เนื้อความทั้งข้อ
[๒๓๖] คำว่า ธรรมเครื่องขัดเกลา ความว่า กามฉันทะมิใช่ธรรมเครื่อง
ขัดเกลา เนกขัมมะเป็นธรรมเครื่องขัดเกลา พยาบาทมิใช่ธรรมเครื่องขัดเกลา
ความไม่พยาบาทเป็นธรรมเครื่องขัดเกลา ถีนมิทธะมิใช่ธรรมเครื่องขัดเกลา
อาโลกสัญญาเป็นธรรมเครื่องขัดเกลา อุทธัจจะมิใช่ธรรมเครื่องขัดเกลา ความไม่
ฟุ้งซ่านเป็นธรรมเครื่องขัดเกลา วิจิกิจฉามิใช่เป็นธรรมเครื่องขัดเกลา การกำหนด
ธรรมเป็นธรรมเครื่องขัดเกลา อวิชชามิใช่ธรรมเครื่องขัดเกลา ญาณเป็นธรรม
เครื่องขัดเกลา อรติมิใช่ธรรมเครื่องขัดเกลา ความปราโมทย์เป็นธรรมเครื่อง
ขัดเกลา นิวรณ์มิใช่ธรรมเครื่องขัดเกลา ปฐมฌานเป็นธรรมเครื่องขัดเกลา ฯลฯ
กิเลสทั้งปวงมิใช่ธรรมเครื่องขัดเกลา อรหัตมรรคเป็นธรรมเครื่องขัดเกลา ฯ
ชื่อว่าญาณ เพราะอรรถว่ารู้ธรรม ซึ่งว่าปัญญาเพราะอรรถว่ารู้ชัด เพราะ
เหตุนั้นท่านจึงกล่าวว่า ปัญญาในความสิ้นไปแห่งกิเลสอันหนา สภาพต่าง ๆ
และเดช เป็นสัลเลขัฏฐญาณ ฯ
สลฺเลโขติ กามจฺฉนฺโท อสลฺเลโข เนกฺขมฺมํ@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. ปุถุนานตฺเตกตฺตเตชปริยาทาเน ฯ เอวมุปริปิ ฯ ๒-๓ ม. ยุ. ปญฺญเตเชน ...@ทุปฺปญฺญเตชํ ฯ
สลฺเลโข✎ ร่าง
Sallekhoti kāmacchando asallekho, nekkhammaṁ sallekho.
อ้างอิงสยามรัฐ 31.152 · พุทธชยันตี 35.1.196
พฺยาปาโท อสลฺเลโข อพฺยาปาโท สลฺเลโข✎ ร่าง
Byāpādo asallekho, abyāpādo sallekho.
ถีนมิทฺธํ
อสลฺเลโข อาโลกสญฺญา สลฺเลโข✎ ร่าง
Thinamiddhaṁ asallekho, ālokasaññā sallekho.
อุทฺธจฺจํ อสลฺเลโข
อวิกฺเขโป สลฺเลโข✎ ร่าง
Uddhaccaṁ asallekho, avikkhepo sallekho.
วิจิกิจฺฉา อสลฺเลโข ธมฺมววตฺถานํ
สลฺเลโข✎ ร่าง
Vicikicchā asallekho, dhammavavatthānaṁ sallekho.
อวิชฺชา อสลฺเลโข ญาณํ สลฺเลโข✎ ร่าง
Avijjā asallekho, ñāṇaṁ sallekho.
อรติ อสลฺเลโข
ปามุชฺชํ สลฺเลโข✎ ร่าง
Arati asallekho, pāmojjaṁ sallekho.
นีวรณา อสลฺเลโข ปฐมชฺฌานํ สลฺเลโข ฯเปฯ✎ ร่าง
Nīvaraṇā asallekho, paṭhamaṁ jhānaṁ sallekho …pe…
สพฺพกิเลสา อสลฺเลโข อรหตฺตมคฺโค สลฺเลโข✎ ร่าง
sabbakilesā asallekho, arahattamaggo sallekho.
ตํ ญาตฏฺเฐน
ญาณํ ปชานนฏฺเฐน ปญฺญา✎ ร่าง
Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.
เตน วุจฺจติ✎ ร่าง
Tena vuccati—
ปุถุนานตฺตเตชปริยาทาเน
ปญฺญา สลฺเลขฏฺเฐ ญาณํ ฯ✎ ร่าง
“puthunānattatejapariyādāne paññā sallekhaṭṭhe ñāṇaṁ”.
—
Sallekhaṭṭhañāṇaniddeso sattatiṁsatimo.
—
1.1.38 Vīriyārambhañāṇaniddesa