เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค ข้อ 290

เนื้อความทั้งข้อ

[๒๙๐] ชื่อว่าสัพพัญญุตญาณ เพราะอรรถว่า รู้สภาพปัญญาอัน แตกฉานดีในอรรถแห่งอรรถปฏิสัมภิทา ตลอดทั้งหมด ฯลฯ รู้สภาพปัญญา อันแตกฉานดีในธรรมแห่งธรรมปฏิสัมภิทาสภาพปัญญาอันแตกฉานดีในนิรุตติแห่ง นิรุตติปฏิสัมภิทา สภาพปัญญาอันแตกฉานดีในปฏิภาณปฏิสัมภิทา ตลอดทั้งหมด ... รู้อินทรียปโรปยัตตญาณ รู้ญาณในฉันทะอันมานอน และกิเลสอันนอน เนื่องของสัตว์ทั้งหลาย รู้ยมกปาฏิหาริยญาณ รู้มหากรุณาสมาปัตติญาณ ตลอด ทั้งหมด ชื่อว่าอนาวรณญาณ เพราะอรรถว่า ในญาณนั้นไม่มีเครื่องกั้น ฯ

ps1.1:572.1 #

ยาวตา อตฺถปฏิสมฺภิทาย อตฺถปฏิสมฺภิทฏฺฐํ สพฺพํ ชานาตีติ✎ ร่าง

Yāvatā atthapaṭisambhidāya atthapaṭisambhidaṭṭhaṁ, taṁ sabbaṁ jānātīti—

อ้างอิงPTS 1.133

ps1.1:572.2 #

สพฺพญฺญุตญาณํ✎ ร่าง

sabbaññutaññāṇaṁ.

ps1.1:572.3 #

ตตฺถ ฯเป✎ ร่าง

Tattha āvaraṇaṁ natthīti—

ps1.1:572.4 #

ฯ✎ ร่าง

anāvaraṇañāṇaṁ.

ps1.1:572.5 #

ยาวตา ธมฺมปฏิสมฺภิทาย ธมฺมปฏิสมฺภิทฏฺฐํ✎ ร่าง

Yāvatā dhammapaṭisambhidāya dhammapaṭisambhidaṭṭhaṁ …pe…

ps1.1:572.6 #

ยาวตา นิรุตฺติปฏิสมฺภิทาย นิรุตฺติปฏิสมฺภิทฏฺฐํ✎ ร่าง

yāvatā niruttipaṭisambhidāya niruttipaṭisambhidaṭṭhaṁ …pe…

ps1.1:572.7 #

ยาวตา ปฏิภาณปฏิสมฺภิทาย ปฏิภาณปฏิสมฺภิทฏฺฐํ สพฺพํ ชานาตีติ✎ ร่าง

yāvatā paṭibhānapaṭisambhidāya paṭibhānapaṭisambhidaṭṭhaṁ, taṁ sabbaṁ jānātīti—

ps1.1:572.8 #

สพฺพญฺญุตญาณํ✎ ร่าง

sabbaññutaññāṇaṁ.

ps1.1:572.9 #

ตตฺถ อาวรณํ นตฺถีติ✎ ร่าง

Tattha āvaraṇaṁ natthīti—

ps1.1:572.10 #

อนาวรณํ ญาณํ✎ ร่าง

anāvaraṇañāṇaṁ.

ps1.1:573.1 #

ยาวตา อินฺทฺริยปโรปริยตฺเต ญาณํ สพฺพํ ชานาตีติ✎ ร่าง

Yāvatā indriyaparopariyattañāṇaṁ, taṁ sabbaṁ jānātīti—

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 79.121

ps1.1:573.2 #

สพฺพญฺญุตญาณํ✎ ร่าง

sabbaññutaññāṇaṁ.

ps1.1:573.3 #

ตตฺถ อาวรณํ นตฺถีติ✎ ร่าง

Tattha āvaraṇaṁ natthīti—

ps1.1:573.4 #

อนาวรณํ ญาณํ✎ ร่าง

anāvaraṇañāṇaṁ.

ps1.1:573.5 #

ยาวตา สตฺตานํ อาสยานุสเย ญาณํ✎ ร่าง

Yāvatā sattānaṁ āsayānusaye ñāṇaṁ …pe…

ps1.1:573.6 #

ยาวตา ยมกปาฏิหิเร ญาณํ✎ ร่าง

yāvatā yamakapāṭihīre ñāṇaṁ …pe…

ps1.1:573.7 #

ยาวตา มหากรุณาสมาปตฺติยา ญาณํ สพฺพํ ชานาตีติ✎ ร่าง

yāvatā mahākaruṇāsamāpattiyā ñāṇaṁ, taṁ sabbaṁ jānātīti—

ps1.1:573.8 #

สพฺพญฺญุตญาณํ✎ ร่าง

sabbaññutaññāṇaṁ.

ps1.1:573.9 #

ตตฺถ อาวรณํ นตฺถีติ✎ ร่าง

Tattha āvaraṇaṁ natthīti—

ps1.1:573.10 #

อนาวรณํ ญาณํ ฯ✎ ร่าง

anāvaraṇañāṇaṁ.

ps1.1:574.1 #

—

Yāvatā sadevakassa lokassa samārakassa sabrahmakassa sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya diṭṭhaṁ sutaṁ mutaṁ viññātaṁ pattaṁ pariyesitaṁ anuvicaritaṁ manasā, taṁ sabbaṁ jānātīti—

อ้างอิงสยามรัฐ 31.193 · พุทธชยันตี 35.1.246

ps1.1:574.2 #

—

sabbaññutaññāṇaṁ.

ps1.1:574.3 #

—

Tattha āvaraṇaṁ natthīti—

ps1.1:574.4 #

—

anāvaraṇañāṇaṁ.

ps1.1:575.1 #

—

Na tassa addiṭṭhamidhatthi kiñci,

ps1.1:575.2 #

—

Atho aviññātamajānitabbaṁ;

ps1.1:575.3 #

—

Sabbaṁ abhiññāsi yadatthi neyyaṁ,

ps1.1:575.4 #

—

Tathāgato tena samantacakkhūti.

ps1.1:576.1 #

—

Samantacakkhūti kenaṭṭhena samantacakkhu?

ps1.1:576.2 #

—

Cuddasa buddhañāṇāni.

ps1.1:576.3 #

—

Dukkhe ñāṇaṁ buddhañāṇaṁ, dukkhasamudaye ñāṇaṁ buddhañāṇaṁ, dukkhanirodhe ñāṇaṁ buddhañāṇaṁ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ buddhañāṇaṁ, atthapaṭisambhide ñāṇaṁ buddhañāṇaṁ, dhammapaṭisambhide ñāṇaṁ buddhañāṇaṁ, niruttipaṭisambhide ñāṇaṁ buddhañāṇaṁ, paṭibhānapaṭisambhide ñāṇaṁ buddhañāṇaṁ, indriyaparopariyattañāṇaṁ buddhañāṇaṁ, sattānaṁ āsayānusaye ñāṇaṁ buddhañāṇaṁ, yamakapāṭihīre ñāṇaṁ buddhañāṇaṁ, mahākaruṇāsamāpattiyā ñāṇaṁ buddhañāṇaṁ, sabbaññutaññāṇaṁ buddhañāṇaṁ, anāvaraṇañāṇaṁ buddhañāṇaṁ—

ps1.1:576.4 #

—

imāni cuddasa buddhañāṇāni.

ps1.1:576.5 #

—

Imesaṁ cuddasannaṁ buddhañāṇānaṁ aṭṭha ñāṇāni sāvakasādhāraṇāni;

ps1.1:576.6 #

—

cha ñāṇāni asādhāraṇāni sāvakehi.

ps1.1:577.1 #

—

Yāvatā dukkhassa dukkhaṭṭho, sabbo ñāto;

อ้างอิงPTS 1.134 · สยามรัฐ 31.194 · ฉัฏฐสังคายนา 79.122

ps1.1:577.2 #

—

aññāto dukkhaṭṭho natthīti—

ps1.1:577.3 #

—

sabbaññutaññāṇaṁ.

ps1.1:577.4 #

—

Tattha āvaraṇaṁ natthīti—

ps1.1:577.5 #

—

anāvaraṇañāṇaṁ.