‹ กลับ
อานาปาณกถา
เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค · ข้อ 388 · ขุ.ป. ๓๑/๔๐๗๐ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๓๘๘] คำว่า อิธ ความว่า ในทิฐินี้ ในความควรนี้ ในความ ชอบใจนี้ ในเขตนี้ ในธรรมนี้ ในวินัยนี้ ในธรรมวินัยนี้ ในปาพจน์นี้ ใน พรหมจรรย์นี้ ในสัตถุศาสน์นี้ เพราะเหตุนั้นท่านจึงกล่าวว่า ในธรรมวินัยนี้ ฯ คำว่า ภิกฺขุ ความว่า ภิกษุเป็นกัลยาณปุถุชนก็ตาม เป็นพระเสขะก็ตาม เป็นพระอรหันต์ผู้มีธรรมไม่กำเริบก็ตาม ฯ คำว่า อรญฺญํ ความว่า สถานที่ทุกแห่งนอกเสาเขื่อนไป สถานที่นั้น เป็นป่า ฯ คำว่า รุกฺขมูลํ ความว่า อาสนะของภิกษุซึ่งจัดไว้ที่โคนไม้นั้น คือ เตียง ตั่ง ฟูก เสื่อ ท่อนหนัง เครื่องลาดทำด้วยหญ้า เครื่องลาดทำด้วยใบไม้ หรือเครื่องลาดทำด้วยฟาง ภิกษุ เดิน ยืน นั่ง หรือนอนที่อาสนะนั้น ฯ คำว่า สุญฺญํ ความว่า เป็นสถานที่ไม่เกลื่อนกล่นด้วยใครๆ เป็นคฤหัสถ์ก็ตาม เป็นบรรพชิตก็ตาม ฯ คำว่า อาคารํ คือ วิหาร โรงมีหลังคาครึ่งหนึ่ง ปราสาท เรือนโล้น ถ้ำ ฯ คำว่า นิสีทติ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา ความว่า ภิกษุนั้นเป็นผู้นั่งคู้บัลลังก์ ตั้งกายตรง คือ กายเป็นกายอันภิกษุนั้นตั้งวางไว้ตรง ฯ ศัพท์ว่า ปริ ในคำว่า ปริมุขํ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวา มีความกำหนดถือ เอาเป็นอรรถ ศัพท์ว่า มุขํ มีความนำออกเป็นอรรถ ศัพท์ว่า สติ มีความเข้า ไปตั้งไว้เป็นอรรถ เพราะเหตุนั้นท่านจึงกล่าวว่า ตั้งสติไว้เฉพาะหน้า ฯ
เทียบรายประโยค (28 ประโยค)
ps1.3:61.1 #
อิธาติ อิมิสฺสา ทิฏฺฐิยา อิมิสฺสา ขนฺติยา อิมิสฺสา รุจิยา อิมสฺมึ อาทาเย อิมสฺมึ ธมฺเม อิมสฺมึ วินเย อิมสฺมึ ธมฺมวินเย อิมสฺมึ ปาวจเน อิมสฺมึ พฺรหฺมจริเย อิมสฺมึ สตฺถุสาสเน✎ ร่าง
Idhāti imissā diṭṭhiyā, imissā khantiyā, imissā ruciyā, imasmiṁ ādāye, imasmiṁ dhamme, imasmiṁ vinaye, imasmiṁ dhammavinaye, imasmiṁ pāvacane, imasmiṁ brahmacariye, imasmiṁ satthusāsane.
อ้างอิงสยามรัฐ 31.264 · ฉัฏฐสังคายนา 79.169 · พุทธชยันตี 35.1.332
ps1.3:61.2 #
เตน วุจฺจติ✎ ร่าง
Tena vuccati—
ps1.3:61.3 #
อิธาติ ฯ✎ ร่าง
“idhā”ti.
ps1.3:61.4 #
ภิกฺขูติ ปุถุชฺชนกลฺยาณโก วา โหติ ภิกฺขุ เสกฺโข วา อรหา วา อกุปฺปธมฺโม ฯ✎ ร่าง
Bhikkhūti puthujjanakalyāṇako vā hoti bhikkhu sekkho vā arahā vā akuppadhammo.
ps1.3:61.5 #
อรญฺญนฺติ นิกฺขมิตฺวา พหิ อินฺทขีลา สพฺพเมตํ อรญฺญํ ฯ✎ ร่าง
Araññanti nikkhamitvā bahi indakhīlā sabbametaṁ araññaṁ.
ps1.3:61.6 #
รุกฺขมูลนฺติ ตตฺถ ภิกฺขุโน อาสนํ ปญฺญตฺตํ โหติ มญฺโจ วา ปีฐํ วา ภิสิ วา ตฏฺฏิกา วา จมฺมขณฺโฑ วา ติณสณฺฐโร วา ปณฺณสณฺฐโร วา ปลาสสณฺฐโร วา ตตฺถ ภิกฺขุ จงฺกมติ วา ติฏฺฐติ วา นิสีทติ วา เสยฺยํ วา กปฺเปติ ฯ✎ ร่าง
Rukkhamūlanti yattha bhikkhuno āsanaṁ paññattaṁ hoti mañco vā pīṭhaṁ vā bhisi vā taṭṭikā vā cammakhaṇḍo vā tiṇasantharo vā paṇṇasantharo vā palālasantharo vā, tattha bhikkhu caṅkamati vā tiṭṭhati vā nisīdati vā seyyaṁ vā kappeti.
ps1.3:61.7 #
สุญฺญนฺติ เกนจิ อนากิณฺณํ โหติ คหฏฺเฐหิ วา ปพฺพชิเตหิ วา ฯ✎ ร่าง
Suññanti kenaci anākiṇṇaṁ hoti gahaṭṭhehi vā pabbajitehi vā.
ps1.3:61.8 #
อาคารนฺติ วิหาโร อฑฺฒโยโค ปาสาโท หมฺมิยํ คุหาติ ฯ✎ ร่าง
Agāranti vihāro aḍḍhayogo pāsādo hammiyaṁ guhā.
ps1.3:61.9 #
นิสีทติ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวาติ นิสินฺโน โหติ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา✎ ร่าง
Nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvāti nisinno hoti pallaṅkaṁ ābhujitvā.
ps1.3:61.10 #
อุชุํ กายํ ปณิธาย ๑- อุชุโก โหติ กาโย ปนิธิโต ๒- ปณิหิโต ฯ✎ ร่าง
Ujuṁ kāyaṁ paṇidhāyāti ujuko hoti kāyo ṭhito supaṇihito.
ps1.3:61.11 #
ปริมุขํ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวาติ ปรีติ ปริคฺคหฏฺโฐ✎ ร่าง
Parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvāti parīti pariggahaṭṭho.
ps1.3:61.12 #
มุขนฺติ นิยฺยานฏฺโฐ✎ ร่าง
Mukhanti niyyānaṭṭho.
ps1.3:61.13 #
สตีติ อุปฏฺฐานฏฺโฐ✎ ร่าง
Satīti upaṭṭhānaṭṭho.
ps1.3:61.14 #
เตน วุจฺจติ✎ ร่าง
Tena vuccati—
ps1.3:61.15 #
ปริมุขํ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวาติ ฯ✎ ร่าง
“parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā”ti.
ps1.3:62.1 #
Satova assasati, sato passasatīti bāttiṁsāya ākārehi sato kārī hoti.
อ้างอิงPTS 1.177 · สยามรัฐ 31.265
ps1.3:62.2 #
Dīghaṁ assāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.
ps1.3:62.3 #
Tāya satiyā tena ñāṇena sato kārī hoti.
ps1.3:62.4 #
Dīghaṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.
ps1.3:62.5 #
Tāya satiyā tena ñāṇena sato kārī hoti.
ps1.3:62.6 #
Rassaṁ assāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.
ps1.3:62.7 #
Tāya satiyā tena ñāṇena sato kārī hoti.
ps1.3:62.8 #
Rassaṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.
ps1.3:62.9 #
Tāya satiyā tena ñāṇena sato kārī hoti …pe…
ps1.3:62.10 #
paṭinissaggānupassī assāsavasena …
ps1.3:62.11 #
paṭinissaggānupassī passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.
ps1.3:62.12 #
Tāya satiyā tena ñāṇena sato kārī hoti.
ps1.3:63.0 #
1.3.5.1. Paṭhamacatukkaniddesa
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน