เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค ข้อ 155

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๕๕] อุปกิเลสแห่งจิตของตน คือ รูปราคะ อรูปราคะ มานะ อุทธัจจะ อวิชชา มานานุสัย ภวราคานุสัย อวิชชานุสัยเป็นกิเลสอันอรหัตมรรค ตัดขาดดีแล้ว จิตที่หลุดพ้นจากอุปกิเลส ๘ ประการนี้ พร้อมด้วยปริยุฏฐานกิเลส เป็นอันพ้นแล้วด้วยดี ชื่อว่าญาณ เพราะอรรถว่ารู้วิมุตตินั้น ชื่อว่าปัญญา เพราะ อรรถว่าผู้ชัด เพราะเหตุนั้นท่านจึงกล่าวว่า ปัญญาในการพิจารณาเห็นอุปกิเลสนั้นๆ อันอริยมรรคนั้นๆ ตัดเสียแล้ว เป็นวิมุติญาณ ฯ

ps1.1:371.1 #

อรหตฺตมคฺเคน รูปราโค อรูปราโค มาโน อุทฺธจฺจํ อวิชฺชา มานานุสโย ภวราคานุสโย อวิชฺชานุสโย✎ ร่าง

Arahattamaggena rūparāgo, arūparāgo, māno, uddhaccaṁ, avijjā, mānānusayo, bhavarāgānusayo, avijjānusayo—

ps1.1:371.2 #

อตฺตโน จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลสา สมฺมา สมุจฺฉินฺนา โหนฺติ✎ ร่าง

attano cittassa upakkilesā sammā samucchinnā honti.

ps1.1:371.3 #

อิเมหิ อฏฺฐหิ อุปกฺกิเลเสหิ สปริยุฏฺฐาเนหิ จิตฺตํ วิมุตฺตํ โหติ สุวิมุตฺตํ✎ ร่าง

Imehi aṭṭhahi upakkilesehi sapariyuṭṭhānehi cittaṁ vimuttaṁ hoti suvimuttaṁ.

ps1.1:371.4 #

ตํวิมุตฺติญาตฏฺเฐน ญาณํ ปชานนฏฺเฐน ปญฺญา✎ ร่าง

Taṁvimutti ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.

ps1.1:371.5 #

เตน วุจฺจติ✎ ร่าง

Tena vuccati—

ps1.1:371.6 #

ฉินฺนมนุปสฺสเน ปญฺญา วิมุตฺติญาณํ✎ ร่าง

“chinnavaṭumānupassane paññā vimuttiñāṇaṁ”.

ps1.1:371.7 #

ตํ ญาตฏฺเฐน ญาณํ ปชานนฏฺเฐน ปญฺญา✎ ร่าง

Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.

ps1.1:371.8 #

เตน วุจฺจติ✎ ร่าง

Tena vuccati—

ps1.1:371.9 #

ฉินฺนมนุปสฺสเน ปญฺญา วิมุตฺติญาณํ ฯ✎ ร่าง

“chinnavaṭumānupassane paññā vimuttiñāṇaṁ”.

ps1.1:371.10 #

—

Vimuttiñāṇaniddeso terasamo.

ps1.1:372.0 #

—

1.1.14 Paccavekkhaṇañāṇaniddesa