจยนิโรธฏฺเฐน เวทนากฺขนฺธสฺส วยํ ปสฺสติ✎ ร่าง

paccayanirodhaṭṭhena vedanākkhandhassa vayaṁ passati.

ps1.1:275.8 #

ผสฺสนิโรธา เวทนานิโรโธ✎ ร่าง

Phassanirodhā vedanānirodhoti—

ps1.1:292.1 #

ติ✎ ร่าง

Uppādo dukkhanti—

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 79.53

ps1.1:275.9 #

ปจฺจยนิโรธฏฺเฐน เวทนากฺขนฺธสฺส วยํ ปสฺสติ✎ ร่าง

paccayanirodhaṭṭhena vedanākkhandhassa vayaṁ passati.

ps1.1:275.10 #

วิปริณามลกฺขณํ ปสฺสนฺโตปิ เวทนากฺขนฺธสฺส วยํ ปสฺสติ✎ ร่าง

Vipariṇāmalakkhaṇaṁ passantopi vedanākkhandhassa vayaṁ passati.

ps1.1:275.11 #

เวทนากฺขนฺธสฺส วยํ ปสฺสนฺโต อิมานิ ปญฺจ ลกฺขณานิ ปสฺสติ✎ ร่าง

Vedanākkhandhassa vayaṁ passanto imāni pañca lakkhaṇāni passati.

ps1.1:275.12 #

อุทยพฺพยํ ปสฺสนฺโต อิมานิ ทส ลกฺขณานิ ปสฺสติ ฯ✎ ร่าง

Udayabbayaṁ passanto imāni dasa lakkhaṇāni passati.