เนื้อความทั้งข้อ
[๔๗๗] อากาสานัญจายตนสมาบัติวิโมกข์เป็นไฉน ภิกษุในธรรมวินัยนี้
เพราะล่วงรูปสัญญา เพราะดับปฏิฆสัญญา เพราะไม่มนสิการถึงนานัตตสัญญา
โดยประการทั้งปวง เข้าอากาสานัญจายตนสมาบัติ ด้วยมนสิการว่า อากาศหา
ที่สุดมิได้ นี้เป็นอากาสานัญจายตนสมาบัติวิโมกข์ ฯ
วิญญาณัญจายตนสมาบัติวิโมกข์เป็นไฉน ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เพราะ
ล่วงอากาสานัญจายตนสมาบัติโดยประการทั้งปวง เข้าวิญญาณัญจายตนสมาบัติ
ด้วยมนสิการว่า วิญญาณหาที่สุดมิได้ นี้เป็นวิญญาณัญจายตนสมาบัติวิโมกข์ ฯ
อากิญจัญญายตนสมาบัติวิโมกข์เป็นไฉน ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เพราะ
ล่วงวิญญาณัญจายตนสมาบัติโดยประการทั้งปวง เข้าอากิญจัญญายตนสมาบัติ
ด้วยมนสิการว่า สิ่งน้อยหนึ่งไม่มี นี้เป็นอากิญจัญญายตนสมาบัติวิโมกข์ ฯ
เนวสัญญานาสัญญายตนสมาบัติวิโมกข์เป็นไฉน ภิกษุในธรรมวินัยนี้
เพราะล่วงอากิญจัญญายตนสมาบัติโดยประการทั้งปวง เข้าเนวสัญญานาสัญญา-
*ยตนสมาบัติ นี้เป็นเนวสัญญานาสัญญายตนสมาบัติวิโมกข์ ฯ
สัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติวิโมกข์เป็นไฉน ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เพราะ
ล่วงเนวสัญญานาสัญญายตนสมาบัติโดยประการทั้งปวง เข้าสัญญาเวทยิตนิโรธ
นี้เป็นสัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติวิโมกข์ ฯ
กตโม อากาสานญฺจายตนสมาปตฺติวิโมกฺโข ฯ✎ ร่าง
Katamo ākāsānañcāyatanasamāpatti vimokkho?
อิธ
ภิกฺขุ สพฺพโส รูปสญฺญานํ สมติกฺกมา ปฏิฆสญฺญานํ อตฺถงฺคมา
นานตฺตสญฺญานํ อมนสิการา อนนฺโต อากาโสติ อากาสานญฺจายตนํ
อุปสมฺปชฺช วิหรติ✎ ร่าง
Idha bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā “ananto ākāso”ti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati—
อยํ อากาสานญฺจายตนสมาปตฺติวิโมกฺโข ฯ✎ ร่าง
ayaṁ ākāsānañcāyatanasamāpatti vimokkho.
กตโม วิญฺญาณญฺจายตนสมาปตฺติวิโมกฺโข ฯ✎ ร่าง
Katamo viññāṇañcāyatanasamāpatti vimokkho?
อ้างอิงPTS 2.40 · ฉัฏฐสังคายนา 79.226
อิธ
ภิกฺขุ สพฺพโส อากาสานญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม อนนฺตํ วิญฺญาณนฺติ
วิญฺญาณญฺจายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ✎ ร่าง
Idha bhikkhu sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma “anantaṁ viññāṇan”ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati—
อยํ วิญฺญาณญฺจายตน-
สมาปตฺติวิโมกฺโข ฯ✎ ร่าง
ayaṁ viññāṇañcāyatanasamāpatti vimokkho.
กตโม อากิญฺจญฺญายตนสมาปตฺติวิโมกฺโข ฯ✎ ร่าง
Katamo ākiñcaññāyatanasamāpatti vimokkho?
อ้างอิงสยามรัฐ 31.361
อิธ
ภิกฺขุ สพฺพโส วิญฺญาณญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม นตฺถิ กิญฺจีติ
อากิญฺจญฺญายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ✎ ร่าง
Idha bhikkhu sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma “natthi kiñcī”ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati—
อยํ อากิญฺจญฺญายตนสมาปตฺติวิโมกฺโข ฯ✎ ร่าง
ayaṁ ākiñcaññāyatanasamāpatti vimokkho.
กตโม เนวสญฺญานาสญฺญายตนสมาปตฺติวิโมกฺโข ฯ✎ ร่าง
Katamo nevasaññānāsaññāyatanasamāpatti vimokkho?
อิธ
ภิกฺขุ สพฺพโส อากิญฺจญฺญายตนํ สมติกฺกมฺม เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ
อุปสมฺปชฺช วิหรติ✎ ร่าง
Idha bhikkhu sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati—
อยํ เนวสญฺญานาสญฺญายตนสมาปตฺติวิโมกฺโข ฯ✎ ร่าง
ayaṁ nevasaññānāsaññāyatanasamāpatti vimokkho.
กตโม สญฺญาเวทยิตนิโรธสมาปตฺติวิโมกฺโข ฯ✎ ร่าง
Katamo saññāvedayitanirodhasamāpatti vimokkho?
อิธ ภิกฺขุ
สพฺพโส เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ สมติกฺกมฺม สญฺญาเวทยิตนิโรธํ
อุปสมฺปชฺช วิหรติ✎ ร่าง
Idha bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati—
อยํ สญฺญาเวทยิตนิโรธสมาปตฺติวิโมกฺโข ฯ✎ ร่าง
ayaṁ saññāvedayitanirodhasamāpatti vimokkho.