เนื้อความทั้งข้อ
[๓๑๙] ปุถุชนย่อมเห็นเวทนาในตนอย่างไร ฯ
บุคคลบางคนในโลกนี้ ย่อมเห็นสัญญา สังขาร วิญญาณ รูป
โดยความเป็นตน เขามีความเห็นอย่างนี้ว่า นี้แลเป็นตัวตนของเรา ก็และในตัวตน
นี้มีเวทนานี้ ดังนี้ ชื่อว่าย่อมเห็นเวทนาในตน เปรียบเหมือนดอกไม้มีกลิ่นหอม
บุรุษพึงพูดถึงดอกไม้นั้นอย่างนี้ว่า นี้ดอกไม้ นี้กลิ่นหอม ดอกไม้เป็นอย่างหนึ่ง
กลิ่นหอมเป็นอย่างหนึ่ง แต่กลิ่นหอมมีอยู่ในดอกไม้นี้ ดังนี้ ชื่อว่าย่อมเห็น
กลิ่นหอมในดอกไม้ ฉันใด บุคคลบางคนในโลกนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ย่อมเห็น
สัญญา สังขาร วิญญาณ รูป โดยความเป็นตน เขามีความเห็นอย่างนี้ว่า
นี้แลเป็นตัวตนของเรา ก็แลในตัวตนนี้มีเวทนา ดังนี้ ชื่อว่าย่อมเห็นเวทนาในตน
ทิฐิ คือ ความลูบคลำด้วยความถือผิด ทิฐิไม่ใช่วัตถุ วัตถุไม่ใช่ทิฐิ ฯลฯ
นี้เป็นอัตตานุทิฐิมีเวทนาเป็นวัตถุที่ ๓ อัตตานุทิฐิเป็นมิจฉาทิฐิ ฯลฯ เหล่านี้
เป็นสังโยชน์ แต่ไม่ใช่ทิฐิ ปุถุชนย่อมเห็นเวทนาในตนอย่างนี้ ฯ
กถํ อตฺตนิ เวทนํ สมนุปสฺสติ ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ attani vedanaṁ samanupassati?
อ้างอิงสยามรัฐ 31.213
อิเธกจฺโจ สญฺญํ✎ ร่าง
Idhekacco saññaṁ …
วิญฺญาณํ✎ ร่าง
viññāṇaṁ …
รูปํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ✎ ร่าง
rūpaṁ attato samanupassati.
ตสฺส เอวํ โหติ✎ ร่าง
Tassa evaṁ hoti—
อยํ
โข เม อตฺตา✎ ร่าง
“ayaṁ kho me attā.
อิมสฺมิญฺจ ปน อตฺตนิ อยํ เวทนาติ✎ ร่าง
Imasmiñca pana attani ayaṁ vedanā”ti.
อตฺตนิ
เวทนํ สมนุปสฺสติ✎ ร่าง
Attani vedanaṁ samanupassati.
เสยฺยถาปิ ปุปฺผํ คนฺธสมฺปนฺนํ อสฺส✎ ร่าง
Seyyathāpi pupphaṁ gandhasampannaṁ assa.
ตเมนํ
ปุริโส เอวํ วเทยฺย✎ ร่าง
Tamenaṁ puriso evaṁ vadeyya—
อิทํ ปุปฺผํ อยํ คนฺโธ✎ ร่าง
“idaṁ pupphaṁ, ayaṁ gandho;
อญฺญํ ปุปฺผํ อญฺโญ
คนฺโธ✎ ร่าง
aññaṁ pupphaṁ, añño gandho.
โส โข ปนายํ คนฺโธ อิมสฺมึ ปุปฺเผติ✎ ร่าง
So kho panāyaṁ gandho imasmiṁ pupphe”ti.
ปุปฺผสฺมึ คนฺธํ
สมนุปสฺสติ✎ ร่าง
Pupphasmiṁ gandhaṁ samanupassati.
เอวเมว อิเธกจฺโจ สญฺญํ✎ ร่าง
Evamevaṁ idhekacco saññaṁ …
วิญฺญาณํ✎ ร่าง
viññāṇaṁ …
รูปํ
อตฺตโต สมนุปสฺสติ✎ ร่าง
rūpaṁ attato samanupassati.
ตสฺส เอวํ โหติ✎ ร่าง
Tassa evaṁ hoti—
อยํ โข เม อตฺตา✎ ร่าง
“ayaṁ kho me attā.
อิมสฺมิญฺจ ปน อตฺตนิ อยํ เวทนาติ✎ ร่าง
Imasmiñca pana attani ayaṁ vedanā”ti.
อตฺตนิ เวทนํ สมนุปสฺสติ✎ ร่าง
Attani vedanaṁ samanupassati.
อภินิเวสปรามาโส ทิฏฺฐิ✎ ร่าง
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
ทิฏฺฐิ น วตฺถุ วตฺถุ น ทิฏฺฐิ ฯเป✎ ร่าง
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
ฯ✎ ร่าง
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
—
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
อยํ ตติยา เวทนาวตฺถุกา อตฺตานุทิฏฺฐิ✎ ร่าง
ayaṁ tatiyā vedanāvatthukā attānudiṭṭhi.
อตฺตานุทิฏฺฐิ มิจฺฉาทิฏฺฐิ
ทิฏฺฐิวิปตฺติ ฯเปฯ✎ ร่าง
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti …pe…
อิมานิ สญฺโญชนานิ น จ ทิฏฺฐิโย✎ ร่าง
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
เอวํ
อตฺตนิ เวทนํ สมนุปสฺสติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ attani vedanaṁ samanupassati.