เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค ข้อ 385

เนื้อความทั้งข้อ

[๓๘๕] ประธานเป็นไฉน แม้กาย แม้จิตของภิกษุผู้ปรารภความเพียร ย่อมควรแก่การงาน นี้เป็นประธาน ประโยคเป็นไฉน ภิกษุผู้ปรารภความเพียร ย่อมละอุปกิเลสได้ วิตกย่อมสงบไป นี้เป็นประโยค ผลวิเศษเป็นไฉน ภิกษุผู้ ปรารภความเพียรย่อมละสังโยชน์ได้ อนุสัยย่อมถึงความพินาศไป นี้เป็นผลวิเศษ ก็ธรรม ๓ ประการนี้ ย่อมไม่เป็นอารมณ์แห่งจิตดวงเดียวอย่างนี้ และธรรม ๓ ประการนี้ไม่ปรากฏก็หามิได้ จิตไม่ถึงความฟุ้งซ่าน ปรากฏเป็นประธาน ยังประโยคให้สำเร็จ และบรรลุถึงผลวิเศษ ฯ

ps1.3:48.1 #

กตมํ ปธานํ ฯ✎ ร่าง

Katamaṁ padhānaṁ?

อ้างอิงPTS 1.172

ps1.3:48.2 #

อารทฺธวิริยสฺส กาโยปิ จิตฺตมฺปิ กมฺมนิยํ โหติ✎ ร่าง

Āraddhavīriyassa kāyopi cittampi kammaniyaṁ hoti—

ps1.3:48.3 #

อิทํ ปธานํ ฯ✎ ร่าง

idaṁ padhānaṁ.

ps1.3:48.4 #

กตโม ปโยโค ฯ✎ ร่าง

Katamo payogo?

ps1.3:48.5 #

อารทฺธวิริยสฺส อุปกฺกิเลสา ปหียนฺติ วิตกฺกา วูปสมนฺติ✎ ร่าง

Āraddhavīriyassa upakkilesā pahīyanti, vitakkā vūpasammanti—

ps1.3:48.6 #

อยํ ปโยโค ฯ✎ ร่าง

ayaṁ payogo.

ps1.3:48.7 #

กตโม วิเสโส ฯ✎ ร่าง

Katamo viseso?

ps1.3:48.8 #

อารทฺธวิริยสฺส สญฺโญชนานิ ปหียนฺติ อนุสยา พฺยาสนฺติ✎ ร่าง

Āraddhavīriyassa saññojanā pahīyanti, anusayā byantīhonti.

ps1.3:48.9 #

อยํ วิเสโส ฯ✎ ร่าง

Ayaṁ viseso.

ps1.3:48.10 #

เอวํ อิเม จ ตโย ธมฺมา เอกจิตฺตสฺส อารมฺมณา น โหนฺติ น จิเม ตโย ธมฺมา อวิทิตา โหนฺติ น จ จิตฺตํ วิกฺเขปํ คจฺฉติ ปธานญฺจ ปญฺญายติ ปโยคญฺจ สาเธติ วิเสสมธิคจฺฉติ ฯ✎ ร่าง

Evaṁ ime tayo dhammā ekacittassa ārammaṇā na honti, na cime tayo dhammā aviditā honti, na ca cittaṁ vikkhepaṁ gacchati, padhānañca paññāyati, payogañca sādheti, visesamadhigacchati.